ABŞ sahillərində 800 illik şirin su ehtiyatı aşkar edilib...

...ABŞ-ın Şərq sahillərində aparılan elmi ekspedisiya dəniz dibinin dərinliyində gizlənmiş nəhəng şirin su anbarının mövcudluğunu təsdiqləyib.

İlkin hesablamalara görə, su anbarının həcmi Nyu-York şəhəri kimi bir metropolu 800 il təmin edə bilər. Hidrogeoloqlar bu "gizli" suyun təxminən 20.000 il əvvəl, son buz dövründə toplandığına inanırlar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə New Voice xəbər verir.

Su anbarı okean şelfinin altında, Nyu-Cersi sahillərindən şimala, Meynə qədər uzanır.

"Ekspedisiya 501" adlanan üç aylıq nəhəng layihə alimlərə Nantucket və Martas Vineyard yaxınlığındakı üç fərqli yerdən 50.000 litrdən çox su əldə etməyə imkan verdi.

Qazma işləri dəniz dibinin 400 metrə qədər dərinliyinə çatdı. Məhz orada, duzlu çöküntü təbəqəsi və gil və lildən ibarət keçirməyən "təbəqə" altında təmiz su ilə doymuş qalın çöküntü süxur təbəqələri aşkar edildi.

Kolorado Mədən Məktəbinin geofizika professoru Brandon Dugan izah edir ki, bu resursun mənşəyi nəhəng buz təbəqələrinin təzyiqi ilə bağlıdır.

Dəniz səviyyələrinin xeyli aşağı olduğu bir dövrdə buzlaqların dibindən ərimiş su, buzun böyük çəkisi altında, sözün əsl mənasında yerə basılmış, duzu yerindən çıxarmış və gil təbəqələrinin altında qalmışdır.

İzotop analizi və radiokarbon tarixləndirməsi Yeni İngiltərənin topoqrafiyasının dağlardan bu cür axıntını dəstəkləyə bilməyəcəyini təsdiqləyir, buna görə də buzlaq nəzəriyyəsi indi üstünlük verilən nəzəriyyədir.

Tədqiqatçılar sahildən 30-50 kilometr məsafədə nümunələr topladılar.

Ölçmələr göstərdi ki, suyun duzluluğu qurudan məsafə artdıqca artır, lakin okean duzluluğundan xeyli aşağı olaraq qalır.

Sahilə ən yaxın nöqtədə duz miqdarı içməli su standartlarına cavab verən hər 1000-də cəmi 1 hissə idi. Ən ucqar ərazidə duzluluq mində 17-18 hissəyə çatdı ki, bu da dünya okeanları üçün orta göstəricinin təxminən yarısıdır.

Alimlər qrupu hazırda nümunələrin ətraflı öyrənilməsini davam etdirir, süxurların məsaməliliyini, mikroorqanizmlərin mövcudluğunu və nadir torpaq elementlərini təhlil edir.

Bu, onlara su anbarının faktiki həcmini daha dəqiq müəyyən etməyə imkan verəcək ki, ilkin məlumatlara görə, bu həcm əvvəllər düşünüləndən daha böyük ola bilər.

Alimlər vurğulayırlar ki, məqsədləri bu unikal sistem üçün fundamental bilik bazası yaratmaqdır. Bu, bəşəriyyətin gələcəkdə yeni şirin su mənbələrinə ehtiyacı olarsa, onların istismarı ilə bağlı qərarlar fərziyyələrə deyil, təsdiqlənmiş faktlara əsaslanacaq....

Nazlı Aimuradova