ABŞ Rusiyanın iradəsi ilə razılaşır: Ukrayna əvvəlki sərhədlərinə ümid etməməlidir

ABŞ aprelin 23-də Londonda keçiriləcək iclasda Ukrayna münaqişəsinin nizamlanmasına dair yeddi maddədən ibarət plan təqdim edəcək. Bu plana Krımın Rusiya kimi tanınması, Rusiyaya qarşı tətbiq olunan ABŞ sanksiyalarının ləğvi təklifi və Kiyev üçün aydın təhlükəsizlik təminatının olmaması daxildir.

Bu barədə “The Daily Telegraph” ABŞ, Böyük Britaniya, Aİ və Ukrayna nümayəndələrinin iştirak edəcəyi görüş ərəfəsində mənbələrə istinadən məlumat yayıb.

Qəzet yazır ki, planın birinci və ikinci bəndləri dərhal atəşkəsin elan olunması və Ukrayna ilə Rusiya arasında birbaşa danışıqların başlanmasını nəzərdə tutur.

Üçüncü bənd Ukraynanın NATO-ya üzvlük iddiasından imtina etməsini əhatə edir. Bununla belə, ölkənin Aİ-yə üzv olmaq üçün müraciət etmə hüququ saxlanılır.

Məqaləyə əsasən, dördüncü bənd Rusiyanın Krım üzərində hüququnun tanınması təklifini ehtiva edir.

Beşinci bənd isə Rusiya tərəfindən nəzarətə götürülmüş ərazilərin ABŞ tərəfindən rəsmi tanınma anlamına gəlməsə belə de-fakto olaraq Rusiya ərazisi kimi tanınmasını nəzərdə tutur.

Qəzet qeyd edir ki, Vaşinqton bu plan çərçivəsində Enerqodarda yerləşən və hazırda Rusiya qüvvələrinin nəzarətində olan Zaporojjya Atom Elektrik Stansiyasının ABŞ-ın nəzarətinə keçməsində israrlıdır.

Altıncı bənd Ukraynanın ABŞ-la faydalı qazıntılara dair saziş imzalamasını nəzərdə tutur.

Yeddinci və sonuncu bənd isə Moskva ilə Vaşinqton arasında yeni münasibətlərin qurulması imkanlarından bəhs edir. ABŞ-ın bütün sanksiyalarının ləğvi və enerji sektorunda iki ölkə arasında əməkdaşlığın bərpası da bu bəndə daxildir.

Politoloq Elşad Mirbəşiroğlu Sherg.az-a bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp rəsmi fəaliyyətə başladıqdan çox az sonra Vladimir Putinlə 1 saat yarım telefon danışığı baş tutdu:

"Bunun ardınca Rusiya və ABŞ rəsmi nümayəndələrinin Səudiyyə Ərəbistanında görüşü keçirildi. Artıq Vaşinqton-Moskva münasibətlərinin normallaşdırılması istiqamətində ilkin əlamətlər aydın müşahidə olunurdu. Çünki bu görüşdə təkcə xarici siyasət sahəsi ilə məşğul olan  nümayəndələr deyil, eyni zamanda Rusiyanın Birbaşa İnvestisiyalar Fondunun rəhbəri olan Kirill Dmitriyev də iştirak edirdi. Bu onu göstərirdi ki, Rusiya və ABŞ arasında təkcə Ukrayna məsələsi prioritet müzakirə predmeti deyil, o cümlədən siyasi münasibətlər, iqtisadi əməkdaşlığın qurulması da tərəflər üçün vacibdir. Bugünkü reallıqlar və Londonda keçiriləcək iclasda təqdim olunacaq plan bir daha bütün bunları sübut edir. Münaqişənin həll yolları da elə Rusiya və ABŞ-nin iradəsindən asılıdır. Ümumiyyətlə Vaşinqtonun mövqeyi əvvəldən ondan ibarət idi ki, Ukraynanın sərhədləri əvvəlki kimi olmayacaq. Hazırkı nizamlama planı da bir daha bunu aydın göstərir. Eyni zamanda NATO-nun Baş katibi Mark Rutte söyləmişdi ki, Ukrayna əvvəlki sərhədlərinə ümid etməsin".

Politoloq əlavə edib ki, vaxtilə bu proseslərin başında dayanan ABŞ Rusiyanın iradəsi ilə razılaşır və bunu da aydın nümayiş etdirir:

"Həmçinin Tramp tezliklə münaqişənin bitməsinə çalışır. Çünki seçki ərəfəsində verdiyi əsas vədlərdən biri məhz bu idi. Ona görə də müharibənin başa çatması istiqamətində yaxın zamanlarda addımların atılacağı kifayət qədər realdır. Məhz Rusiyaya qarşı tətbiq olunan sanksiyaların yumşaldılacağı, bir qisminin isə tamamilə götürülməsi gözlənilir.  Ukraynaya gəlincə, onun ABŞ ilə razılaşmaqdan başqa çıxış yolu yoxdur. Ağ Evdə Trampla Zelenski arasında olduqca gərgin danışıqların ardınca Zelenski ölkəsinə döndükdən sonra çox yumşaq mövqe nümayiş etdirməyə başladı. Həm Qərb, həm də Ukrayna Prezidenti özünün siyasi simasını qorumağa çalışsalar da, ABŞ-a qarşı getməyəcəklər".