Zəngəzurla bağlı mühüm müzakirə Bakıya gələn generalın qovluğunda nə var?

Xəbər verdiyimiz kimi, Türkiyənin milli müdafiə naziri Yaşar Gülər Azərbaycana rəsmi səfər edib. Səfərin Türkiyənin 41 illik terrorla mübarizəsini zəfərlə başa vurduğunu bəyan etməsinin ardınca baş tutması, regional təhlükəsizlik gündəliyində yeni mərhələnin başlandığına işarə edir.

Yaşar Gülərin səfərinin məqsədi nədir? İki ölkə arasında terrorla bağlı hansısa məsələlər müzakirə ediləcəkmi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elman Telmanoğlu deyib ki, Yaşar Gülərin Azərbaycana səfəri, xüsusilə də Türkiyənin 41 illik terrorla mübarizəsini “zəfərlə başa vurduğunu” bəyan etdiyi bir dövrdə baş verməsi, əslində regional təhlükəsizlik arxitekturasında yeni mərhələnin başlanğıcına işarə edə bilər. Bu səfərin zamanlaması təsadüfi deyil:

“Terrora qarşı mübarizədə əldə olunan uğur, Türkiyəyə yeni strateji müstəvi üçün imkanlar yaradır. Səfərin əsas məqsədlərindən biri də məhz bu uğurun regionda ortaq təhlükəsizlik mexanizmlərinə çevrilməsi, yəni Türkiyə ilə Azərbaycanın təhlükəsizlik sahəsində daha sıx əməkdaşlıq etməsi ola bilər.

Məsələn, iki ölkə arasında terrorla bağlı hansı addımlar atıla bilər?

Ortaq terrorla mübarizə mərkəzi: Türkiyə və Azərbaycan kəşfiyyat orqanları arasında daha sistemli və daimi əməkdaşlıq üçün birgə koordinasiya mərkəzi yaradıla bilər.

Birgə hərbi təlimlərin intensivləşdirilməsi: Artıq hər iki ölkə mütəmadi təlimlər keçirir. Gələcəkdə bu təlimlərdə antiterror komponentləri daha da gücləndirilə bilər.

Regional antiterror koalisiyası: Azərbaycan və Türkiyə, Mərkəzi Asiya və Qafqaz regionunda digər müttəfiqlərlə birlikdə regional antiterror platforması yarada bilərlər. Bu, bölgədə yeni güc balansının formalaşmasına səbəb ola bilər.

Sərhəd təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi: Xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin aktuallaşdığı bir vaxtda, bu cür səfərlər sərhəd mühafizəsi və nəzarət texnologiyalarının inteqrasiyası baxımından da əhəmiyyətlidir.

Elman Telmanoğlu

Səfərin daha geniş geosiyasi anlamına gəldikdə isə, bu səfər sadəcə müdafiə sahəsində əməkdaşlıqdan ibarət deyil, daha geniş strateji anlamlar daşıyır. Türkiyə və Azərbaycanın “Bir millət, iki dövlət” fəlsəfəsi artıq praktikada konkret strateji blok şəklində özünü göstərməyə başlayıb. Qafqazda yeni reallıqlar fonunda, xüsusilə Rusiya və İranın təsir dairəsini balanslaşdırmaq baxımından da bu səfər önəmlidir.

Eyni zamanda bu səfər vasitəsilə Türkiyə, Qarabağ münaqişəsindən sonra yaranmış postmüharibə dövründə Azərbaycanın təhlükəsizliyinə təminat mesajı verir. Bu, təkcə Ermənistanla bağlı deyil, həm də regionda yeni risk faktorlarının (radikal qruplar, qeyri-dövlət aktorları) qarşısının alınmasına yönəlmiş strateji bir jestdir.

Yekun olaraq, Yaşar Gülərin bu səfəri sadəcə diplomatik nəzakət səfəri deyil, həm hərbi, həm strateji, həm də geosiyasi baxımdan çoxqatlı və mesajlarla dolu bir səfərdir. Terrorla mübarizədə əldə olunan uğurlar, indi regional təhlükəsizliyin kollektiv şəkildə təmin olunmasına yönəlmiş daha böyük planların icrasına zəmin yaradır”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az