Icma.az
close
up
RU
2025ci il üçün BƏDBİN PROQNOZ: Nüvə təhlükəsi, fərqli Tramp və xərçəng bəlası…

2025ci il üçün BƏDBİN PROQNOZ: Nüvə təhlükəsi, fərqli Tramp və xərçəng bəlası…

Icma.az, Publika.az portalına istinadən məlumat yayır.

Hər il növbəti il üçün proqnozlarını yayımlayan “The Economist” jurnalı bu il də ənənəsinə sadiq qalaraq 2025-ci ildə baş verə biləcək hadisələrin yer aldığı yeni seriyasını dərc edib.

Publika.az xəbər verir ki, “The World Ahead 2025” (gələcək dünya) adlı seriyanın üz qabığında bədbin mənzərə əks olunub.

Jurnalın müdafiə məsələləri üzrə eksperti Şaşank Coşi tərəfindən qələmə alınan məqalənin üz qabığına əsasən proqnozu verilən hadisələrin ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın ətrafında cərəyan etdiyini demək olar.

Avropanı gözləyən təhlükə

Şaşank Coşi Donald Trampın Ağ Evə qayıtmasını Avropa üçün şokedici məqam kimi qiymətləndirib:

“Yanvarın 20-də andiçmə mərasimindən sonrakı aylarda Trampın vəzifəyə başlaması ilə Avropa hökumətləri dəymiş ziyanı məhdudlaşdırmağa çalışacaq.

Liderlər, nazirlər və rəsmilərdən ibarət nümayəndə heyəti Tramp və onun müşavirlərini ABŞ-ın NATO-ya sadiqliyini təsdiqləməyə və Birləşmiş Ştatların Ukraynaya yardımını davam etdirməyə inandırmağa çalışacaq.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte Trampın eqosunu nəzərə alaraq deyəcək ki, o, Avropanın yenidən silahlanmasına tamamilə cavabdehdir və avropalılar ABŞ-ın Çin gücünü məhdudlaşdırmaq səylərində həyati tərəfdaşdırlar”.

Fərqli bir Tramp olacaq?

Jurnalın redaktoru Con Prideaux da Trampla bağlı proqnazlar verib:

“ABŞ-ın 47-ci prezidenti ilə 45-ci prezidenti eyni şəxsdir. Lakin bu dəfə idarə fərqli olacaq. Tramp bu prezidentliyində əvvəlkindən daha az məhdudiyyətlə üzləşəcək. O, bu müddətdə komandası və partiyasından birinci dövründəkindən daha çox itaət alacaq. Lakin bu, onun heç bir məhdudiyyətlə üzləşməyəcəyi anlamına gəlmir.

Gələn il Respublikaçılar qrupları arasında partiyadaxili mübarizə olacaq. Məhkəmələr Trampa istədiyini etməyə imkan verməyəcək. ABŞ-ın federal sistemi əhəmiyyətli səlahiyyətləri ştatlara və şəhərlərə verir. Trampın nəzarəti saxlaya bilib-bilməyəcəyi də bəlli deyil”.

2025-ci il Trampa meydan oxuyacaq

Yeni prezidentə bir neçə böhran miras qalacaq. Tayvan, Koreya yarımadası və ya Filippin üzərində mümkün münaqişə riski ilə Asiyada gərginlik artarkən, ABŞ uzun müddətdir davam edən müharibədə iki dostunu - Ukrayna və İsraili dəstəkləyir. Bu problemləri idarə etmək daha da çətindir. Çünki Çin, Rusiya, İran və Şimali Koreya kimi dörd ən məşhur avtokratiya getdikcə ortaq dil tapır və nüvə təhlükələri artmaqdadır. Dördlüyün həqiqi ittifaq olub-olmaması başqa sualdır, lakin bu dərinləşən tərəfdaşlıq tezliklə Vaşinqtonun xarici siyasət müzakirələri üçün istinad çərçivəsinə çevrilir.

Xamenei və Tramp görüşəcək?

