907 ci düzəliş ləğv olunur? AÇIQLAMA

“ABŞ-də Donald Trampın ikinci dəfə Prezident seçilməsindən sonra onun administrasiyası Cənubi Qafqaz siyasətində daha praqmatik və milli maraqlara əsaslanan xətt götürüb”.

Bu sözləri politoloq Züriyə Qarayeva “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib.

O bildirib ki, Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələnin başladığı açıq şəkildə özünü göstərir:

“Enerji təhlükəsizliyi, regional tranzit layihələri və antiterror əməkdaşlığı kimi sahələrdə Bakı Vaşinqtonun strateji tərəfdaşına çevrilib. Bu kontekstdə 907-ci düzəliş artıq ABŞ-nin real maraqları ilə uzlaşmayan, “soyuq müharibə” dövründən miras qalmış və spesifik lobbi maraqlarına xidmət edən bir hüquqi baryer kimi qiymətləndirilir”.

Ekspert qeyd edib ki, Tramp administrasiyası əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi, bu düzəlişin tətbiqini dayandırmaq üçün Prezident ona verilən səlahiyyətdən istifadə etməklə kifayətlənmir, artıq onun tam ləğvini gündəmə gətirə bilər:

“Əgər Konqresin Respublikaçılar tərəfindən nəzarətdə olduğu və Trampın siyasi nüfuzunun güclü qaldığı bir şəraitdən danışırıqsa, bu halda 907-ci düzəlişin tam ləğv olunması üçün real siyasi iradə formalaşa bilər.

Trampın “Amerika maraqları hər şeydən öndədir” yanaşmasının Azərbaycanla daha sıx enerji və təhlükəsizlik əməkdaşlığının qarşısında bu kimi ideoloji və lobbi mənşəli maneələrin qaldırılmasına təşviq etməsi mümkündür”.

Züriyə Qarayeva diqqətə çatdırıb ki, 907-ci düzəlişin tam ləğvi üçün hələ də Konqresdə səs çoxluğu lazımdır:

“Ancaq bəzi dairələr xüsusilə erməni diaspor təşkilatları bu istiqamətdə müqavimət göstərəcək. Buna baxmayaraq, Trampın şəxsi nüfuzu və administrasiyasının geosiyasi üstünlükləri əsas götürməsi bu dəfə 907-ci düzəlişin yalnız dayandırılması ilə deyil, tamamilə ləğv edilməsi ilə nəticələnə biləcək bir dönüş nöqtəsinə gətirib çıxara bilər.

Hesab edirəm ki, Donald Trampın ikinci dönəmində ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin real tərəfdaşlığa çevrilməsi fonunda 907-ci düzəlişin hüquqi ömrünün qısalması realdır. Bu, yalnız Bakı üçün deyil, bütövlükdə region üçün də yeni strateji imkanlar demək olacaq”.

Xatırladaq ki, “907-ci düzəliş” 1992-ci ildə ABŞ Konqresi tərəfindən “Azadlığa dəstək haqqında” akta əlavə edilən və Azərbaycana ABŞ-nin birbaşa dövlət yardımını qadağan edən düzəlişdir. Erməni lobbisinin təşəbbüsü ilə qəbul edilib. 

Bu qadağa Azərbaycanı iqtisadi və siyasi sabitliyi asanlaşdırmaq üçün ABŞ hökumətindən birbaşa yardım almayan yeganə postsovet dövlətinə çevirib. Senat 24 oktyabr 2001-ci ildə akta ABŞ Prezidentinə 907-ci düzəlişdən imtina etmək imkanını təmin edən düzəlişi qəbul edib. Bayden düzəlişin qəbulunda fəal rol oynayıb və dəfələrlə onun ləğvinə qarşı çıxıb

Elmir Mustafa
“Cebheinfo.az”