Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

234 il keçdi: Köləliyə qarşı ilk üsyan Müasir köləlik necə çiçəklənir ?

234 il keçdi: Köləliyə qarşı ilk üsyan Müasir köləlik necə çiçəklənir ?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Dünya miqyasında yüz illər boyu davam edən köləliyə qarşı ilk böyük üsyan 1791-ci ildə Karib dənizindəki Santo Domingo adasında baş verib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Afrikadan zorla gətirilən kölələr 23 avqust 1791-ci ildə Fransız müstəmləkəçilərinə qarşı silaha sarılıblar. Təxminən beş il davam edən ağır döyüşlərdən sonra onlar yalnız azadlıqlarını qazanmayıblar, həm də müstəqil dövlət quraraq köləliyi ləğv edən ilk siyasi sistemi yaradıblar. Tarixə "Haiti inqilabı" kimi düşən bu proses sonrakı illərdə köləliyə qarşı hərəkatlara ilham verib.

BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (UNESCO) 1998-ci ildə bu tarixi hadisəni xatırlatmaq məqsədilə 23 avqustu "Beynəlxalq Kölə Ticarətinin Anılması və Köləliyin Ləğvi Günü" elan edib. İlk tədbir həmin il Haitidə, 1999-cu ildə isə Seneqaldakı Gore adasında keçirilib. Hazırda hər il müxtəlif ölkələrdə təşkil olunan tədbirlərlə köləliyin insanlıq tarixindəki rolu yada salınır.

Kölə ticarətinin miqyası

Coğrafi kəşflərlə genişlənən kölə ticarəti milyonlarla insanı doğma yurdundan ayırıb. Tarixi sənədlərə görə, 25-30 milyon afrikalı Atlantik və Hind okeanları üzərindən müxtəlif qitələrə daşınıb.

"Üçbucaq ticarəti" adlanan sistemdə Avropadan Afrikaya silah və sənaye məhsulları aparılıb, qarşılığında kölələr alınıb. Daha sonra kölələr Karib və Amerika torpaqlarına daşınıb, buradan əldə olunan şəkər, pambıq, qəhvə və tütün kimi məhsullar yenidən Avropaya göndərilib. Bu dövrədə Fransa, İngiltərə, İspaniya, Portuqaliya və Niderland əsas iştirakçılar olub.

Hind okeanında isə 17-18-ci əsrlərdə Avropa müstəmləkəçiləri Seyşel, Komor, Madaqaskar və Mavriki adalarına kölələr gətirərək demoqrafik mənzərəni dəyişiriblər.

İqtisadi istismar və irqçilik

Köləlik yalnız iqtisadi deyil, həm də ideoloji bir sistemi möhkəmləndirib. Qara dərililərin aşağı, ağların üstün olduğu düşüncəsi qanunlara və ictimai həyata hopub. Haiti inqilabı bu qaydaları sarsıdıb və öz azadlığını qazanmış bir xalqın onu qoruyub saxlaya biləcəyini bütün dünyaya göstərib.

UNESCO-nun "kölə marşrutu" layihəsi

UNESCO hər il 23 avqustda "Kölə marşrutu” layihəsi çərçivəsində sənətçiləri və alimləri bir araya gətirərək ortaq yaddaşın qorunmasına çalışır. Foto, video sərgiləri və elmi nəşrlərlə bu mövzu gündəmdə saxlanılır.

Müasir köləlik

Rəsmi olaraq dünyanın demək olar bütün ölkələrində qadağan edilsə də, köləlik günümüzdə yeni formalar altında mövcudluğunu davam etdirir. BMT-nin məlumatına görə, bu gün təxminən 50 milyon insan məcburi əmək, məcburi evlilik və insan alveri kimi "müasir köləlik” şəraitində yaşayır.

Hindistan, Çin, Pakistan, Şimali Koreya, Nigeriya, İndoneziya və Konqo bu halın ən çox müşahidə edildiyi ölkələr sırasındadır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 23 Avqust 2025 15:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri