Icma.az
close
up
RU
4200 il əvvəl Yerdə güclü sivilizasiyaların süqutuna səbəb ola biləcək hadisə baş verib?

4200 il əvvəl Yerdə güclü sivilizasiyaların süqutuna səbəb ola biləcək hadisə baş verib?

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Buz nüvələrindəki hissəciklər və qazlar, ağac halqaları və fosil tozcuqlar kimi məlumatlar sayəsində alimlər Yer iqliminin keçmişini yenidən qurmağa imkan tapırlar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "IFLScience”in yazdığına görə, bu metodlarla tədqiqatçılar yaxın geoloji keçmişdə baş vermiş anomaliya xarakterli bir hadisənin izlərini aşkarlayıblar.

Söhbət təxminən 4200 il əvvəl baş vermiş və təxminən bir əsr davam etdiyi düşünülən iqlim dəyişikliklərindən gedir. Bu hadisənin Qədim Misir və Mesopotamiyadakı Akkad imperiyası da daxil olmaqla bir neçə sivilizasiyanın süqutunda rol oynamış ola biləcəyi hesab olunur.

İlk sübutlar 1990-cı illərin əvvəlində arxeoloq Harvi Vays tərəfindən Suriyanın şimal-şərqində aparılan qazıntılar zamanı tapılıb. Torpaq nümunələrinin analizi nəticəsində təxminən e.ə. 2200-cü ilə aid, canlı orqanizmlərin izinin olmadığı qalın toz təbəqəsi aşkar edilib. Bu, həmin dövrdə uzunmüddətli quraqlıq və yaşayışsız mühitin mövcud olduğunu göstərir.

"Bu hadisənin səbəbi barədə izahımız yox idi”, deyə Vays 2022-ci ildə "Nature” jurnalına bildirib.

Hadisənin Akkad imperiyasının süqutundan bir qədər əvvəl baş verdiyi güman edilir. Şəhərlər tərk edilib və imperiya öz varlığını itirib. Himalay mağaralarındakı stalagmitlər və Çin ərazilərindəki gil təbəqələri bu hadisənin yalnız lokal olmadığını göstərir.

Tədqiqatçılara görə, bəzi Çin arxeoloji sahələrində tapılan gil təbəqəsi böyük daşqınlarla və ya iqlim dəyişiklikləri ilə əlaqəli ola bilər. Eyni zamanda insan fəaliyyətinə dair (məsələn, müharibə izləri) sübutlar aşkar edilməyib.

Bəzi alimlər bu hadisənin qlobal xarakterini müzakirə etsə də, Beynəlxalq Komissiya onu "4200 il hadisəsi” kimi tanıyaraq gec Holosen dövrünün yeni mərhələsi – Meqhalaian mərhələsinin başlanğıcı kimi qəbul edib.

Hadisənin səbəbi ilə bağlı müzakirələr davam edir. Bəzi tədqiqatçılar bunu Atlantik okeanının meridional dövranının (AMOC) zəifləməsi ilə əlaqələndirirlər. Modellərə görə, bu proses güclü quraqlıqlara səbəb ola bilər.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:103
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 Aprel 2026 19:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri