Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran gərginliyi qlobal iqtisadiyyatı silkələyir: Neft, qızıl və dolların taleyi necə olacaq? ŞƏRH

ABŞ İran gərginliyi qlobal iqtisadiyyatı silkələyir: Neft, qızıl və dolların taleyi necə olacaq? ŞƏRH

Turkstan.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

ABŞ–İran gərginliyi son illərdə yalnız siyasi və hərbi müstəvidə deyil, qlobal iqtisadi sistemdə də dərin izlər buraxıb. Xüsusilə enerji bazarlarının həssaslığı bu qarşıdurmanı dünya iqtisadiyyatı üçün əsas risk faktorlarından birinə çevirib.

Son dövrlərdə Hörmüz boğazı ətrafında yaranan təhlükəsizlik problemləri, neft və qaz axınında fasilələr və qiymət dalğalanmaları beynəlxalq bazarlarda ciddi qeyri-müəyyənlik yaradıb. Bu marşrutun qismən bağlanması və ya risk altında olması enerji qiymətlərində kəskin artımlara səbəb olur.

Eyni zamanda neftin bahalaşması və qızıl kimi təhlükəsiz aktivlərə tələbin artması qlobal inflyasiya təzyiqlərini gücləndirir, iqtisadi sabitliyi zəiflədir. Analitiklərin fikrincə, belə dalğalanmalar uzun müddət davam edərsə, dünya iqtisadiyyatı yeni böhran mərhələsinə daxil ola bilər.

Bəs, ABŞ–İran qarşıdurmasının qlobal iqtisadiyyata təsirləri, qızıl və neft qiymətlərində mümkün dəyişikliklər, həmçinin dolların məzənnəsi ilə bağlı gözləntilər necədir? Mövzu ilə bağlı suallarımızı iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynovaya ünvanladıq.

Günay Hüseynova

ABŞ–İran qarşıdurması qlobal iqtisadiyyatda illərdir davam edir. Müəyyən dövrlərdə nisbi sabitlik müşahidə olunsa da, ABŞ tərəfindən İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalar tez-tez iqtisadi gərginliyi artırır və regionda qeyri-sabitlik yaradır.

Təbii ki, baş verən proseslər qlobal iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə, xüsusilə enerji sektoruna ciddi təsir göstərir. Hörmüz boğazının vaxtaşırı bağlanması, müharibə riski və OPEC-ə üzv bəzi ölkələrin hasilatı azaltması idxalçı ölkələrdə enerji qiymətlərinin 20–25% artmasına səbəb olub. Eyni zamanda, dünya bazarında qiymət artımı ixracatçı ölkələrin gəlirlərini yüksəldir.

Ümumi iqtisadi baxımdan qiymətləndirdikdə, bu vəziyyətin uzun müddət davam etməsi qlobal inflyasiyanın sürətlənməsinə, hətta yeni iqtisadi böhran riskinin yaranmasına səbəb ola bilər.

Bəs bu şəraitdə Azərbaycan iqtisadiyyatını nə gözləyir və dolların məzənnəsində dəyişiklik və ya devalvasiya riski varmı? Hazırkı vəziyyətdə Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün ciddi təhlükə müşahidə olunmur. Əksinə, hasilatın və enerji qiymətlərinin artması dövlət büdcəsində profisitə müsbət təsir göstərir. Ticarət balansı da müsbətdir.

Regionda Azərbaycan etibarlı ticarət tərəfdaşı kimi çıxış edir. Xüsusilə Rusiya və İrandakı siyasi-iqtisadi vəziyyət fonunda Asiyadan Avropaya və əks istiqamətdə yük daşımalarında ölkənin rolu daha da artır. Bu da logistika və nəqliyyat sektorunun inkişafına, gəlirliliyin yüksəlməsinə və yeni iş yerlərinin yaradılmasına şərait yaradır.

Nəticə olaraq, dünya iqtisadiyyatında neft və qızıl qiymətlərinin dəyişməsi əsasən geosiyasi sabitlikdən asılıdır. Dolların məzənnəsi isə həm Federal Reserve-nin faiz siyasətindən, həm də qlobal siyasi proseslərdən asılı olaraq formalaşır.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:133
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2026 21:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri