46,5 °C hərarətlə sağ qaldı: həkimlər buna inanmadı

Bir çox insan bilir ki, bədən hərarətinin 42 dərəcəyə çatması həyati təhlükə yaradır. Tibbdə hesab olunur ki, bu həddən sonra beyin və orqanizmdə geri dönməz proseslər başlaya bilər. Lakin 1980-ci ildə baş vermiş bir hadisə bu anlayışı dəyişdirdi. ABŞ-də yaşayan 52 yaşlı Villi Cons xəstəxanaya 46,5 °C bədən temperaturu ilə gətirildi və inanılmaz olsa da, sağ qalmağı bacardı. Bu hadisə bu günə qədər tibbin ən sirli rekordlarından biri hesab olunur.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Villi Cons isti yay günündə ağır istilik vurmasına məruz qalıb. Havanın temperaturu təxminən +40 °C, rütubət isə demək olar ki, 100 faiz olub. Həkimlər onun vəziyyətini qiymətləndirərkən bədən temperaturunu rektal üsulla ölçüblər və nəticə 46,5 °C göstərib.

Bu göstərici tibbi baxımdan demək olar ki, ölüm hökmü sayılır. Mütəxəssislər hesab ediblər ki, belə yüksək temperaturda beynin və daxili orqanların ciddi zədələnməsi qaçılmazdır. Həkimlərin çoxu xəstənin yaşamaq şansının olmadığını düşünüb. Lakin gözlənilməz hadisə baş verib: Villi Cons 24 günlük müalicədən sonra xəstəxanadan minimal beyin zədəsi ilə evə buraxılıb.

O niyə sağ qalıb?

Bu hadisənin dəqiq izahı hələ də yoxdur. Lakin alimlərin irəli sürdüyü nəzəriyyələrdən biri onun uzun müddət alkoqol asılılığından əziyyət çəkməsi ilə bağlıdır. Güman edilir ki, orqanizmin temperatur tənzimləmə sistemi artıq pozulduğu üçün bədən bu ekstremal istiliyə qeyri-adi reaksiya verib. Nəzəriyyəyə görə, normal şəraitdə orqanizm yüksək temperatur zamanı ciddi müdafiə reaksiyaları başladır, lakin bu mexanizmlər pozulduqda bədən müəyyən mənada yüksək temperaturu “normal” qəbul edə bilər. Bunun nəticəsində ölümcül zülal dağılması və hüceyrə zədələnməsi bəzi hallarda fərqli şəkildə inkişaf edə bilər. Bununla belə, bu sadəcə ehtimaldır və elmi cəhətdən tam sübut olunmayıb.

Adətən təhlükəli hədd neçə dərəcədir?

Tibb mütəxəssislərinə görə, bədən temperaturu 42 °C-yə çatdıqda beyindəki zülalların strukturunda dəyişikliklər başlaya bilər. Bu proses “denaturasiya” adlanır və sinir hüceyrələrinin fəaliyyətini ciddi şəkildə poza bilər.

Temperatur 43 °C-dən yuxarı qalxdıqda isə ölüm riski son dərəcə yüksəlir və əksər hallarda insan həyatda qala bilmir. İstisna hallara əsasən, kiçik yaşlı uşaqlarda bədən temperaturunun tənzimlənməsi sistemi tam inkişaf etmədiyi üçün daha yüksək göstəricilərlə sağ qalma halları qeydə alınıb. Buna baxmayaraq, 46,5 °C hələ də tibbi anomaliya hesab olunur.

Yüksək hərarətlə bağlı ən çox verilən suallar

Quduz heyvan dişlədikdən sonra temperatur 44 °C-yə qalxa bilərmi?

Mütəxəssislər bildirirlər ki, quduzluq xəstəliyi yüksək hərarət yaratsa da, temperatur adətən 41 °C-dən yuxarı qalxmır. 44 °C səviyyəsində hipertermiya isə olduqca nadir və əksər hallarda ölümcül hesab olunur.

Uşaqda qeydə alınan ən yüksək temperatur neçə olub?

ABŞ-də bir yaşlı oğlan uşağında 43,8 °C hərarət qeydə alındığı bildirilir. Hadisənin 2016-cı ildə baş verdiyi və səbəbin virus infeksiyası olduğu qeyd edilir. Uşaq müalicədən sonra sağ qalıb.

Qeyd etmək lazımdır ki, yüksək temperatur həmişə təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyət hesab olunur. Xüsusilə hərarət uzun müddət düşmürsə, şüur bulanıqlığı, nəfəsalma çətinliyi və ya qıcolma müşahidə edilirsə, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.