Icma.az
close
up
RU
907 ci düzəlişin haqsızlığı barədə Saleh Məmmədov yazır

907 ci düzəlişin haqsızlığı barədə Saleh Məmmədov yazır

Icma.az, Mia.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Saleh Məmmədov,

Sabiq maliyyə naziri, Professor (Anti-907 hərəkatının rəhbəri)

***

Başı bəlalı 907-ci düzəlişin statusu və ABŞ qanunlarına görə onun ləğvi mexanizmi barədə geniş məlumat vermək istəyirəm.

8 avqust 2025-ci il ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Vaşinqtonda keçirilən üçtərəfli görüşü zamanı 907-ci düzəlişlə bağlı mühüm hadisə baş verib. Yəni bu düzəliş Prezident İlham Əliyevin haqlı xahişi ilə Prezident D. Trump tərəfindən bu maliyyə ili üçün dayandırılıb. Vaxtı ilə bu düzəlişin (olduqca haqsız bir qərarın, ABŞ tarixində parlamentin qəbul etdiyi ən haqsız qərar kimi qiymətləndirilir) aradan qaldırılması üzrə Anti-907 hərəkatına rəhbərlik etmişəm. Bu hərəkatın arqumentləri qarşısında ABŞ bürokratiyası hər hansı əks arqument tapa bilmədi. Yalnız hərəkatın əsas üzvlərinin vizaları ləğv olundu (o cümlədən şəxsən mənim), Cinayəti törədən Rus-erməni qruplaşması, bir milyon əhalini yerindən yurdundan didərgin salan, əmlakını darmadağın edən, oğurlayan, 10 minlərlə Azərbaycan əhalisini qanına qaltan edən - bu bandit-terrorist qruplarının başı sığallanır, Azərbaycan üçün isə 907-ci düzəliş tətbiq olunur.

Əlbəttə, 907-ci düzəlişin bu maliyyə ili üçün müvəqqəti dayandırılması da böyük uğurdur, buna görə ABŞ prezidentinə təşəkkür edirəm, Azərbaycan Prezidentini bu uğurla təbrik edirəm. Amma, Azərbaycan ictimaiyyəti bu əsrin və ABŞ kimi demokratik bir ölkənin üzqaralığı bir düzəlişin axırına çıxmalıdır. İndi əsas səbəbkarın (Rusiya kimi bəşəriyyət düşməni) məlum olduğu şəraitdə bunu isbat etmək çox daha asandır.

907-ci düzəliş ləğv edildi, yoxsa sadəcə dayandırıldı?

Mövcud məlumatlara görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Freedom Support Act" qanununun 907-ci maddəsinin tətbiqini dayandıran sənədi imzalayıb. Bu, Azərbaycanda bəzi yerli KİV-lərdə "ləğv edildi" kimi xəbər verilsə də, dəqiq status dayandırılmadır (waived).

Dayandırılma (Waiver): 907-ci düzəliş 2001-ci ildən bəri hər il ABŞ prezidentləri tərəfindən dayandırılırdı. Bu o deməkdir ki, düzəlişin özü qüvvədə qalır, lakin prezidentə onun müəyyən müddət ərzində tətbiqindən imtina etmək səlahiyyəti verilir. Yəni, qayda özü mövcuddur, amma onun tətbiqi müvəqqəti olaraq dayandırılır. Prezidentin o günkü qərarı bu dayandırma səlahiyyətindən istifadə etməkdir.

Ləğv (Repeal): Ləğv olunma bir qanunun və ya düzəlişin tamamilə hüquqi qüvvəsini itirməsi və ABŞ qanunvericiliyindən çıxarılması deməkdir. Bu, "dayandırılma"dan fərqli olaraq, daimi bir prosesdir.

Bu dayandırma, əsasən, iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirəcək və ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinə müsbət təsir göstərəcək. D. Trump vəzifədən gedən kimi, yeni prezident bir təsir vasitəsi kimi yenə də bunu dövriyyəyə soxacaq.

ABŞ qanunlarına görə bu düzəliş prezidentin qərarı ilə ləğv oluna bilərmi, yoxsa bunun üçün parlamentin qərarına ehtiyac var?

ABŞ qanunvericilik sistemində bir qanunun və ya düzəlişin tamamilə ləğv edilməsi (repeal) yalnız Konqresin (parlamentin) qərarı ilə mümkündür. Prezidentin bir qanunu təkbaşına ləğv etmək səlahiyyəti yoxdur.

Qanunun ləğv edilməsi prosesi: Bir qanunu ləğv etmək üçün Konqres yeni bir qanun qəbul etməlidir ki, bu da ləğv ediləcək qanunu açıq şəkildə qeyd etməlidir. Bu yeni qanun hər iki Palatadan (Nümayəndələr Palatası və Senat) keçməli və Prezident tərəfindən imzalanmalı (və ya Prezidentin vetosuna Konqres tərəfindən üstün gəlinməlidir). Bu, istənilən digər qanunun qəbulu prosesi ilə eynidir.

Prezidentin səlahiyyətləri: Prezidentin 907-ci düzəlişlə bağlı səlahiyyəti, 2001-ci ildə Konqres tərəfindən qəbul edilmiş bir düzəlişlə (Terrorla Mübarizə Aktı çərçivəsində) ona verilmiş "dayandırma" (waiver) səlahiyyətidir. Bu səlahiyyət prezidentə milli maraqlar çərçivəsində düzəlişin tətbiqini müvəqqəti olaraq dayandırmağa imkan verir. Yəni, prezident qanunu ləğv etmir, sadəcə onun tətbiqini müəyyən müddətə dayandırır. Hər maliyyə ilində bu dayandırma səlahiyyəti Prezident tərəfindən yenidən tətbiq edilməlidir.

Xülasə, 907-ci düzəliş bu gün Prezident Trampın qərarı ilə dayandırılıb, ləğv edilməyib. Onun tamamilə ləğv edilməsi üçün isə ABŞ Konqresinin qərarı tələb olunur. Bunun üçün isə ANTİ-907 hərəkatının bərpası, ABŞ hüquq və siyasi məsləhət şirkətləri ilə təmasa keçmək və geniş ictəmaiyyəti cəlb etməklə belə haqsızlığı birdəfəlik aradan qaldırmaq lazımdır.

MİA.AZ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:144
embedMənbə:https://mia.az
archiveBu xəbər 12 Avqust 2025 16:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri