YPG ABŞ və Fransanın Suriyanın şimal sərhədini qorumasını istəyir Türkiyə nə deyəcək?

ABŞ və Fransa qoşunlarının Suriyanın şimal sərhəd zonasında təhlükəsizliyi təmin edib-təmin etməyəcəyi ilə bağlı danışıqlar aparılır. Bu addım, Türkiyə ilə Qərbin dəstəklədiyi suriyalı kürd qüvvələri arasında gərginliyi azaltmaq cəhdlərinin bir hissəsidir.

Qaynarinfo "Reuters"ə istinadla xəbər verir ki, bu barədə yüksək rütbəli suriyalı kürd rəsmisi bildirib.  

Ankara xəbərdarlıq edib ki, Türkiyənin tələblərini yerinə yetirməyəcəyi təqdirdə Kürd YPG qüvvələrinə qarşı Suriyanın şimal-şərqinə hərbi müdaxilə həyata keçirəcək.  

Türkiyə YPG-ni ABŞ-ın müttəfiqi olan Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDF) öncüllərindən biri olmasına baxmayaraq, 40 ildən artıq müddətdir ki, Türkiyə dövlətinə qarşı silahlı mübarizə aparan PKK ilə əlaqəli terror qruplaşması kimi qəbul edir.  

SDF 2014-2017-ci illərdə Suriyada İŞİD döyüşçülərinin məğlub edilməsində mühüm rol oynayıb. Lakin qrup, Suriya prezidenti Bəşər Əsədin 8 dekabr tarixində vəzifədən uzaqlaşdırılmasından sonra üsyançı qüvvələrin mövqeləri əldə etməsi ilə zəifləyib.  

Fransa prezidenti Emmanuel Makron bu həftənin əvvəlində Parisin SDF-ni tərk etməyəcəyini açıqlayıb. Makron SDF-ni Suriyanın 13 il davam edən vətəndaş müharibəsində bir çox müxalif qüvvədən biri olaraq dəstəkləmişdi.  

"Kürd administrasiyası olaraq ABŞ və Fransa qoşunlarının sərhədin təhlükəsizliyini tamamilə təmin edə biləcəyinə inanırıq. Biz bu hərbi koalisiyanın məsuliyyəti öz üzərinə götürməyə hazırıq", - Suriyanın mərkəzi hökumətinə nəzarət edilməyən şimal ərazilərinin xarici işlər üzrə həmsədri İlham Əhməd TV5 Monde-a müsahibəsində bildirib.  

"Fransadan hərbi qüvvələrini bu sərhədə göndərməsini, demilitarizasiya zonasının təhlükəsizliyini təmin etməyə, bölgəni qorumağa və Türkiyə ilə yaxşı münasibətlər qurmağa kömək etmələrini xahiş edirik", - o əlavə edib.  

Nə Fransa, nə də Türkiyə Xarici İşlər Nazirlikləri dərhal şərh verməyiblər. ABŞ Dövlət Departamenti isə məsələyə münasibət bildirməyib.  

Belə bir təşəbbüsə Türkiyənin necə yanaşacağı bəlli deyil, çünki Ankara uzun illərdir Suriyadan gələn təhdidlərə qarşı sərhəd təhlükəsizliyini təmin etməyə çalışır və YPG-ni məhv etməyə söz verib.  

"Fransa Türkiyəni sərhəddəki mövcudluğunu qəbul etməyə inandıran kimi, sülh prosesi başlaya bilər. - Əhməd deyib. - Ümid edirik ki, hər şey növbəti həftələrdə həll olunacaq".  

Məsələyə yaxından bələd olan bir mənbə, bu cür danışıqların aparıldığını təsdiqləsə də, nə dərəcədə irəliləyiş olduğunu və ya bunun nə qədər real olduğunu açıqlamayıb.  

Atəşkəs səyləri  

Vaşinqton üsyançı qruplar Dəməşqə irəliləyib Əsədi devirəndən sonra Türkiyənin dəstəklədiyi qruplar ilə SDF arasında atəşkəsin əldə olunması üçün vasitəçilik edir.  

Parisdə ABŞ-ın istefada olan Dövlət Katibi Entoni Blinken ilə birgə keçirdiyi mətbuat konfransında Fransa Xarici İşlər Naziri Jan-Noel Barrot bu məsələ ilə bağlı danışıqların aparıldığına işarə edib.  

"Suriyalı kürdlər bu siyasi keçiddə öz yerlərini tapmalıdırlar. Biz bunu onlara borcluyuq, çünki onlar İŞİD-ə qarşı döyüşlərdə bizim müttəfiqlərimiz olublar", - Barrot bildirib.  

"Türkiyənin təhlükəsizlik maraqlarının təmin edilməsini, eləcə də (Suriya) kürdlərinin təhlükəsizlik maraqlarını və gələcəkdə ölkələrinin qurulmasında tam hüquqlarını müdafiə etmək üçün səylərimizi davam etdirəcəyik", - Blinken bildirib.  

Blinken SDF-nin 10 mindən çox İŞİD məhbusunun mühafizəsini davam etdirməsinin ABŞ və Türkiyə üçün qanuni bir təhlükəsizlik marağı olduğunu vurğulayıb.  

"Biz bu keçid prosesini naviqasiya etmək üçün müttəfiqimiz Türkiyə ilə çox yaxından çalışmışıq. Bu, bir qədər vaxt alacaq bir prosesdir", - Blinken deyib.  

ABŞ Suriyada 2000-ə yaxın hərbi qulluqçusunu saxlayır və onlar İŞİD-in yenidən qüvvətlənməsinin qarşısını almaq üçün SDF ilə əməkdaşlıq edir.  

Bir fransalı rəsmi isə Fransanın, əvvəllər SDF-yə dəstək göstərdiyi vaxtlarda xüsusi təyinatlı qüvvələrini təlim və silah təmin etmək üçün Suriyada saxladığını bildirib.

Alpər