Makron rejimi Cənubi Qafqazda söz sahibi olmağa can atır və bunu yeni münaqişə yaratmağa çalışaraq edir Azər Qarayev

Azər Qarayev, Politoloq

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin "Rossiya Seqodnya" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin Baş direktoru, "Rossiya-1" televiziya kanalında "Vesti nedeli" proqramının müəllifi və aparıcısı Dmitri Kiselyova müsahibəsi mühüm mesajlar və çağırışlarla zəngin oldu. Bir sıra mövzulara toxunulan müsahibədə dövlət başçısı konkret, ardıcıl və vacib cavablar səsləndirdi.

Regiondakı vəziyyətə və Azərbaycanla Rusiya arasında münasibətlərə toxunan Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, regionumuzda və bütövlükdə dünyada vəziyyət əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib, lakin bu, Rusiya ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın xarakterinə və formasına təsir etməyib. Məhz dövlətimizin başçısının uzaqgörən siyasəti nəticəsində bu gün Rusiya və Azərbaycan iki etibarlı tərəfdaşdır. Bizim ölkələr yalnız siyasi müstəvidə deyil, bütün sahələrdə effektiv tərəfdaşlıq edirlər. Bura həm siyasi, həm iqtisadi sahə, həm də mədəniyyət sahələri daxildir. Qeyd etmək olar ki, bu ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan və Rusiya arasında ticarət dövriyəsi 3 milyard 942 milyon 426 min ABŞ dolları təşkil edib, bu isə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 14,5 faiz daha çoxdur.

Rusiya ilə NATO arasında mümkün ola biləcək münaqişə barədə danışan dövlət başçısı işlərin NATO ilə Rusiya arasında açıq-aşkar qarşıdurmaya gətirib çıxarmayacağına ümidvar olduğunu bildirib. Bildiyimiz kimi, Rusiya ilə NATO ölkələri arasında birbaşa qarşıdurma yaranarsa, bu növbəti dünya müharibəsi demək olar. Belə bir ssenari nə Rusiya üçün, nə də NATO ölkələri üçün müsbət olar. Bundan əlavə, üçüncü ölkələr də, şübhəsiz ki, bundan zərər görəcək. Zərər görməkdən əlavə, hər bir ölkə üçün bu müharibə müəyyən təhlükə mənbəyi ola bilər.

Müsahibədə, həmçinin, Türkiyənin Azərbaycan ərazisində hərbi bazasının qurulmasının mümkünlüyünə də toxunuldu. Prezident İlham Əliyev buna heç bir əsasın olmadığını diqqətə çatdırdı. İki ölkə arasında müttəfiqlik haqqında bəyannamə zatən hərbi yardımı nəzərdə tutur. Bu isə hərbi bazanın açılmasını gərəksiz addıma çevirir.

Müsahibədə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin bağlanmasının qarşısını alan məqamlara da toxunub. Azərbaycanla Ermənistan sülh sazişi üzrə böyük irəliləyiş əldə edib. Bu sənədin 17 maddəsinin 15-i razılaşdırılıb. Prezident İlham Əliyev razılaşdırılmayan həmin 2 maddəni də açıqladı.

Bu maddələrdən biri bir-birinə qarşı beynəlxalq iddialardan kənarda durmaqdır. Digər maddə isə başqa ölkələrin nümayəndələrini bizim sərhədimizdə yerləşdirməməklə bağlıdır.

Hər iki maddə çox əhəmiyyətlidir və vacib məqamları əhatə edir. Belə ki, Azərbaycan bu yaxınlarda vurulmuş zərərin təhlilini başa çatdırıb. Bu, dövlət başçısının da qeyd etdiyi kimi, təqribən 150 milyard dollardan çoxdur, yəni, işğal illərində vurulan zərərdir. Ona görə də qarşılıqlı iddiaları kənara qoymaq hər iki tərəf üçün uyğun olar. İkinci maddə ilə bağlı isə məsələ çox aydındır. Daha öncə Avropa İttifaqının müşahidəçilərinin iki ay müddətində məhdud kontingent ilə Ermənistan ərazisində bizimlə sərhəddə yerləşdirilməsi məsələsində razılaşmışdıq. Lakin daha sonra bizim razılığımız alınmadan kontingentin sayı və qalma müddəti artırıldı. Bununla da yetinməyib, Aİ müşahidəçilərinə Kanada nümayəndələri də qoşuldu, bunu artıq Aİ yox, NATO müşahidəçiləri etdi.

Yəni, aydın səbəblərdən bu iki maddə Azərbaycan üçün önəmlidir və sülh sazişinin bağlanması üçün onların razılaşdırılması şərtdir.

Dövlət başçısı Gürcüstandakı proseslərə də toxunaraq, orada vəziyyətin artıq sabitləşdiyini diqqətə çatdırıb. Gürcüstanın Azərbaycan üçün çox mühüm tərəfdaş olduğunu vurğulayan dövlət başçısı, Gürcüstanda sabitliyin pozulmasının və ya sabitliyin pozulması təhlükəsinin Gürcüstan üçün olduğu kimi, Azərbaycan üçün də zərərli olduğunu qeyd edib.

Gürcüstanda baş verə biləcək mənfi ssenarilər, təbii ki, Azərbaycana da mənfi təsir göstərə bilər. Bu da səbəblərdən biridir ki, bizim ölkə oradakı prosesləri diqqətlə izləyir. Dövlət başçısının da vurğuladığı kimi, Gürcüstan Qafqaz uğrunda döyüşlərdə mühüm amildir.

Fransanın regiondakı işlərə müdaxiləsi, uğursuz siyasəti və Makron rejiminin hakimiyyətdə qalmaq üçün hər yoldan istifadə etməsinə də toxunan Prezident İlham Əliyev regionda sülhün təmin olunmasına maneələr törədən faktorları qeyd edib, Fransanın Ermənistanı silahlandırmasını xüsusilə vurğulayıb. Belə ki, Makron hökumətinin Ermənistana tədarük etdiyi silahlar, onların iddia etdikləri kimi, sırf müdafiə xarakteri daşımır, həm də hücum məqsədli, yüksək dəqiqlikli öldürücü silahlardır. Bu, Azərbaycan üçün birbaşa təhlükə yaradır. Azərbaycan tərəfi bununla bağlı narahatlığını yalnız Fransa hökumətinə deyil, həm də ABŞ administrasiyasına dəfələrlə çatdırıb.

ABŞ-nin bizim regionda balanslı yanaşmadan imtina edərək, Ermənistana birtərəfli dəstək verməsi, qətiyyən regionda təhlükəsizliyə və sabitliyə xidmət etmir, əksinə, sülh imkanına xələl gətirir. Dövlət başçısının da qeyd etdiyi kimi, Ermənistanla sərhədimizin uzunluğu min kilometrdən çoxdur, bir çox yaşayış məntəqələri sərhədə yaxın yerləşir və bu yaşayış məntəqələrinin əksəriyyətinə keçmiş köçkünlər qayıdırlar. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan bu prosesi yalnız kənardan müşahidə etməklə kifayətlənə bilməz.

Buna cavab olaraq Azərbaycan tərəfi də hərbi büdcəsini artırır və gələn il bu büdcə rekord səviyyəyə çataraq, təxminən 5 milyard dollar olacaq.

Azərbaycan hər zaman regionda sülhün tərəfdarı olub, lakin Ermənistanın belə sürətlə silahlanması bizi də hərbi büdcəmizi artırmağa, daha sürətli silahlanmağa vadar edir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Ermənistan silahların əksəriyyətini Qərbdən pulsuz və ya kreditlə almasına baxmayaraq, Azərbaycanla silah yarışında tab gətirməyəcək.

Təbii ki, Fransanın Ermənistanı dəstəkləməsi, onları silahlandırması bu ölkənin şəxsi məqsədləri üçündür. Makron rejimi Cənubi Qafqazda söz sahibi olmağa can atır və bunu regionda sülhə dəstək verməklə yox, yeni münaqişə yaratmağa çalışaraq edir. Yəni Parisin bölgəyə təsirini gücləndirmək cəhdləri çox vaxt mövcud münaqişələrin həllinə deyil, bunları qızışdırmağa yönəlib.

Bu yanaşma isə regional sabitliyə, uzunmüddətli sülhün təmin edilməsinə xidmət etmir və etməyəcək də.