2026 cı ildə ən riskli 7 münaqişə zonası Siyahı

Son illər dünyada aktiv silahlı münaqişələrin sayı sürətlə artıb. Bəzi gərginliklər hələ açıq müharibəyə çevrilməsə də, regionlarında və qlobal tarazlıqlarda sabitliyi pozmaq potensialı daşıyır. 

Moderator.az 2026-cı ildə ən riskli 7 münaqişə zonasını təqdim edir:

Çin–Tayvan

Bu gün beynəlxalq arenada ən çox müzakirə olunan məsələ Çin–Tayvan gərginliyidir. Gərginlik ABŞ Nümayəndələr Palatasının keçmiş spikeri Nensi Pelosinin 2022-ci ildə Tayvana səfərindən sonra artıb və Çin prezidenti Si Cinpinin hərbi müdaxilə hədəsi ilə daha da artıb. Rusiyanın Ukrayna müharibəsindəki çətinlikləri Çini müvəqqəti olaraq məhdudlaşdırmış ola bilərdi, lakin Tramp administrasiyası dövründə Vaşinqtonun Tayvana dəstəyinin zəifləməsi ehtimalı Pekini yenidən daha aqressiv addımlar atmağa sövq edə bilər. Tayvanın blokadası ehtimalı birbaşa işğaldan daha güclüdür və belə bir addımın Çini ABŞ və müttəfiqləri ilə qarşı-qarşıya qoymaq riski daşıyacağı vurğulanır.

Hindistan-Pakistan

Bu il Hindistanda 26 turistin ölümü ilə nəticələnən hücum iki ölkəni son illərin ən ciddi böhranına sürüklədi. Bir-birinə qarşı sərhədyanı hücumlar həyata keçirilib və mübahisəli Kəşmir bölgəsində 50-dən çox insan həlak olub. Bunun ardınca ABŞ-ın rəhbərliyi altında atəşkəs əldə olunsa da münasibətlər gərgin olaraq qalır.

Rusiya-Ukrayna

İkinci Dünya Müharibəsində Rusiyanın itkiləri ABŞ-ın itkilərini üstələyib və müharibə bu mənada köhnəlmiş tənliyə çevrilib. Müharibədə iki fərqli risk ssenarisi mövcuddur: Ukrayna cəbhəsində və ya siyasi mənzərədə çöküş Rusiyanın sürət qazanmasına təkan verə bilər, ya da neft obyektlərinə edilən hücumlar nəticəsində Rusiya iqtisadiyyatı ciddi itkilərlə üzləşə bilər. Hər iki ssenari qlobal təhlükəsizlik üçün əhəmiyyətli nəticələrə səbəb ola bilər.

İsrail - Qəzza

Qəzzada müharibənin yenidən başlama ehtimalı nəzərə alınmalıdır. İsrail bölgənin böyük hissəsinə nəzarət edir və Qəzza ciddi dağıntılara məruz qalıb. Bu vəziyyətdə oktyabr ayında əldə edilmiş atəşkəsin hər an pozula biləcəyi ehtimal olunur və bölünmüş Qəzza ən çox ehtimal olunan ssenari kimi görünür. Bununla belə, sülh planına sərmayə qoyulması bölgəyə ümidləri qoruyub saxlaya bilər. Eyni zamanda, beynəlxalq sülhməramlı qüvvələrin bölgəyə yerləşdirilməsi şəhərin yenidən qurulmasına olan ümidləri artırır.

Konqo-Ruanda xətti

Ruanda bu il Konqodakı M23 üsyançılarını dəstəkləyib və hətta Gomanı ələ keçirmək üçün qoşun göndərib. Konqonun şərqindəki etnik gərginlik və zəngin yeraltı sərvətlər hərtərəfli müharibə riskini artırır. Qızıl və kobalt kimi mineralların gələcəkdə iki ölkə arasındakı gərginliyi daha da yüksəldə biləcəyi proqnozlaşdırılır.

Sudan

Sudanda Silahlı Qüvvələr ilə Çevik Dəstək Qüvvələri arasında döyüşlər davam edir və ortada qalan milyonlarla dinc sakin təhlükəsiz bölgələrə qaçmağa çalışır. Regional aktorların və beynəlxalq ictimaiyyətin Sudanı dəstəkləmə və münaqişəyə yanaşma tərzi bu qarşıdurmanın davam edib-etməməsində həlledici rol oynayacaq.

Venesuela-ABŞ

Venesuela-ABŞ gərginliyi diqqət mərkəzindədir. Tramp administrasiyası narkotiklərlə mübarizə adı altında Venesuela sahillərində geniş hərbi birləşmələr həyata keçirir və bu addımın Maduro rejiminə təzyiq məqsədi daşıdığı bildirilir. Hava hücumları və Maduroya qarşı xüsusi əməliyyatlar mümkün variantlar arasındadır. Eyni zamanda, Venesuelanın Qayanadakı Essequibo bölgəsinə dair iddialarından geri çəkilməməsi ABŞ-la birbaşa qarşıdurma riskini artırır.

Mehin Mehmanqızı