“Zəngəzur Dəhlizi Rusiya və İranın narahatlıqlarınabaxmayaraq açılır” HƏRBİ EKSPERT

Zəngəzur Dəhlizi region üçün strateji əhəmiyyətə malikdir və uzun müddətdir diqqət mərkəzindədir. Onun açılması həm regional əlaqələri gücləndirir, həm də iqtisadi imkanlar yaradır.

Eyni zamanda, bəzi qonşu dövlətlərin narahatlıqları bu prosesin siyasi aspektini gündəmə gətirir.

Gununsesi.info-ya danışan hərbi ekspert Ədalət Verdiyev bildirib ki, Rusiya Zəngəzur Dəhlizinin açılmasına qarşı deyil, lakin üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyi üçün özü özünü bu prosesdən kənarlaşdırıb:

“Razılaşma 2020-ci ildə imzalanmışdı, lakin ötən 5 il ərzində Rusiya dəhlizin açılması üçün heç bir addım atmayıb. Buna görə də sonradan Vaşinqton formatı ortaya çıxdı və ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə dəhlizin açılması üzrə mühüm qərarlar qəbul edildi. Nəticədə Rusiya proseslərdən kənarda qaldı və bununla əlaqədar onun fəaliyyətləri də əsasən passiv olaraq xarakterizə olunur”.

Hərbi ekspertin fikrincə, İrandakı bəzi siyasətçilər hesab edirlər ki, dəhlizin açılması onların bölgədəki təsir imkanlarını, eləcə də tranzit gəlirlərini azaldır:

“Bu dəhliz vasitəsilə Türkiyə, Azərbaycan və Avropa arasında birbaşa və qısa bağlantı yaranır, İran isə ərazidən keçən yüklərdən əldə edəcəyi maliyyə gəlirlərindən məhrum olur.

Bundan əlavə, İran Azərbaycan və Türkiyənin birləşməsindən, həmçinin ABŞ-ın həmin ərazilərə icarə hüququndan narahatdır. Onlar hesab edirlər ki, bu gələcəkdə İranın Ermənistan və Gürcüstan üzərindən Qara dənizə çıxış imkanlarını məhdudlaşdıra bilər. Reallıq isə göstərir ki, heç bir dəhliz kiminsə yolunu bloklamaq üçün nəzərdə tutulmayıb.

 İran Azərbaycan ilə Türkiyənin və Naxçıvanın əlaqəsini Araz dəhlizi vasitəsilə həyata keçirərək alternativi olmayan bir yol üzərində təsir imkanlarını qorumağa çalışırdı. Lakin məlumdur ki, Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmaqla İran artıq ABŞ-ın xüsusi hərbi kampaniyalarının müşahidəsi altında qalacaq”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info