Ağsuda ustad sənətkar Kalvalı Əli Dədənin 150 illik yubileyi qeyd olunub AZƏRTAC

Bakı, 16 dekabr, AZƏRTAC

Ağsu Rayon İcra Hakimiyyətinin, AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Xaqani Şirvani adına Aran regional filialının təşkilatçılığı, “Müəllif hüquqları uğrunda” İctimai Birliyinin dəstəyi ilə Azərbaycan xalq yaradıcılığının görkəmli nümayəndəsi, ustad zurna-balaban ifaçısı Əli Kərimovun 150 illik yubileyinə həsr olunan tədbir keçirilib.

AMEA-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, Ağsu rayon Mədəniyyət Evində təşkil olunan tədbirdə muzeyin Aran regional filialının müdiri filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Yaqut Bahadurqızı ustad sənətkar Əli Zülfüqar oğlu Kərimovun - Kalvalı Əli Dədənin yaradıcılığı barədə ətraflı məlumat verib. O, Əli Kərimovun zurna, balaban, tütək kimi nəfəs alətlərinin mahir ifaçısı, 70-dən çox rəqs havalarının müəllifi olduğunu diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, ölkənin ən mötəbər tədbirlərinin, səhnələrinin bəzəyi olan sənətkar el şənliklərinin, toy mağarlarının ən arzulanan qonağı sayılıb, onun keçirdiyi yığıncaqların söz-söhbəti aylarla dillərdə dolaşıb və ustadın sənəti ulu Şirvanı qədim Türk dünyası ilə birləşdirən ahəng körpüsü adlandırılıb.

Ağsu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rövşən Bağırov ölkəmizdə bütün sahələrdə olduğu kimi, ədəbiyyata və mədəniyyətə, milli-mənəvi dəyərlərə dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymət verildiyini vurğulayıb. O, Əli Kərimovu dövrünün, zəmanəsinin ritmi ilə yaşayan, yaratdığı bəstələrlə xalqın könlünü fəth edən, həm dövlət, həm də xalq tərəfindən sevilən, qiymətləndirilən sənətkar kimi xarakterizə edib. Bildirib ki, el sənətinin, milli musiqilərimizin vurğunu olan hər kəs, xüsusilə orta və yaşlı nəsil Kalvalı Əli Dədəni gözəl tanıyır.

Rövşən Bağırov əlavə edib ki, yeniləşən dünyamızda yeni nəsil yetişir və gənc nəslin milli-mental dəyərlərimizə, milli-mənəvi sərvətimizə hörmət və ehtiram hissi ilə böyüməsi üçün belə tədbirlərin keçirilməsinin böyük əhəmiyyəti var.

Musiqi tədqiqatçısı, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının müəllimi sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rauf Bəhmənli bildirib ki, Əli Kərimov XIX əsrin sonu XX əsrin I yarısı peşəkar xalq yaradıcılığının görkəmli nümayəndələri Qurban Pirimov, Cabbar Qaryağdıoğlu, Seyid Şuşinski, Keçəçi oğlu Məhəmməd, Mirzə Məhəmmədhəsən, Aşıq Hüseyn Bozalqanlı, Aşıq Ələsgər, Mirzə Bilal, Aşıq Əsəd, Aşıq Mirzə, Dədə Şəmşir, Üzeyir Hacıbəyli, Ə.Bakıxanov, Bülbül kimi görkəmli sənətkarların yaxın dostu və çağdaşı olub.

Rauf Bəhmənlinin sözlərinə görə, ustad sənətkar Əli Kərimov haqqında ilk tədqiqat əsərini musiqi araşdırmaçıları Bayram Hüseynli və Tahirə Kərimova 1984-cü ildə Moskvada rus dilində monoqrafiya şəklində çap etdiriblər. "Əli Kərimov" adlı əsər sənətkar haqqında hərtərəfli materiallarla zəngindir.

Əli dədənin 40-dan çox mahnı və rəqslərini araşdırıb nota köçürdüyünü söyləyən Rauf Bəhmənli qeyd edib ki, ustad sənətkar "Çoban Yaylağı" və "Əli icadı", “Hicazi”, “Kəklik” peşrovlarının, rəqslərin (“Heyvagülü”, “Alma gülü”, “Alça gülü”, “Bənövşə”, “Əfruzə”, “Kalvalı”, “Çəmənlik”, “Mehribanı”, “Dağ çiçəyi”, “Xırdaca”, “Turşəngi” və s.) müəllifidir. Onun “Azərbaycan dağları” melodiyası bəstəkar Rauf Hacıyev tərəfindən xorla solo üçün işlənib. Əli Kərimov 7 hissəli “Çaharzən dəstgah"nı çalıb. O, zurna-balaban, tütək kimi nəfəs alətlərindən başqa saz, tar, kamança, nağara, qoşa nağara da çalıb.

AMEA-nın Folklor İnstitutunun əməkdaşı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elxan Məmmədli isə çıxışında Əli Kərimovun ilk dəfə zil tembrli zurnanı peşəkar kamera alətinə çevirməsindən bəhs edib, ustad sənətkarın “Şur”, “Humayun”, “Cahargah”, “Mahur”, “Bayatı Şiraz”, “Rahab”, “Zabul”, Rakki-Hindi” və s. kimi muğamları məharətlə ifa etdiyini vurğulayıb.

Tədbirdə “Müəllif hüquqları uğrunda” İctimai Birliyinin sədr müavini Zamiq Yunusov, Folklor İnstitutunun əməkdaşı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Qaliboğlu çıxış edərək Azərbaycanın böyük musiqi biliciləri - Ü.Hacıbəyli, C.Qaryağdıoğlu, Bülbül, İ.Abdullayev və başqalarının Əli Kərimovun sənətinə yüksək qiymət verdiklərini bildirib, balaban sənətindəki çalğılarına bərabəri olmayan ustadın “Koroğlu” havasının “Aşıq Koroğlu”, “Yumma Koroğlu”, “Yekbə Koroğlu”, “Cığatay Koroğlu” havalarının ustalıqla ifa etməsindən danışıblar. Eyni zamanda, natiqlər Əli Kərimovun müharibədən sonra bütün dövlət tədbirlərində yaxından iştirak etdiyini, “Rəşadətli əməyə görə” medalı, “Şərəf nişanı” ordeni və bir sıra müxtəlif təltif və mükafatlara layiq görüldüyünü qeyd ediblər.

Daha sonra “Müəllif hüquqları uğrunda” İctimai Birliyinin sifarişi ilə çəkilmiş “Kalvalı Əli Dədə” filmi nümayiş etdirilib. Türkiyədə çap olunmuş “Kalvalı Ali Dede-150” kitabı, eləcə də yubilyarın “Qızıl Fond”da qorunan havalarından ibarət diski tədbir iştirakçılarına təqdim edilib.

Məclisin sonunda Əli Kərimovun nəvəsi Xuraman İmaməliyeva babası ilə bağlı xatirələrini bölüşüb. Nəticəsi Gündüz Əliyev isə tədbirin təşkilatçılarına və iştirakçılarına ustad sənətkara verdikləri dəyərə görə təşəkkürünü bildirib.

Yubiley tədbirinin musiqili qonaqlarından Şirvan Aşıqlar Birliyinin sədri, Əməkdar mədəniyyət işçisi Ağamurad Şirvanlı, Əməkdar artist Şirzad Fətəliyev, Əməkdar mədəniyyət işçiləri Rasim Ələsgərov və Rəhman Rasimoğlu, xanəndə Daşqın Kürçaylı, tanınmış balaban ustaları Qənimət Qədirov, Abuzər Güləliyev, Rəfayıl Kazımov, Süleyman Əliyev, Aşıq Amil Dadaşov, gənc balaban ifaçıları Orxan Qədirli, Fəqan Ələsgərov ustad sənətkarın repertuarından xalq arasında sevilən havaları ifa ediblər.

Tədbir ustad sənətkarın məşhur “Koroğlu nağarası” havacatının lent yazısı sədaları ilə başa çatıb.