Yuxu bütün canlıların yaddaşını optimal edir..

...Miçiqan Universitetinin alimləri bütün canlıların niyə yavaş və sürətli yuxu fazaları arasında növbələşdiyini öyrəniblər. Tədqiqatın göstərdiyi kimi, bu struktur yaddaşların qorunmasında və “təmizlənməsində” əsas rol oynayır.

SİA-nın məlumatına görə, nəticələr PLOS Computational Biology jurnalında dərc olunub.

Deməli iş əsasında alimlər yatan siçanların beynini müşahidə edib, yaddaşla əlaqəli bölgə olan hipokampusda neyronların davranışını öyrəniblər.

Məlum olub ki, yavaş yuxu mərhələsində son hadisələri birləşdirən neyronlar aktivləşir və sürətli yuxu mərhələsində beyin yaddaşların aydınlığını qorumaq üçün lazımsız əlaqələri “kəsir”.

Bu qaydanı pozmaq, müəlliflərin fikrincə, yaddaşı gücləndirməyə bilməz, əksinə, onu silə bilər.

Fərziyyəni yoxlamaq üçün komanda həm davranış təcrübələrindən, həm də kompüter modelləşdirməsindən istifadə edib.

Alimlər həyəcanlandırıcı və tormozlayıcı beyin hüceyrələrinin daxil olduğu virtual sinir sxemlərini təhlil ediblər.

Məlum oldu ki, yuxu mərhələsindən asılı olaraq dəyişən neyrotransmitter asetilkolin səviyyəsi hansı əlaqələrin gücləndiyini və hansının sıxıldığını müəyyən edir.

Əsərin müəlliflərindən biri, professor Sarah Aton izah edir ki, “...yavaş yuxu yuxusu xatirələrə tutmaq şansı verir və REM yuxusu onları bir-birinə qarışmasın deyə təşkil edir. Bu, kolun qulluğuna bənzəyir: əvvəlcə onun böyüməsinə icazə verirsən, sonra onu formalaşdırırsan”.

Model indiyə qədər yalnız əsas prosesləri əks etdirsə də, elm adamları bunun yaddaş mexanizmlərini və yuxusuzluq və narkolepsiya kimi yuxu pozğunluqlarının səbəblərini anlamaq yolunda mühüm addım olduğuna inanırlar. Gələcəkdə onlar beynin daha mürəkkəb xatirələri, o cümlədən emosional və müvəqqəti ardıcıllıqları necə emal etdiyini yoxlamağı planlaşdırırlar.

Nazlı Almuradova