Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

252 milyon il əvvəl qlobal istiləşmə Yerdə kütləvi məhvə səbəb olub Yeni kəşf

252 milyon il əvvəl qlobal istiləşmə Yerdə kütləvi məhvə səbəb olub Yeni kəşf

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Təxminən 252 milyon il əvvəl Yer kürəsində tarixin ən böyük kütləvi məhvi baş verib. Perm-Trias dövrünün yox olması hadisəsi planetdəki heyvanların əksəriyyətini məhv edib. Cenevrə Universitetinin alimlərinin yeni araşdırması göstərib ki, fəlakətin səbəbi atmosferə təxminən 100 min milyard ton karbon qazı buraxan kütləvi vulkan püskürmələri olub. Bu, qlobal temperaturun 10°C kəskin artması və iqlim tarazlığının pozulması ilə nəticələnib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma "Frontiers in Earth Science" (FES) jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, heyvanlar çox əziyyət çəksə də, bir çox bitkilər fəlakətdən sağ çıxıb, elm adamlarına dövr ərzində iqlim dəyişikliyini modelləşdirməyə kömək edən fosillər qoyub. Elm adamları orada tapılan biomlara əsaslanaraq yerli iqlimin necə olduğunu təxmin etmək üçün o dövrdə Yerin coğrafiyası ilə bağlı məlumatları bitki qalıqları ilə müqayisə ediblər

Tədqiqatçılar isti, rütubətli tropik meşələr, mövsümi tropiklər, mülayim zonalar və səhralar daxil olmaqla altı əsas biomu (vahid təbii və iqlim zonası daxilində qarşılıqlı təsir göstərən ekosistemlər dəstləri) müəyyən ediblər. Soyuq iqlimlərdə tropiklər səhralar, daha yüksək enliklərdə isə tundra və soyuq meşələr üstünlük təşkil edir. İsti şəraitdə temperatur yüksəldi, qütblərdə və ekvator enliklərində səhralarda mülayim meşələr yaranıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, biomlar Perm-Trias sərhəddində kəskin şəkildə dəyişib. Son Permdə dövrlər soyuq olub, lakin artıq Triasın əvvəlində iqlim qeyri-sabit keçib. Müəlliflərin fikrincə, bu, həmin dövrlər haqqında məlumatların kifayət qədər olmaması və ya sabit biomların formalaşmasına mane olan kəskin iqlim dəyişikliyi ilə bağlı ola bilər. Triasın sonrakı dövrlərində iqlim Permiyə nisbətən 10°C yüksək temperaturda sabitləşib. Tropiklərdəki səhralar öz yerini tropik meşələrə verdi və tundra tamamilə yox olub.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, Cenevrə Universitetindən Dr Maura Brunnetti izah edir: "Daha isti vəziyyətə bu keçid su dövranının intensivləşməsi ilə müşayiət olunub. Tropiklərdə yay və il boyu rütubətli biomlar yaranıb, səhraları sıxışdırıb. Mülayim biomlar qütblərə doğru sürüşərək tundranın yox olmasına səbəb olub".

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, temperaturun kəskin 10°C yüksəlməsi və biomlarda dəyişikliklər CO₂ emissiyaları ilə bağlıdır.

"Mövcud emissiya dərəcələri davam edərsə, biz cəmi 2700 il ərzində Perm-Trias dövrünün sönməsinin emissiya səviyyəsinə çatacağıq", deyə Brunetti xəbərdarlıq edib.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, tapıntılar təkcə Yer kürəsinin tarixindəki ən böyük məhv olma hadisəsini daha yaxşı anlamağa kömək etmir, həm də müasir istixana qazları emissiyaları artdıqca gələcək iqlim dəyişikliyini proqnozlaşdırmaq üçün ipucları verir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:218
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Mart 2025 00:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri