Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

“20 Yanvar Sovet İttifaqının dağılma prosesini sürətləndirən hadisələrdən biri oldu”

“20 Yanvar Sovet İttifaqının dağılma prosesini sürətləndirən hadisələrdən biri oldu”

Demokrat.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Azərbaycanda 1990-cı il yanvarın 20-də baş vermiş faciədən 36 il keçir. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə SSRİ Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridilib, dinc əhali ağır texnikadan və müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutularaq kütləvi qətlə yetirilib. 1990-cı il yanvar qurbanları simvolik olaraq “20 Yanvar şəhidi” adlanır. Ümumilikdə, Azərbaycanın 150 nəfər “20 Yanvar şəhidi” var. Yanvar faciəsi ümumxalq hüznü olmaqla yanaşı, həm də Azərbaycan xalqının iradəsinin sarsılmazlığını, mətinliyini göstərdi. Sovet ordusunun amansızlığına və qəddarlığına, Bakıda fövqəladə vəziyyət tətbiq edilməsinə baxmayaraq, Azərbaycan xalqı yanvarın 22-də paytaxtın “Azadlıq” meydanında 20 Yanvar şəhidlərinin dəfni ilə əlaqədar matəm yürüşü keçirib. Şəhidlər xiyabanındakı dəfn mərasimində 2 milyona yaxın insan iştirak edib. Xalqın tələbi ilə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fövqəladə sessiyası çağırılıb və Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyətin ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul edilib, lakin xalqın qəzəbindən qorxuya düşən respublikanın əksər rəhbər vəzifəli şəxsləri həmin sessiyada iştirak etməyib.
Dünya ictimaiyyətinin diqqətini Qanlı Yanvar faciəsinə yönəltmək üçün Azərbaycanın xarici ölkələrdəki səfirlikləri, diplomatik nümayəndəlikləri, Azərbaycan icmaları tərəfindən də müvafiq tədbirlər həyata keçirilir.
Tarix elmləri doktoru Lətifə Əliyeva Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, 20 Yanvar hadisələri XX əsr Azərbaycan tarixinin ən faciəli, eyni zamanda ən həlledici səhifələrindən biridir:
“1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı rəhbərliyinin qərarı ilə Bakıya və respublikanın bir sıra bölgələrinə təxminən 26 min nəfərə yaxın silahlı hərbi kontingent yeridildi. Hərbi vəziyyət elan olunmadan, əhali xəbərdar edilmədən həyata keçirilən bu əməliyyat beynəlxalq hüquq normalarının kobud şəkildə pozulması idi. Hücumdan bir neçə saat əvvəl Bakının televiziya mərkəzinin enerji bloku partladıldı və respublika informasiya blokadasına alındı. Məqsəd xalqın baş verənlərdən xəbərsiz qalması və müqavimətin qarşısının alınması idi. Buna baxmayaraq, insanlar küçələrə çıxdı, barrikadalar qurdu və silahsız halda tankların, zirehli texnikanın qarşısına çıxdı. Sovet ordusu yaşayış məhəllələrinə, təcili yardım maşınlarına, hətta piyada olan insanlara atəş açdı”.
Tarixçi bildirib ki, 130-dan çox dinc sakin həlak oldu, yüzlərlə insan yaralandı, onlarla şəxs itkin düşdü:
“Lakin qeyri-rəsmi mənbələr itkilərin daha çox olduğunu bildirir. Həlak olanlar arasında qadınlar, uşaqlar, yaşlı insanlar da vardı. Bu fakt bir daha göstərir ki, əməliyyatın hədəfi silahlı qruplar deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının iradəsi idi. 20 Yanvar hadisələrinin mühüm tarixi məqamlarından biri də Heydər Əliyevin 1990-cı il yanvarın 21-də Moskvada, Azərbaycanın daimi nümayəndəliyində verdiyi sərt bəyanat oldu. O, Sovet rəhbərliyini açıq şəkildə ittiham edərək, bu hadisəni Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş ağır cinayət adlandırdı. Bu çıxış həmin dövrdə böyük siyasi cəsarət nümunəsi idi və beynəlxalq aləmdə də rezonans doğurdu. 
20 Yanvar Sovet İttifaqının dağılma prosesini sürətləndirən hadisələrdən biri oldu. Bu faciədən sonra Azərbaycan cəmiyyətində sovet hakimiyyətinə inam tamamilə itdi, müstəqillik ideyası artıq geri dönməz xarakter aldı. Bir il sonra 1991-ci ildə Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etdi. Bu gün 20 Yanvar təkcə matəm günü deyil, həm də şəhidlik, milli ləyaqət və azadlıq dərsidir. O gecə həyatını itirən insanlar silahsız olsalar da, tarix qarşısında qalib oldular. Çünki onların qanı üzərində Azərbaycan müstəqil dövlət kimi formalaşdı və bu hadisə xalqın öz azadlığı uğrunda nələrə qadir olduğunu bütün dünyaya göstərdi”.
Leyla Turan
Demokrat.az

 
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 20 Yanvar 2026 12:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see455

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see330

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see318

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see303

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see302

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see297

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see273

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see259

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see256

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see236

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see230

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see221

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see221

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see218

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see209

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see207

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see204

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see203

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see195
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri