Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

ABŞ Çin rəqabətinin Avrasiya layihələrinə təsiri ŞƏRH

ABŞ Çin rəqabətinin Avrasiya layihələrinə təsiri ŞƏRH

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat verir.

ABŞ və Çin arasındakı strateji rəqabət XXI əsrin qlobal siyasətinin əsas determinantlarından biridir. Bu rəqabət Avrasiya regionundakı iqtisadi və nəqliyyat layihələrinə birbaşa təsir göstərir. Çin “Bir Kəmər, Bir Yol” (Belt and Road Initiative, BRI) layihəsi vasitəsilə Avrasiyada iqtisadi təsirini artırır. BRI çərçivəsində infrastruktur, nəqliyyat və enerji sahələrinə milyardlarla dollar investisiya qoyulub. ABŞ bu təşəbbüsləri öz geosiyasi maraqlarına qarşı yönəlmiş risk kimi qiymətləndirir. Beləliklə, Vaşinqton Avrasiya layihələrində Çinin dominantlığını balanslaşdırmaq üçün yeni strategiyalar formalaşdırır.

İpək Yolu layihəsi Çin üçün həm iqtisadi, həm də siyasi vasitədir. Bu marşrutlar vasitəsilə Pekin ticarət axınlarını və enerji resurslarını öz nəzarətinə almağa çalışır. ABŞ isə İpək Yolunu təhlil edərək, Çin vasitəsilə Avrasiyada güc mərkəzlərinin artmasının qarşısını almağa çalışır. Bu rəqabət yeni tərəfdaşlıqların və alternativ marşrutların formalaşmasına səbəb olur. Çin və ABŞ arasında iqtisadi rəqabət Avrasiya ölkələrinin investisiya seçimlərini birbaşa təsir edir. Hər iki güc region ölkələrinə təzyiq və təşviq mexanizmlərini tətbiq edir.

Orta Dəhliz layihəsi ABŞ və Çin üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu dəhliz Transxəzər və Qafqaz regionunu Avropa ilə birləşdirir. Çin üçün Orta Dəhliz BRI-nin alternativ marşrutu rolunu oynayır. ABŞ isə bu dəhlizi strateji müstəvidə tənzimləməyə çalışır. Rusiya və İranın regiondakı rolu Orta Dəhlizdə rəqabəti daha da mürəkkəbləşdirir. Azərbaycan və Qazaxıstan kimi ölkələr üçün dəhliz həm iqtisadi, həm də geosiyasi üstünlüklər yaradır. ABŞ-Çin rəqabəti layihənin sürətinə, investisiya həcminə və tərəfdaş seçiminə təsir göstərir.

Enerji marşrutları ABŞ və Çin rəqabətinin digər kritik komponentidir. Çin Avrasiyadan enerji resurslarını diversifikasiya etməyə çalışır. ABŞ isə regionda enerji layihələrinə dəstək verərək, Pekinin iqtisadi təsirini balanslaşdırmaq istəyir. Xəzər dənizi neft və qaz resursları hər iki dövlət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Rəqabət enerji tranzit marşrutlarını dəyişdirir və yeni infrastruktur layihələrinin prioritetini müəyyənləşdirir. Bəzən ABŞ və Çin layihələrində tərəfdaş ölkələr investisiya və texnologiya seçimində çətinliklərlə üzləşir.

Avrasiya ölkələri bu rəqabətdən həm fayda, həm də risk götürür. Çin investisiyaları infrastrukturun sürətli inkişafına səbəb olur. ABŞ-ın strateji dəstəyi isə siyasi balans və təhlükəsizlik təmin edir. Lakin bəzi ölkələr bu rəqabətdə tərəf seçmək məcburiyyətində qalır. Bu, regional siyasətdə qeyri-müəyyənliyi artırır. BRI və Orta Dəhliz layihələri ölkələrarası əməkdaşlığı dərinləşdirir, amma ABŞ-Çin rəqabəti gərginlik yaradır.

Texnoloji və maliyyə tərəflər də rəqabətin əsas sahələridir. Çin öz texnoloji firmaları və maliyyə institutları vasitəsilə Avrasiyada layihələrə nüfuz edir. ABŞ isə diplomatiya, investisiya təşviqi və beynəlxalq maliyyə institutları ilə balans təmin edir. Bu strategiyalar regional layihələrin həyata keçirilmə sürətinə və maliyyə səmərəliliyinə təsir edir. Çin layihələri tez-tez böyük infrastruktur yatırımları tələb edir. ABŞ təşəbbüsləri isə daha çox diplomatik və siyasi dəstəyə əsaslanır.

Gələcək perspektivdə ABŞ-Çin rəqabəti Avrasiya layihələrinin yönünü və prioritetlərini müəyyən edəcək. İpək Yolu və Orta Dəhliz daha çox iqtisadi və geosiyasi alət kimi istifadə olunacaq. Enerji marşrutları isə Avrasiya ölkələrinin strateji mövqeyini dəyişdirə bilər. ABŞ və Çin rəqabəti layihələrin dayanıqlılığı və təhlükəsizliyinə təsir göstərir. Bu da region ölkələrinin investisiya qərarlarını formalaşdırır. Çin və ABŞ arasında balanslaşdırılmış əməkdaşlıq modelləri region üçün stabillik gətirə bilər.

ABŞ-Çin rəqabəti Avrasiya layihələrinin həm inkişafını, həm də mürəkkəbliyini artırır. İpək Yolu, Orta Dəhliz və enerji marşrutları iqtisadi, siyasi və strateji baxımdan rəqabətin əsas sahələrinə çevrilib. Avrasiya ölkələri bu dinamikada öz mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Çin və ABŞ rəqabəti qlobal geosiyasətdə yeni koordinatları müəyyən edir. Region layihələrinin uğuru hər iki gücün strategiyasına uyğunlaşmaqdan asılıdır. Bu, Avrasiyada uzunmüddətli iqtisadi və siyasi təsirlərin formalaşmasına səbəb olacaq.

Əli Hüseynov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2026 16:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri