Icma.az
close
up
RU
1 2 uşaqlı ailə modeli milləti təhlükəyə aparır SOSİOLOQ

1 2 uşaqlı ailə modeli milləti təhlükəyə aparır SOSİOLOQ

Sherg.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

“3 uşaqlı ailə çoxuşaqlı sayılmalı, ailələrə aylıq 300 manat verilməlidir”

Özbəkistanda çoxuşaqlı ailələrin sayı artır. Ölkənin Milli Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ildə Özbəkistanda 4 və daha çox uşağı olan ev təsərrüfatlarının payı 8,9 faizə çatıb. Bu göstərici son illərin nəticələri ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artım göstərir. Qeyd olunur ki, 2025-ci ildə çoxuşaqlı ev təsərrüfatlarının payının artması demoqrafik dinamika və ailə strukturundakı dəyişikliklərlə əlaqələndirilə bilər.

Azərbaycanda vəziyyət fərqlidir. Müasir ailələrdə 1, ya 2 uşaq böyüyür. Nəinki 4,5, hətta 3 uşaqlı ailələrə də nadir rast gəlinir artıq. Bunun yaxın gələcəkdə demoqrafik böhran yaradacağı şübhəsizdir. Dünyanın bir çox ölkələri illərdir demoqrafik problemlə üz-üzədir. Ən inkişaf etmiş Yaponiyada əhalinin sürətlə yaşlanması prosesi gedir. Əhalinin böyük faizini məhz yaşlı insanlar təşkil edir. Bunun hansı sosial-iqtisadi və milli-demoqrafik problemlərə səbəb olacağı da bəllidir zatən.  

Sosioloq Elçin Bayramlı “Sherg.az”a açıqlamasında qeyd etdi ki, bütün ölkələrdə doğumun azalması prosesi gedir. Bir neçə ölkə istisna olmaqla. Bu, müxtəlif səbəblərlə bağlıdır. Yeni tendensiyalar, yeni həyat tərzi, sosial iqtisadi məsələlər, o cümlədən mənəvi deqradasiya buna təsir göstərir: 

- Azərbaycanda da çoxuşaqlı ailələrin çəkisi azalır, demək olar ki, çox azdır hazırda. 1-2 uşaqlı ailə modelinə keçilib. Son illərin statistik göstəriciləri də bunu sübut edir ki, doğum faizi aşağı düşür, 1,2 uşaqlı ailələrin çəkisi əhalinin ümumi strukturunda artır. İndiyədək bizdə demoqrafik problem olmayıb. Əhalinin gəncləşməsi baş verib. Lakin doğum faizinin aşağı düşməsi tendensiyası davam edərsə, yaşlı əhalinin sayı artacaq. Bu, o deməkdir ki gənclərin, əmək qabiliyyətli əhalinin sayı azalacaq. Qruplaşdırsaq, burada 2 əsas səbəb var. Biri mənəvi deqradasiyadır. Maddi cəhətdən imkanlı olanlar “öz həyatlarını” istədikləri kimi sərbəst, əyləncəli yaşamaq istəyir, 1 övladla kifayətlənir, bəzən ümumiyyətlə, övlad dünyaya gətirmək belə istəmirlər. Bu, mənəvi deqradasiya göstəricisidir. İnsanın yalnız özünü düşünməsi, milli-ailə dəyərlərinə xor baxmasıdır. Digər qrup isə maddi problemlərlə bağlı 1 və ya 2 uşaqla kifayətlənir, düşünür ki uşaqları normal şəkildə saxlayıb böyüdə bilməyəcək. Beləcə, demoqrafik problem getdikcə dərinləşir.

Sosioloq bildirdi ki, demoqrafik tənəzzülün qarşısını almaq baxımından müxtəlif ölkələrin təcrübəsi var: 

- Bu iş əsasən iki istiqamətdə aparılır: Maarifləndirmə, milli, ailə dəyərlərinin təbliği. İkincisi, sosial dəstək layihələri icra edilməklə. 2-3 uşağı olan ailələrə bir sıra güzəştlər, sosial yardımlar edilir. Bu da əhalinin artım dinamikasının tənzimlənməsinə səbəb olur. Çoxuşaqlı ailələrə yardımların verilməsi bu problemi bir qədər azaldır. Ölkəmizdə demoqrafik problemin dərinləşməsinin qarşısı almaq üçün ailə dəyərləri təbliğ edilməli, milli dəyərlərin anti-təbliğatına son qoyulmalı, sosial dəstək layihələri icra olunmalıdır. 4,5 deyil, 3 uşaqlı ailələr çoxuşaqlı ailə sayılmalıdır. Bu məsələ Milli Məclisdə də deputatlar tərəfindən qaldırılıb. Çünki hazırkı dövrdə 3 uşaqlı ailələr artıq nadir haldır. 4,5 uşaqların sayının artacağına ümid etmək hazırda absurd görünür. Amma lazımi tədbirlər görülərsə, gələcəkdə bu, mümkün ola bilər. Ailələrə aylıq müavinət formasında yardım edilməlidir. Və ya aylıq uşaq pulunun ödənməsi formasında. Heç olmasa 100 manat məbləğində. Ailədə 3 uşaq varsa, bu, ayda 300 manat maddi dəstək deməkdir. Gənc ailələrə torpaq sahələri verilə bilər. Kiçik təsərrüfat, biznes qurmaları üçün yardım edilə bilər. Mənzillə təmin edilə bilərlər. Kirayədə yaşayan ailədən 2-ci və ya 3-cü övladlarını dünyaya gətirmələrini necə gözləmək olar?! Bu formalarda dəstək paketləri olarsa təhlükəli tendensiyanın qarşısı alınar. Ki, əhali sayının azalması və yaşlı əhalinin sayca üstünük təşkil etməsi baş verməsin. Əks halda bu hal bir millətin getdikcə azalıb yox olması ilə nəticələnəcək.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2026 12:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri