Icma.az
close
up
RU
2025ci il üçün BƏDBİN PROQNOZ: Nüvə təhlükəsi, fərqli Tramp və xərçəng bəlası…

2025ci il üçün BƏDBİN PROQNOZ: Nüvə təhlükəsi, fərqli Tramp və xərçəng bəlası…

Icma.az, Publika.az portalına istinadən məlumat yayır.

Hər il növbəti il üçün proqnozlarını yayımlayan “The Economist” jurnalı bu il də ənənəsinə sadiq qalaraq 2025-ci ildə baş verə biləcək hadisələrin yer aldığı yeni seriyasını dərc edib.

Publika.az xəbər verir ki, “The World Ahead 2025” (gələcək dünya) adlı seriyanın üz qabığında bədbin mənzərə əks olunub.

Jurnalın müdafiə məsələləri üzrə eksperti Şaşank Coşi tərəfindən qələmə alınan məqalənin üz qabığına əsasən proqnozu verilən hadisələrin ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın ətrafında cərəyan etdiyini demək olar.

Avropanı gözləyən təhlükə

Şaşank Coşi Donald Trampın Ağ Evə qayıtmasını Avropa üçün şokedici məqam kimi qiymətləndirib:

“Yanvarın 20-də andiçmə mərasimindən sonrakı aylarda Trampın vəzifəyə başlaması ilə Avropa hökumətləri dəymiş ziyanı məhdudlaşdırmağa çalışacaq.

Liderlər, nazirlər və rəsmilərdən ibarət nümayəndə heyəti Tramp və onun müşavirlərini ABŞ-ın NATO-ya sadiqliyini təsdiqləməyə və Birləşmiş Ştatların Ukraynaya yardımını davam etdirməyə inandırmağa çalışacaq.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte Trampın eqosunu nəzərə alaraq deyəcək ki, o, Avropanın yenidən silahlanmasına tamamilə cavabdehdir və avropalılar ABŞ-ın Çin gücünü məhdudlaşdırmaq səylərində həyati tərəfdaşdırlar”.

Fərqli bir Tramp olacaq?

Jurnalın redaktoru Con Prideaux da Trampla bağlı proqnazlar verib:

“ABŞ-ın 47-ci prezidenti ilə 45-ci prezidenti eyni şəxsdir. Lakin bu dəfə idarə fərqli olacaq. Tramp bu prezidentliyində əvvəlkindən daha az məhdudiyyətlə üzləşəcək. O, bu müddətdə komandası və partiyasından birinci dövründəkindən daha çox itaət alacaq. Lakin bu, onun heç bir məhdudiyyətlə üzləşməyəcəyi anlamına gəlmir.

Gələn il Respublikaçılar qrupları arasında partiyadaxili mübarizə olacaq. Məhkəmələr Trampa istədiyini etməyə imkan verməyəcək. ABŞ-ın federal sistemi əhəmiyyətli səlahiyyətləri ştatlara və şəhərlərə verir. Trampın nəzarəti saxlaya bilib-bilməyəcəyi də bəlli deyil”.

2025-ci il Trampa meydan oxuyacaq

Yeni prezidentə bir neçə böhran miras qalacaq. Tayvan, Koreya yarımadası və ya Filippin üzərində mümkün münaqişə riski ilə Asiyada gərginlik artarkən, ABŞ uzun müddətdir davam edən müharibədə iki dostunu - Ukrayna və İsraili dəstəkləyir. Bu problemləri idarə etmək daha da çətindir. Çünki Çin, Rusiya, İran və Şimali Koreya kimi dörd ən məşhur avtokratiya getdikcə ortaq dil tapır və nüvə təhlükələri artmaqdadır. Dördlüyün həqiqi ittifaq olub-olmaması başqa sualdır, lakin bu dərinləşən tərəfdaşlıq tezliklə Vaşinqtonun xarici siyasət müzakirələri üçün istinad çərçivəsinə çevrilir.

Xamenei və Tramp görüşəcək?

Jurnal İranın dini lideri Ayətullah Əli Xamenei və ABŞ prezidenti Donald Tramp haqqında da maraqlı proqnoz verib:

"2017-ci ildə vəzifəyə başlayanda İran Trampla münaqişəyə girməli deyildi. Tramp demişdi ki, o, Barak Obamanın 2015-ci ildə müzakirə etdiyi Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planından (JCPOA) daha yaxşı razılaşma istəyir. Tramp İranın regional proksilərini məhdudlaşdırmaq istəyirdi, lakin onun ən çox istədiyi Şimali Koreya lideri Kim Çen Inla olduğu kimi Xamenei ilə də fotoşəkil çəkdirmək idi”.

Bunu Putinin özü də bilir

Rusiya iqtisadiyyatı Qərbin sanksiyaları, əsgərlərin ehtiyacı nəticəsində yaranan işçi qüvvəsi çatışmazlığı və çoxlu sayda insanın xaricə getməsi nəticəsində ağır zərbə alıb. Putinin çevrəsi müxalif fikirləri susdurur, lakin o bilir ki, rusiyalıların çoxu bezib.

"Çip müharibələri" artacaq

2030-cu ilə qədər qabaqcıl çip istehsalını canlandırmaq ABŞ-ın strategiyasının bir hissəsidir, digər hissəsi isə Çinin çip istehsalı məqsədlərinə mane olmaqdır. ABŞ 2022-ci ildən Çinə üstün çip və çip istehsalı alətlərinin ixracını qadağan edib. Buna cavab olaraq Çin yerli sənayesinə böyük sərmayə qoyub. Trampın Çinə qarşı daha sərt mövqe tutacağı gözlənildiyi üçün "çip müharibələri" gələn il daha da şiddətlənəcək.

Faiz dərəcələri kəskin azalacaq

2024-cü il dünya mərkəzi banklarının bir neçə sarsıntı ilə də olsa, nəzarətli eniş etdiyi bir il olub. Gələn il də iqtisadiyyat normal vəziyyətə düşə bilər. Faiz dərəcələri 2007-2009-cu il maliyyə böhranından əvvəlki səviyyələrdən bəri ən yüksək səviyyədədir. Əksər mərkəzi banklar, o cümlədən Federal Ehtiyat Sistemi (FED), Avropa Mərkəzi Bankı və İngiltərə Bankı da daxil olmaqla 2024-cü ilin yayında və ya payızında faiz dərəcələrini azaltmağa başlayıb. 2025-ci ildə daha böyük enişlər gözlənilir. Bazarlar ABŞ, Böyük Britaniya və Avropa bölgəsində faiz dərəcələrində əlavə olaraq bir faiz civarında azalma proqnozlaşdırır”.

Xərçəng vaksinləri üçün önəmli bir il olacaq

Xərçəngə qarşı immunitet sistemini stimullaşdıran peyvəndlərin yaradılması mümkündür. Bu sahədə əsaslı inkişaflar 2025-ci ildə mümkün görünür. Bu optimizm mRNA texnologiyası və fərdiləşdirilmiş tibbdəki irəliləyişlərdən qaynaqlanır. “Moderna” və “Merck” tərəfindən sınaqlarda uğurlu nəticələr göstərən “mRNA-4157” adlı melanoma peyvəndinin 2025-ci ildə ABŞ-ın dərman tənzimləyicisi FDA tərəfindən təsdiqlənməsi gözlənilir.

Saturnun halqaları yox olacaq

2025-ci ilin mart ayından noyabr ayına kimi nəhəng planetin fərqli halqaları gözdən itəcək. Qalınlığı yüz metrə qədər dəyişən halqalar 282 min km enində, yəni planetin özündən iki dəfə geniş olan nəhəng bir quruluş meydana gətirir. Üzüklər qayalardan və qum dənələri böyüklüyündə buz parçalarından ibarətdir. Saturn Günəş ətrafında 29 illik səyahətini başa vurduqca, əyilməsi səbəbindən onun halqaları yarısı yuxarıdan, digər yarısı isə aşağıdan işıqlandırılır. Ancaq iki ara nöqtədə halqalar Günəşə doğru tam yan tərəfə çevrilir və uzaq müşahidəçilərdə tamamilə yox olur.”

Roza Şəfiyeva

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://publika.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2024 14:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri