Icma.az
close
up
RU
Alim 445 milyon il əvvəl 85 faiz canlı növünün necə yox olduğunu açıqladı

Alim 445 milyon il əvvəl 85 faiz canlı növünün necə yox olduğunu açıqladı

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Kütləvi məhv hadisələrindən danışıldıqda adətən dinozavrların yox olması ilə nəticələnmiş təbaşir-paleogen sərhədi xatırlanır. Lakin təxminən 445 milyon il əvvəl Yer üzündə baş verən və canlıların 85 faizini məhv edən başqa bir dəhşətli hadisə də mövcuddur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" nəşri yazıb.

Ordovik dövründə Yer necə görünürdü?

Ordovik-silur qırılması Yer tarixində qeydə alınan ən dağıdıcı yoxolma hadisələrindən biri hesab olunur. Bu, nəinki dinozavrların yaranmasından, hətta sürünənlərin inkişafından da xeyli əvvəl baş verib.

Böyük Britaniyanın Təbiət Tarixi Muzeyinin Yer elmləri şöbəsinin tədqiqat rəhbəri Riçard Tvitçett jurnalistlərə açıqlamasında bildirib: "Ordovik dövründə dünya tamam fərqli idi. Həmin dövr çox isti keçib və atmosferdə karbon qazının səviyyəsi olduqca yüksək olub".

Həmin dövrdə Yer üzündə nə bu gün tanıdığımız heyvanlar, nə də ağaclar və ya çiçəklər mövcud olub. "Əgər Yer yaşıldırsa belə, bu ancaq yosunlar sayəsində ola bilərdi. Yer üzündə bitki icmalarına dair heç bir dəlilimiz yoxdur", deyə Tvitçett əlavə edib.

Alimin sözlərinə görə, o dövrdə həyatın demək olar ki, hamısı okeanlarda cəmlənib. Okeanlarda çoxsaylı qəribə və maraqlı canlılar yaşayıb və bu canlıların müxtəlifliyi sürətlə artırıb.Məhz həmin dövrdə müasir dəniz ulduzlarının, mərcanların və dəniz kirpilərinin əcdadları meydana çıxıb.

Ordovik dövrünün sonu necə baş verdi?

Ordovik dövrünün sonu tədricən və mürəkkəb şəkildə baş verib. Tvitçettin sözlərinə görə, bu dövrdə nə böyük asteroid toqquşması, nə də kütləvi vulkan püskürməsi baş verməyib. Onun əvəzinə bir sıra dağıdıcı iqlim hadisələri yaşanıb.

Əvvəlcə Yer üzündə temperatur sürətlə aşağı düşüb, sonra isə kəskin istiləşmə baş verib. Planet soyuq dövrdən çıxan kimi yenidən qızmağa başlayıb. Bu dəfə sağ qalan növlər yalnız istiyə qarşı deyil, həm də oksigen çatışmazlığına qarşı mübarizə aparmalı olublar.

Bu hadisənin dəqiq səbəbi hələ də alimlər arasında müzakirə mövzusudur. Ən çox dəstəklənən nəzəriyyələrdən birinə görə, səbəb yosunların çiçəklənməsi zamanı sudan oksigeni udması olub. Digər bir versiyaya görə isə, aktiv vulkanizmin nəticəsində okeanlara oksigeni "yeyən" minerallar daxil olub.

Hər iki halda nəticə son dərəcə fəlakətli olub - bu qırılma nəticəsində canlıların 60 faiz nəsli, növlərin isə 85 faizi məhv olub. Təmiz ölüm faizi baxımından bu hadisə Yer tarixində yalnız perm dövrünün sonunda baş verən kütləvi yoxolma ilə müqayisə oluna bilər ki, bu da 200 milyon il sonra yaşanıb.

Perm dövrünün qırılmasından sonra dəniz həyatı niyə təkrəng oldu?

Daha əvvəl Stenford Universitetinin alimləri perm dövrünün sonunda baş vermiş kütləvi məhv hadisəsindən sonra dəniz həyatının niyə bu qədər bəsit və vahid formaya büründüyünü açıqlamışdılar.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu dövr milyonlarla il davam edib və tropiklərdən qütb bölgələrinə qədər dəniz ekosistemləri eyni xarakter alıb. Araşdırmalar göstərib ki, bu tendensiya yırtıcıların yox olması ilə deyil, ətraf mühitdə baş verən qlobal dəyişikliklərlə bağlı olub. Bəzi növlər sağ qalaraq yayılıb, digərləri isə tamamilə yox olub.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 28 May 2025 23:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri