10 15 il sonra Bakının mərkəzindəki tarixi tikililərin yerində qalacağına heç kim zəmanət verə bilməz

BMT-nin son hesabatına görə, Azərbaycanda şəhər əhalisinin sayı artmaqda davam edir və 2050-ci ilə qədər şəhər əhalisi təxminən 6,7 milyon nəfərə çatacaq. “APA-Economics” xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin hesabatında bildirilib. 2000-ci ildə 4,18 milyon nəfər olan şəhər əhalisi 2025-ci ildə 6,10 milyon nəfərə yüksələcək, 2050-ci ildə isə bu rəqəm 6,68 milyon nəfər proqnozlaşdırılır. Şəhər əhalisinin xüsusi çəkisi 2000-ci ildə 51,1% ikən, 2025-ci ildə 58,6%-ə çatacaq və 2050-ci ilə qədər ölkə əhalisinin təxminən 60%-i şəhərlərdə yaşayacaq.Bakı şəhərinin mövcud nəqliyyat sistemi bu meyarlara nə dərəcədə cavab verir və bu sahədə hansı konkret addımlar atılmalıdır?

Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Eldəniz Cəfərov bildirib ki, gələcəkdə yaranacaq yüklənmələrin qarşısını almaq üçün nəqliyyat sistemi indidən şaxələndirilməlidir: “Proqnozlar göstərir ki, əhali sayı artdıqca, iqtisadiyyat böyüdükcə, nəqliyyata olan tələbat da artır. Bu da həm ictimai, həm də fərdi nəqliyyat vasitələrinin sayının artmasına səbəb olur. Gələcəkdə yaranacaq yüklənmələrin qarşısını almaq üçün nəqliyyat sistemi indidən şaxələndirilməli və müasir tələblərə uyğunlaşdırılmalıdır. Bu məqsədlə 2025–2030-cu illəri əhatə edən Bakı və ətraf ərazilərin nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi üzrə dövlət proqramı və “Azərbaycan 2030” prioritetləri artıq qəbul edilib. Bu istiqamətdə bizim artıq əlimizdə bir yol xəritəmiz mövcuddur. Biz bu proqramlara əsaslanaraq bütün işlərimizi görməliyik ki, həmin o çağırışlara da hazır ola bilək.

Məsələ burasındadır ki, Bakı təkcə paytaxt funksiyasını deyil, eyni zamanda inzibati, sənaye, turizm, mədəniyyət mərkəzi funksiyalarını da yerinə yetirir. Bütün iri miqyaslı tədbirlər demək olar ki, Bakıda keçirilir, şəhər eyni zamanda tələbələrin, turistlərin və müxtəlif sahələrin toplaşdığı bir məkan kimi fəaliyyət göstərir. Düşünürəm ki, bu yaxşı göstərici deyil. Bakı ya paytaxt, ya inzibati bir mərkəz, ya bir sənaye şəhəri və ya turistlik şəhəri olmalıdır. Bakı daha çox tarixi bir şəhər kimi olmalıdır. Turistlik bir şəhər olmalıdır. Bakı artıq inzibati bir mərkəz olmamalıdır. İnzibatçılıq, inzibati mərkəz, paytaxt funksiyaları başqa bir şəhərə köçürülsə daha yaxşı olar. Bu həm də Bakının özünəməxsus tarixi-mədəni kimliyinin qorunmasına şərait yarada bilər”.

Eldəniz Cəfər

Eldəniz Cəfərov vurğulayıb ki, 10-15 il sonra Bakının mərkəzindəki tarixi tikililərin qalacağını heç kim zəmanət verə bilməz: “Bakı açıq hava altında bir muzeydir və bu dəyərləri qorumaq hər birimizin borcudur. Onun tarixi şəhər statusunu yenidən bərpa etmək vacibdir. Lakin inzibatçılıqla biznesin qovuşduğu məkanlarda bu prosesi həyata keçirmək çox çətindir. Belə şəraitdə tez-tez yenilənmələr aparılır, köhnə binalar yeniləri ilə əvəzlənir və bu dəyişikliklər qarşısında heç kim bizə zəmanət verə bilməz ki, 10-15 il sonra Bakının mərkəzindəki tarixi tikililər qalacaq. Ona görə tarixi binaları qorumaq üçün şəhərin tarixi statusu bərpa olunmalı, Bakı turizm baxımından da cəlbedici, tarixi ruhunu qoruyan bir şəhər olaraq saxlanılmalıdır. Eyni zamanda paytaxtın başqa bir şəhərə köçürülməsi ilə bağlı məsələlərin də düşünülməsinin zamanı çatıb”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info