Zelenskinin “Layiqli Sülh” formulu: Kompromis, yoxsa yumşaldılmış maksimalizm?

“Ukrayna əsl sülhə can atır və sülh prosesini pozmağa çalışmayacaq”.

Bunu Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski Teleqram kanalında deyib.

Zelesnki bildirib ki, ABŞ-nin nümayəndələri ilə görüşdə iştirak edib:

“ABŞ öz təkliflərini – müharibəyə son qoymaq üçün planın bəndlərini təqdim etdi. Müharibənin ilk günlərindən biz çox sadə bir mövqe tutmuşuq: Ukraynanın sülhə ehtiyacı var. Layiqli bir sülh müstəqilliyimizə, suverenliyimizə və Ukrayna xalqının ləyaqətinə hörmət edən şərtlər tələb edir. Və biz məhz bu şərtləri təmin etməliyik”.

O, fundamental mövqeləri müəyyən etdiyinə və komandaların bu təkliflər üzərində işləməyə davam edəcəyinə dair söz verib:

“Kəskin bəyanatlar verməyəcəyik, Ukrayna, ABŞ, Avropa və dünyadakı dostlarımız, eləcə də tərəfdaşlarımızla aydın, dürüst işə sadiqik”.

Ukrayan lideri avropalı tərəfdaşlarına dəstəyə görə təşəkkür edib və eyni zamanda, vurğulayıb ki, Rusiya bütün il ərzində yalnız bir şey etməyə çalışır: sanksiyaları təxirə salmaq və müharibə üçün daha çox vaxt qazanmaq:

“ABŞ Rusiyanın müharibəyə son qoymaq öhdəliyinin ciddiləşməsini təmin etmək gücünə malikdir. Gələcəkdə də buna 100% nail olmağa çalışacağam, bütün vaxtım indi buna həsr olunub. Ukraynanın sülhə ehtiyacı var və Kiyev əlindən gələni edəcək ki, dünyada heç kim diplomatiyanı pozduğumuzu deməsin”.

Bəs Zelenskinin “layiqli sülh” dediyi konkret nədir?

Bu anlayış real danışıqlar çərçivəsinə sığır, yoxsa maksimalist mövqedir?

Üstəlik, Zelenskinin “kəskin bəyanatlar verməyəcəyik” deməsi taktiki ehtiyatlılıqdır, yoxsa danışıqlar dövrünə keçidin siqnalıdır?

Zelenskinin “layiqli sülh” ifadəsi diplomatik ritorika kimi səslənsə də, onun arxasında Kiyevin qırmızı xətləri dayanır. “Layiqli sülh” Ukraynanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün tanınması, Rusiya qoşunlarının çıxarılması, təhlükəsizlik təminatları və gələcəkdə Rusiyanın təhdid imkanlarının məhdudlaşdırılması kimi şərtləri ehtiva edir. Bu isə klassik danışıqlar çərçivəsindən çox, maksimalist mövqeyin yumşaq formada təqdim olunmasıdır. Yəni Zelenski kompromis rəmzləri ilə danışsa da, real tələbləri kompromis deyil, strateji üstünlük istəyidir.

Kiyevin bu mövqeyi beynəlxalq auditoriyanın gözündə “sülh istəyən tərəf” obrazını qoruyur, amma masaya qoyulan şərtlər hələ də Qərbin maksimalist xəttinə uyğun gəlir. Başqa sözlə, Zelenski sülh ritorikasından istifadə edir, lakin şərtlər hələ də sərtdir.

Zelenskinin “kəskin bəyanatlar verməyəcəyik” deməsi isə həm taktiki ehtiyatlılıqdır, həm də danışıqlar dövrünə keçidin mümkün siqnalı. Kiyev uzun müddətdir ki, sərt ritorika ilə Qərbin hərbi dəstəyini motivasiya edirdi. İndi isə ABŞ-nin təqdim etdiyi plan fonunda tonun yumşalması təsadüfi deyil. Bu, Vaşinqtonla razılaşdırılmış kommunikasiya strategiyasıdır: Ukrayna özünü konstruktiv göstərməli, Rusiya isə danışıqlardan yayınan tərəf kimi təqdim edilməlidir.

Zelenski həm Qərbin diplomatik xəttinə uyğunlaşır, həm də gələcək danışıqlarda “biz təxribat etmədik, biz sülh istəyirik” imicini öncədən formalaşdırır. Bu yumşaq ritorika Kiyevin zəifləməsi kimi görünməməlidir. Əksinə, bu, informasiya meydanındakı mövqeləri gücləndirmək üçün seçilmiş taktiki mərhələdir. Danışıqlar real başlasa belə, Ukraynanın irəli sürdüyü “layiqli sülh” şərtləri hələ də maksimalizm üzərində dayanır.

Nəticə etibarilə, Zelenski həm kompromis görüntüsü yaradır, həm də mövqelərini sərt şəkildə qoruyur. Yəni sülh dilində danışan, amma tələb dilində hərəkət edən bir siyasi strategiya tətbiq edir.

Afət

Gununsesi.info