Jurnal İranın dini lideri Ayətullah Əli Xamenei və ABŞ prezidenti Donald Tramp haqqında da maraqlı proqnoz verib:

"2017-ci ildə vəzifəyə başlayanda İran Trampla münaqişəyə girməli deyildi. Tramp demişdi ki, o, Barak Obamanın 2015-ci ildə müzakirə etdiyi Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planından (JCPOA) daha yaxşı razılaşma istəyir. Tramp İranın regional proksilərini məhdudlaşdırmaq istəyirdi, lakin onun ən çox istədiyi Şimali Koreya lideri Kim Çen Inla olduğu kimi Xamenei ilə də fotoşəkil çəkdirmək idi”.

Bunu Putinin özü də bilir

Rusiya iqtisadiyyatı Qərbin sanksiyaları, əsgərlərin ehtiyacı nəticəsində yaranan işçi qüvvəsi çatışmazlığı və çoxlu sayda insanın xaricə getməsi nəticəsində ağır zərbə alıb. Putinin çevrəsi müxalif fikirləri susdurur, lakin o bilir ki, rusiyalıların çoxu bezib.

"Çip müharibələri" artacaq

2030-cu ilə qədər qabaqcıl çip istehsalını canlandırmaq ABŞ-ın strategiyasının bir hissəsidir, digər hissəsi isə Çinin çip istehsalı məqsədlərinə mane olmaqdır. ABŞ 2022-ci ildən Çinə üstün çip və çip istehsalı alətlərinin ixracını qadağan edib. Buna cavab olaraq Çin yerli sənayesinə böyük sərmayə qoyub. Trampın Çinə qarşı daha sərt mövqe tutacağı gözlənildiyi üçün "çip müharibələri" gələn il daha da şiddətlənəcək.

Faiz dərəcələri kəskin azalacaq

2024-cü il dünya mərkəzi banklarının bir neçə sarsıntı ilə də olsa, nəzarətli eniş etdiyi bir il olub. Gələn il də iqtisadiyyat normal vəziyyətə düşə bilər. Faiz dərəcələri 2007-2009-cu il maliyyə böhranından əvvəlki səviyyələrdən bəri ən yüksək səviyyədədir. Əksər mərkəzi banklar, o cümlədən Federal Ehtiyat Sistemi (FED), Avropa Mərkəzi Bankı və İngiltərə Bankı da daxil olmaqla 2024-cü ilin yayında və ya payızında faiz dərəcələrini azaltmağa başlayıb. 2025-ci ildə daha böyük enişlər gözlənilir. Bazarlar ABŞ, Böyük Britaniya və Avropa bölgəsində faiz dərəcələrində əlavə olaraq bir faiz civarında azalma proqnozlaşdırır”.

Xərçəng vaksinləri üçün önəmli bir il olacaq

Xərçəngə qarşı immunitet sistemini stimullaşdıran peyvəndlərin yaradılması mümkündür. Bu sahədə əsaslı inkişaflar 2025-ci ildə mümkün görünür. Bu optimizm mRNA texnologiyası və fərdiləşdirilmiş tibbdəki irəliləyişlərdən qaynaqlanır. “Moderna” və “Merck” tərəfindən sınaqlarda uğurlu nəticələr göstərən “mRNA-4157” adlı melanoma peyvəndinin 2025-ci ildə ABŞ-ın dərman tənzimləyicisi FDA tərəfindən təsdiqlənməsi gözlənilir.

Saturnun halqaları yox olacaq

2025-ci ilin mart ayından noyabr ayına kimi nəhəng planetin fərqli halqaları gözdən itəcək. Qalınlığı yüz metrə qədər dəyişən halqalar 282 min km enində, yəni planetin özündən iki dəfə geniş olan nəhəng bir quruluş meydana gətirir. Üzüklər qayalardan və qum dənələri böyüklüyündə buz parçalarından ibarətdir. Saturn Günəş ətrafında 29 illik səyahətini başa vurduqca, əyilməsi səbəbindən onun halqaları yarısı yuxarıdan, digər yarısı isə aşağıdan işıqlandırılır. Ancaq iki ara nöqtədə halqalar Günəşə doğru tam yan tərəfə çevrilir və uzaq müşahidəçilərdə tamamilə yox olur.”

Roza Şəfiyeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://publika.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2024 14:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri