500 qüllə əvəzinə, bir dirijabl: SoftBank stratosferdə baza stansiyasını sınaqdan keçirib

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Planetin ucqar bölgələrinə rabitə təmin etmək üçün təyyarələrdən istifadə ideyası yeni deyil, lakin müxtəlif tətbiq variantlarının praktik sınaqları bu günə qədər davam edir. Amerika şirkəti Sceye, Yaponiyanın SoftBank şirkətinin dəstəyi ilə Nyu-Meksikodan Yaponiyaya rabitə avadanlıqları daşıyan stratosfer dirijablını uğurla istifadəyə verib. 13 gün ərzində cihaz Sakit Okean üzərindən 15.000 km-dən çox məsafə qət etdi.

Şirkətin yerli mətbuat açıqlamasına görə, Yaponiya hava məkanına çatdıqdan sonra dirijabl SoftBank şəbəkəsi vasitəsilə adi, dəyişdirilməmiş cihazlara mobil genişzolaqlı internet təmin etmək qabiliyyətini nümayiş etdirib. Test zamanı o, mətn mesajları ötürə, səsli və təcili zənglər edə, internetdən istifadə edə və video yayımlaya bilir. Bundan əlavə, dirijablın göyərtəsində kənar hesablama və dronlarla rabitə sınaqdan keçirilib.

Sceye dirijablı, stratosferdə uçan baza stansiyası kimi uzun müddət fəaliyyət göstərə bilən havadan yüngül bir təyyarədir. Hazırkı sınaq zamanı o, təxminən 16,5 kilometr hündürlükdə uçur. Sceye-nin hesablamalarına görə, tək bir dirijabl tam miqyasda yerləşdirildikdə, təxminən 500 yerüstü baza stansiyası tələb edən bir ərazini əhatə edə biləcək.

2025-ci ildə SoftBank Sceye-yə investisiya qoyub və Yaponiyada telekommunikasiya xidmətləri göstərmək üçün öz dirijabllarından istifadə etmək üçün eksklüziv hüquqlar əldə edib. Operator onları yerüstü şəbəkələrə və peyk rabitəsinə tamamlayıcı kimi görür. Xüsusilə, bu cür infrastruktur yerüstü şəbəkələrin zədələndiyi və ya məhv edildiyi fəlakət əraziləri üzərində tez bir zamanda yerləşdirilə bilər.

Yaponiyaya çatdıqdan sonra dirijabl yeddi gündən çox ölkənin nəzarət altında olan hava məkanında fəaliyyət göstərib. Muroto burnu yaxınlığında, stratosfer küləklərinə baxmayaraq, uzun müddət təyin olunmuş ərazinin üzərində qalmaq qabiliyyətini nümayiş etdirib: hədəf mövqeyindən sapma radiusu 5 km-ə endirilib. Sceye və SoftBank iddia edirlər ki, əlaqə keyfiyyəti yerüstü şəbəkələrlə müqayisə edilə bilər və yerüstü baza stansiyalarına radio müdaxiləsi azalıb.

Şirkətlər həmçinin hesablama infrastrukturunun bir hissəsinin birbaşa stratosferə köçürülməsinin mümkünlüyünü sınaqdan keçiriblər. Hava gəmisinin göyərtəsinə mobil şəbəkə nüvəsi və veb server yerləşdirilib və qoşulmuş smartfonlardan gələn sorğuları birbaşa havada emal edib. Sorğunun orta emal dövrü 68 ms olub - bu, internet buludu vasitəsilə emal edildikdən 40 faizdən çox daha sürətlidir. Sceye bu təcrübəni mobil şəbəkə nüvəsini və məlumatların emalı serverini birbaşa stratosfer təyyarəsinə yerləşdirmək üzrə dünyanın ilk uğurlu sınağı adlandırır.

Hazırkı uçuş Yaponiya hava məkanında belə bir rabitə sisteminin ilk sınağı və SoftBank-ın texnologiyanı kommersiyalaşdırmaq istiqamətində növbəti addımı olub. Keçən il operator 2026-cı ildə stratosfer platformalarından istifadə edərək ölkədə kommersiya öncəsi telekommunikasiya xidmətlərini işə salmaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.

M.MİRZƏ
XQ