Icma.az
close
up
RU
234 il keçdi: Köləliyə qarşı ilk üsyan Müasir köləlik necə çiçəklənir ?

234 il keçdi: Köləliyə qarşı ilk üsyan Müasir köləlik necə çiçəklənir ?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Dünya miqyasında yüz illər boyu davam edən köləliyə qarşı ilk böyük üsyan 1791-ci ildə Karib dənizindəki Santo Domingo adasında baş verib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Afrikadan zorla gətirilən kölələr 23 avqust 1791-ci ildə Fransız müstəmləkəçilərinə qarşı silaha sarılıblar. Təxminən beş il davam edən ağır döyüşlərdən sonra onlar yalnız azadlıqlarını qazanmayıblar, həm də müstəqil dövlət quraraq köləliyi ləğv edən ilk siyasi sistemi yaradıblar. Tarixə "Haiti inqilabı" kimi düşən bu proses sonrakı illərdə köləliyə qarşı hərəkatlara ilham verib.

BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (UNESCO) 1998-ci ildə bu tarixi hadisəni xatırlatmaq məqsədilə 23 avqustu "Beynəlxalq Kölə Ticarətinin Anılması və Köləliyin Ləğvi Günü" elan edib. İlk tədbir həmin il Haitidə, 1999-cu ildə isə Seneqaldakı Gore adasında keçirilib. Hazırda hər il müxtəlif ölkələrdə təşkil olunan tədbirlərlə köləliyin insanlıq tarixindəki rolu yada salınır.

Kölə ticarətinin miqyası

Coğrafi kəşflərlə genişlənən kölə ticarəti milyonlarla insanı doğma yurdundan ayırıb. Tarixi sənədlərə görə, 25-30 milyon afrikalı Atlantik və Hind okeanları üzərindən müxtəlif qitələrə daşınıb.

"Üçbucaq ticarəti" adlanan sistemdə Avropadan Afrikaya silah və sənaye məhsulları aparılıb, qarşılığında kölələr alınıb. Daha sonra kölələr Karib və Amerika torpaqlarına daşınıb, buradan əldə olunan şəkər, pambıq, qəhvə və tütün kimi məhsullar yenidən Avropaya göndərilib. Bu dövrədə Fransa, İngiltərə, İspaniya, Portuqaliya və Niderland əsas iştirakçılar olub.

Hind okeanında isə 17-18-ci əsrlərdə Avropa müstəmləkəçiləri Seyşel, Komor, Madaqaskar və Mavriki adalarına kölələr gətirərək demoqrafik mənzərəni dəyişiriblər.

İqtisadi istismar və irqçilik

Köləlik yalnız iqtisadi deyil, həm də ideoloji bir sistemi möhkəmləndirib. Qara dərililərin aşağı, ağların üstün olduğu düşüncəsi qanunlara və ictimai həyata hopub. Haiti inqilabı bu qaydaları sarsıdıb və öz azadlığını qazanmış bir xalqın onu qoruyub saxlaya biləcəyini bütün dünyaya göstərib.

UNESCO-nun "kölə marşrutu" layihəsi

UNESCO hər il 23 avqustda "Kölə marşrutu” layihəsi çərçivəsində sənətçiləri və alimləri bir araya gətirərək ortaq yaddaşın qorunmasına çalışır. Foto, video sərgiləri və elmi nəşrlərlə bu mövzu gündəmdə saxlanılır.

Müasir köləlik

Rəsmi olaraq dünyanın demək olar bütün ölkələrində qadağan edilsə də, köləlik günümüzdə yeni formalar altında mövcudluğunu davam etdirir. BMT-nin məlumatına görə, bu gün təxminən 50 milyon insan məcburi əmək, məcburi evlilik və insan alveri kimi "müasir köləlik” şəraitində yaşayır.

Hindistan, Çin, Pakistan, Şimali Koreya, Nigeriya, İndoneziya və Konqo bu halın ən çox müşahidə edildiyi ölkələr sırasındadır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 23 Avqust 2025 15:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri