60 yaşdan sonra daha uzun və sağlam yaşamaq üçün 5 VƏRDİŞ

Stenford Tibb Məktəbinin həkimləri əmindirlər ki, insanın 60-70 yaşlarını necə keçirməsi onun sonra həyat keyfiyyətini qoruyub saxlayıb-saxlamayacağını müəyyən edir.

Yaşla əlaqədar  hər kəs dəyişiklikləri hiss edir: tarazlıq pozulur, güc azalır və yaddaş bəzən sıradan çıxır. Bunların bəziləri qocalmanın normal bir hissəsidir, lakin çox şey yavaşlaya və ya kompensasiya edilə bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, sağlam qocalmanın dörd sütunu əsasdır: güc, tarazlıq, qidalanma və idrak fəaliyyəti, eləcə də vaxtında profilaktik qayğı.

Əzələ gücü müstəqilliyin ən vacib amillərindən biri olaraq qalır. Bu, idman nailiyyətləri ilə bağlı deyil, əsas bacarıqlarla bağlıdır: əllərinizi istifadə etmədən stuldan qalxmaq, çanta daşımaq və ya addım atarkən tarazlığı qorumaq. Qocalıqda hətta bir neçə gün tam hərəkətsizlik belə hərəkətliliyin uzunmüddətli azalmasına səbəb ola bilər, halbuki müntəzəm, hətta sadə məşqlər nəzərəçarpan nəticə verir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, güc məşqləri mütləq ağır çəkilərlə işləmək demək deyil. Gəzinti, divara söykənmə, müqavimət bantları və ya yüngül qantellərlə məşqlər - hamısı funksionallığı qorumağa kömək edir. Əsas məsələ rekord nəticələr deyil, ardıcıllıqdır.

Tarazlıq eyni dərəcədə vacibdir. Yıxılmalar yaşlı yetkinlərdə zədələnmənin və müstəqilliyin itirilməsinin əsas səbəblərindən biri olaraq qalır. Sadə məşqlər, məsələn, bir ayaq üstə durmaq, divara və ya otağın küncündə tarazlıq məşqləri riski əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Həkimlər aşkar problemlər yaranmazdan çox əvvəl tarazlıq məşqlərinə başlamağı və bu cür məşqləri gündəlik həyatımıza sözün əsl mənasında "inteqrasiya etməyi" tövsiyə edirlər.

60-70 yaşda qidalanma da məqsədini dəyişir. Artıq bu, arıqlamaq deyil, əzələ, enerji və xəstəliklərə qarşı müqaviməti qorumaq məsələsidir. Yaşla bədən daha az ümumi kalori ilə belə daha çox protein tələb edir. Mütəxəssislər gün ərzində balanslı protein paylanmasına diqqət yetirməyi və tam qidalara diqqət yetirməyi məsləhət görürlər.

Həkimlərin fikrincə, Aralıq dənizi pəhrizi ən davamlı nəticələr göstərir. Bura tərəvəzlər, meyvələr, balıq, zeytun yağı, tam taxıllar, qoz-fındıq və minimum ultra emal olunmuş qidalar daxildir. Bu pəhriz təkcə ürək-damar xəstəlikləri riskini deyil, həm də idrak geriləməsini yavaşladır.

Beyin sağlamlığı, demək olar ki, bu yaşda hər kəsi narahat edir. Genetikanın rol oynamasına baxmayaraq, mütəxəssislər həyat tərzinin eyni dərəcədə vacib olduğunu vurğulayırlar. Fiziki fəaliyyət, yuxu və qidalanma vacibdir, lakin zehni və sosial cəhətdən aktiv qalmaq da vacibdir.

Oxumaq, yeni bacarıqlar öyrənmək, danışmaq, yazmaq, stolüstü oyunlar oynamaq, dil öyrənmək və ya musiqi öyrənmək - hamısı beyni stimullaşdırır. Lakin sosial əlaqələr daha da güclü qoruyucu amildir. Ünsiyyət diqqət, yaddaş, reaksiya müddəti və emosional reaksiya tələb edir və buna görə də beyni daim məşq etdirir.

Nəhayət, həkimlər profilaktikanın vacibliyini vurğulayırlar. Yaşlandıqca müayinəyə yanaşma daha da fərdiləşir, ümumi sağlamlığımızı nəzərə almaq vacibdir. Mütəmadi olaraq həkimə müraciət etmək və qan təzyiqi, şəkər səviyyəsi, görmə, eşitmə və sümük sıxlığının monitorinqi problemləri erkən müəyyən etməyə və həyat keyfiyyətimizi qorumağa kömək edir.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin