ABŞ kəşfiyyat mübadiləsini dayandırmaqla Ukraynanı “kor etməyə” çalışır

ABŞ Ukraynanı həyati kəşfiyyatdan təcrid etməklə, özünü də təcrid edir - xüsusən də kosmosda. Lakin bu, Ukraynanın dinc sakinləri Rusiyanın raket zərbələrindən qorumaq səylərini dayandıra bilməyəcək, baxmayaraq ki, bu, onların işini çətinləşdirəcək.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Forbes” yazıb.
Nəşr vurğulayır ki, Ukraynanın avropalı müttəfiqləri kiçik miqyasda da olsa, ABŞ-la eyni kosmik imkanların çoxuna malikdir. Kommersiya şirkətləri də oxşar xidmətləri göstərir. Hələ 2022-ci ildə Ukrayna Finlandiyanın “Iceye” şirkətindən radar-müşahidə peykini 17 milyon dollara icarəyə götürüb. İki il sonra Almaniya “Rheinmetall” və “Iceye” vasitəsilə Ukraynanın kosmik müşahidə imkanlarının genişləndirilməsi xərclərini ödəyib. Hollandiya isə peykləri müntəzəm olaraq bütün səthin fotoşəkillərini çəkən Amerika şirkətinə şəkillərə giriş üçün 13 milyon dollar verib.
Hollandiyanın 2024-cü il memorandumu çərçivəsində ukraynalılarla kəşfiyyat məlumatlarını paylaşdığı bildirilir. Ukrayna həmçinin Avropanın ən böyük kosmik dövlətlərindən: Böyük Britaniya, İtaliya və Fransadan kosmik məlumatlar alır. Polşa isə “Starlink”in xidmətləri üçün pul ödəyir, hətta Ukraynanın sistemə girişinin bloklana biləcəyi ilə bağlı xəbərlər fonunda maliyyələşdirməni davam etdirmək öhdəliyini təsdiqləyir.
Bundan əlavə, Fransa-Britaniya peyk rabitəsi şirkəti “Eutelsat” hazırda Ukraynaya xidmət göstərmək üçün Avropa İttifaqı ilə danışıqlar aparır.
Ukraynanı məhdudlaşdırmaq cəhdləri zamanı ABŞ-nın “özünü təcrid etməsinə” gəlincə, məsələ ondadır ki, ABŞ ordusu və kəşfiyyat xidmətləri heç də həmişə bütün kəşfiyyat məlumatlarını özləri yaratmırlar -onlar həmçinin məlumat mübadiləsindən, xüsusən də Avstraliya, Kanada, Yeni Zelandiya, Böyük Britaniya və ABŞ-nın daxil olduğu “Beş Göz” alyansı vasitəsilə faydalanırlar. Lakin ABŞ prezidenti Donald Trampın rəhbərliyi altında bu ittifaq dağıla bilər. Axı, Kanada ilə artan ticarət müharibəsi və onun Kanadanı 51-ci ştat kimi ABŞ-a qoşulmağa məcbur etmək kimi qəribə ideyası fonunda Trampın müşaviri Peter Navarro Kanadanın “Beş Göz”dən çıxarılmasına çağırıb ki, bu da ittifaqın bütün üzvlərinə zərər verəcək.
Bəzi iddialara görə, prezident Trampın hərəkətləri səbəbindən NATO üzvləri arasında kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi də təhlükə altındadır. Qeyd olunur ki, Macarıstan və Slovakiyanın rusiyayönlü mövqeyinə görə onsuz da çətin vəziyyət yaranmışdı, ABŞ və Rusiya yaxınlaşması isə Vaşinqtonla kəşfiyyat məlumatlarını bölüşməyin təhlükəsiz olub-olmaması ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Bundan əlavə, ekspert Ukraynanın ABŞ-dan əldə etdiyi kəşfiyyat məlumatlarının itkisini necə kompensasiya edə biləcəyini izah edib.
“Bizim özümüzü örtmək imkanımız var. Amma biz ABŞ-nın malik olduğu böyük peyk qrupunu əhatə edə bilmərik”, - Stupak bildirib.
V. QULİYEV