Bağça müəllimlərinin sertifikasiyaya cəlb edilməsi sistemdə nələri dəyişəcək?

Təhsilin bütün sahələrində müəllimlərlə bağlı aparılan islahatlar müəssisələrdə təhsil keyfiyyətinin artmasında müsbət rol oynayır. Orta məktəb müəllimlərinin sertifikasiyaya cəlb edilməsi, həm şagirdlər üçün, həm də elə müəllimlərin özləri üçün müsbət haldır.

Növbəti mərhələdə isə bağça müəllimlərinin də sertifikasiya imtahanına cəlb edilməsi gündəmdə olan məsələlərdəndir. Sertifikasiyadan uğurla keçən müəllim həm sabah üçün savadlı kadr yetiştirərək gələcəyə töhfə verir, həm də əmək haqqına əlavələrin edilməsi ilə öz sosial rifahının yaxşılaşması üçün şərait yaradır.

Maraqlıdır, bağça müəllimlərinin sertifikasiyaya cəlb edilməsi bu sistemdə nələri dəyişəcək və inkişaf baxımdan gələcək üçün nə vəd edir?

Mövzu ilə bağlı Trend-ə danışan Təhsil İşçilərinin Həmrəyliyi Alyansının (TİHA) sədri, təhsil eksperti Əmrah Həsənli bildirib ki, məktəbəqədər təhsil uşağın həyatında həlledici bir mərhələdir:

"Erkən yaşlarda öyrənilən bilik və bacarıqlar, formalaşan sosial vərdişlər gələcəkdə onun akademik uğurlarına, dünyagörüşünə və şəxsiyyətinin inkişafına birbaşa təsir edir. Lakin uzun illərdir bağça müəllimlərinin peşəkarlıq səviyyəsini ölçən sistemli bir mexanizmin olmaması bu sahədə ciddi problemlərə yol açıb. Bağça müəllimlərinin sertifikasiyaya cəlb edilməsi bu boşluğu doldurmaqla təhsil sistemində mühüm dəyişikliklər yaradacaq. Sertifikasiya ilk növbədə məktəbəqədər təhsil müəssisələrində çalışan müəllimlərin bilik və bacarıqlarını obyektiv şəkildə qiymətləndirmək məqsədi daşıyır. Müəllimin uşaq psixologiyasını, pedaqogikanın əsas prinsiplərini, erkən yaş dövrünün inkişaf xüsusiyyətlərini bilməsi, eyni zamanda, müasir metodik yanaşmalardan istifadə etməsi məktəbəqədər təhsilin keyfiyyətini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Bu proses müəllimlərin sadəcə iş təcrübəsinə deyil, həm də onların bilik səviyyəsinə əsaslanan obyektiv bir qiymətləndirmə modelini tətbiq edəcək. Beləliklə, bağçalar yalnız uşaqlara baxıcılıq edilən bir məkan olmaqdan çıxaraq, onların erkən yaş təhsilinin əsasını qoyan peşəkar müəssisələrə çevriləcək".

Ekspert qeyd edib ki, bu islahat, eyni zamanda bağçalarda çalışan müəllimlərin davamlı inkişafını stimullaşdıracaq:

"Sertifikasiyadan uğurla keçmək istəyən müəllimlər öz üzərində daha çox çalışacaq, yeni pedaqoji yanaşmaları mənimsəməyə maraqlı olacaq, öz sahələrində daim yenilənən biliklərə sahib olmağa can atacaqlar. Bu isə ümumilikdə məktəbəqədər təhsildə yenilikçi və müasir metodların tətbiqini sürətləndirəcək.

Bağça müəllimlərinin sertifikasiyası həm də valideynlərin təhsil sisteminə etibarını artıracaq. Uşaqlarının etibarlı əllərdə olduğuna, onlarla işləyən müəllimlərin peşəkar olduğuna əmin olmaq valideynlər üçün ən vacib məqamlardan biridir. Müəllimlərin rəsmi şəkildə yoxlanılması və sertifikatlaşdırılması bağçalarla bağlı uzun illərdir mövcud olan bəzi narahatlıqları aradan qaldıracaq, valideynlər və təhsil müəssisələri arasında daha sağlam əməkdaşlıq qurulmasına şərait yaradacaq".

"Bütün bunlarla yanaşı, sertifikasiya bağça təhsili sahəsində şəffaflığı və hesabatlılığı artıracaq. Hazırda bu sahədə işə qəbul və qiymətləndirmə prosesində müəyyən subyektivliklərin olması mümkündür. Sertifikasiya prosesinin tətbiqi bu kimi problemləri aradan qaldıraraq, müəllimlərin yalnız bilik və bacarıqlarına əsasən qiymətləndirilməsinə zəmin yaradacaq. Nəticə etibarilə, bağça müəllimlərinin sertifikasiyası məktəbəqədər təhsil sisteminin keyfiyyətini yüksəltməyə xidmət edəcək. Bu islahat sayəsində məktəbəqədər təhsil yalnız uşaq baxıcılığı funksiyası daşıyan bir mərhələ kimi deyil, onların erkən yaş dövründə intellektual, sosial və psixoloji inkişafını təmin edən peşəkar bir institut kimi formalaşacaq. Məktəbəqədər təhsilin güclənməsi isə ümumi təhsil sisteminə müsbət təsir edəcək və gələcək nəsillərin daha güclü bilik bazası ilə yetişməsinə imkan yaradacaq", - deyə Ə. Həsənli əlavə edib.

Təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu isə Trend-ə bildirib ki, ümumiyyətlə, sertifikasiya prosesi təhsildə standartları ödəməyən müəllimələrin təmizlənməsi kimi başa düşülməlidir.

"Müəllimlərin işə qəbul imtihanında da biz bunu gördük. Əvvəllər sistemə hansısa yollardan gətirilmiş, əyrı yollardan sistemə daxil olan müəllimlər, əgər onların kompetensiyaları uyğun gəlmirsə, onları sistemdən kənarlaşdırırılar. Növbəti mərhələdə bağçalarda işləyən tərbiyəçilərin sertifikasiya imtihanıdır. Sertifikasiya keçirilir, əgər sertifikasiyada uğur qazanmırsa, tərbiyəçi müəllim üçün növbəti dəfə də şans tanınır. Və əlavə olaraq da, sertifikasiya nəticəsi uğurlu olan müəllimin maaşı da artırılır", - o deyib.

Ekspert qeyd edib ki, əvvəllər bağçalar icra hakimiyyətlərinin tabeliyində idi və bura işə qəbul edilənlər necə gəldi götürülürdü.

"Bağçalarda işləyən tərbiyəçi müəllimlərin yarıdan çoxunun ya ümumiyyətlə təhsili yoxdur, ya da ki, işlədiyi ixsas üzrə təhsili yoxdur. Artıq bağçalar, yəni məktəbəqədər təhsil müəssisələri Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə veriləndən, xüsusilə bunlara birbaşa nəzarəti Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi həyata keçirir. Biz müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarından da görürük ki, adətən kəsilənlər MİQ imtahanlarından keçməyənlərdir. Sertifikasiya imtahanı nəticəsində əvvəllər sistemə hansısa yollarla gətirilmiş müəllimlər yavaş-yavaş təmizlənəcək. Bu də əslində bizim uşaqların inkişafı baxımdan yaxşıdır. Çünki əgər bağçada baza yoxdursa, sonraki təhsil illərində də uşaq problem yaşayacaq. Uşaq bağçadan yetişməlidir",- deyə o vurğulayıb.