6,2 milyon il əvvəl: Yerdə baş verən ən ekstremal hadisə

Bibliya hadisələrindən çox əvvəl Qırmızı dənizin qəribə və təlatümlü tarixi var idi. 

Milyonlarla il əvvəl Afrika ilə Asiya arasındakı bu dar su zolağı tamamilə qurudu və dənizin dibi duzlu düzənliyə çevrildi. Sonra birdən-birə fəlakətli bir meqadaşqın baş verdi. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Qırmızı dəniz təxminən 30 milyon il əvvəl Ərəbistan və Afrika plitələrinin ayrılması ilə meydana gəldi. Əvvəlcə dəniz göllərlə dolu dar bir yarıq vadisi idi, sonra isə 23 milyon il əvvəl Aralıq dənizi ilə dolu geniş körfəz halına gəldi.

Bu, dənizdə dəniz həyatının çiçəkləndiyi dövr idi. Səudiyyə Ərəbistanında Duba və Umluc yaxınlığında şimal sahillərində tapılan çoxsaylı daşlaşmış riflər buna sübutdur. Bu zaman Qırmızı dəniz təbii olaraq Aralıq dənizinə tökülürdü. Bu gün bu əlaqəni ancaq süni Süveyş kanalı qoruyub saxlayır.

Bununla belə, Qırmızı dənizdəki həyat təxminən 16 milyon il əvvəl intensiv buxarlanma və zəif dövriyyə səbəbindən suyun çox duzlu olması ilə tez bir zamanda yox oldu.

Nəhayət, dəniz o qədər su itirdi ki, məhv oldu. Bu, ehtimal ki, Messinian Duzluluq Böhranı ilə əlaqədar idi, bu da Aralıq dənizini təxminən yarım milyon il ərzində geniş duzlu su hövzəsinə çevirən geoloji kataklizmdir.

Həddindən artıq quraqlıq yalnız Hind okeanından gələn nəhəng daşqından sonra başa çatdı. Onun suları Qırmızı dənizi yarıb, onu dəniz suyu ilə doldurdu və okeanın qalan hissəsi ilə yenidən birləşdirdi.

Bu hekayə Kral Abdulla Elm və Texnologiya Universitetinin (KAUST) alimlərinin son araşdırması sayəsində bu yaxınlarda yeni detallarla yenidən quruldu. Seysmik görüntüləmə, mikrofosil məlumatları və geokimyəvi tarixləşdirmə üsullarından istifadə edərək, Qırmızı dəniz hövzəsinin tam qurumasının necə baş verdiyini ətraflı şəkildə izah etdilər. Araşdırma “Communications Earth & Environment” jurnalında dərc olunub.

“Nəticələrimiz göstərir ki, Qırmızı dəniz hövzəsi Yer kürəsində ən ekstremal ekoloji hadisələrdən birini yaşadı: təxminən 6,2 milyon il əvvəl o, tamamilə qurudu və sonra qəfil yenidən su ilə doldu”, - KAUST-dan tədqiqatın aparıcı müəllifi Tihana Pensa bildirib. Daşqın hövzəni dəyişdirdi, dəniz şəraitini bərpa etdi və Qırmızı dənizlə Hind okeanı arasında güclü əlaqə yaratdı.

Qırmızı dənizin tarixində yeni fəsillər hələ də yazılır. Araşdırmalar göstərir ki, istiləşmə dənizin biomüxtəlifliyinin təməl daşı olan regionun mərcan rifləri üçün ciddi problem yaradır. Bu yeni araşdırmanın göstərdiyi kimi, Qırmızı dəniz əvvəllər də əhəmiyyətli təlatüm yaşayıb, lakin hazırda gedən dəyişikliklər qədər sürətlə baş verən hadisələr azdır.

Xəzər 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin