Icma.az
close
up
RU
Alim 445 milyon il əvvəl 85 faiz canlı növünün necə yox olduğunu açıqladı

Alim 445 milyon il əvvəl 85 faiz canlı növünün necə yox olduğunu açıqladı

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Kütləvi məhv hadisələrindən danışıldıqda adətən dinozavrların yox olması ilə nəticələnmiş təbaşir-paleogen sərhədi xatırlanır. Lakin təxminən 445 milyon il əvvəl Yer üzündə baş verən və canlıların 85 faizini məhv edən başqa bir dəhşətli hadisə də mövcuddur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" nəşri yazıb.

Ordovik dövründə Yer necə görünürdü?

Ordovik-silur qırılması Yer tarixində qeydə alınan ən dağıdıcı yoxolma hadisələrindən biri hesab olunur. Bu, nəinki dinozavrların yaranmasından, hətta sürünənlərin inkişafından da xeyli əvvəl baş verib.

Böyük Britaniyanın Təbiət Tarixi Muzeyinin Yer elmləri şöbəsinin tədqiqat rəhbəri Riçard Tvitçett jurnalistlərə açıqlamasında bildirib: "Ordovik dövründə dünya tamam fərqli idi. Həmin dövr çox isti keçib və atmosferdə karbon qazının səviyyəsi olduqca yüksək olub".

Həmin dövrdə Yer üzündə nə bu gün tanıdığımız heyvanlar, nə də ağaclar və ya çiçəklər mövcud olub. "Əgər Yer yaşıldırsa belə, bu ancaq yosunlar sayəsində ola bilərdi. Yer üzündə bitki icmalarına dair heç bir dəlilimiz yoxdur", deyə Tvitçett əlavə edib.

Alimin sözlərinə görə, o dövrdə həyatın demək olar ki, hamısı okeanlarda cəmlənib. Okeanlarda çoxsaylı qəribə və maraqlı canlılar yaşayıb və bu canlıların müxtəlifliyi sürətlə artırıb.Məhz həmin dövrdə müasir dəniz ulduzlarının, mərcanların və dəniz kirpilərinin əcdadları meydana çıxıb.

Ordovik dövrünün sonu necə baş verdi?

Ordovik dövrünün sonu tədricən və mürəkkəb şəkildə baş verib. Tvitçettin sözlərinə görə, bu dövrdə nə böyük asteroid toqquşması, nə də kütləvi vulkan püskürməsi baş verməyib. Onun əvəzinə bir sıra dağıdıcı iqlim hadisələri yaşanıb.

Əvvəlcə Yer üzündə temperatur sürətlə aşağı düşüb, sonra isə kəskin istiləşmə baş verib. Planet soyuq dövrdən çıxan kimi yenidən qızmağa başlayıb. Bu dəfə sağ qalan növlər yalnız istiyə qarşı deyil, həm də oksigen çatışmazlığına qarşı mübarizə aparmalı olublar.

Bu hadisənin dəqiq səbəbi hələ də alimlər arasında müzakirə mövzusudur. Ən çox dəstəklənən nəzəriyyələrdən birinə görə, səbəb yosunların çiçəklənməsi zamanı sudan oksigeni udması olub. Digər bir versiyaya görə isə, aktiv vulkanizmin nəticəsində okeanlara oksigeni "yeyən" minerallar daxil olub.

Hər iki halda nəticə son dərəcə fəlakətli olub - bu qırılma nəticəsində canlıların 60 faiz nəsli, növlərin isə 85 faizi məhv olub. Təmiz ölüm faizi baxımından bu hadisə Yer tarixində yalnız perm dövrünün sonunda baş verən kütləvi yoxolma ilə müqayisə oluna bilər ki, bu da 200 milyon il sonra yaşanıb.

Perm dövrünün qırılmasından sonra dəniz həyatı niyə təkrəng oldu?

Daha əvvəl Stenford Universitetinin alimləri perm dövrünün sonunda baş vermiş kütləvi məhv hadisəsindən sonra dəniz həyatının niyə bu qədər bəsit və vahid formaya büründüyünü açıqlamışdılar.

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, bu dövr milyonlarla il davam edib və tropiklərdən qütb bölgələrinə qədər dəniz ekosistemləri eyni xarakter alıb. Araşdırmalar göstərib ki, bu tendensiya yırtıcıların yox olması ilə deyil, ətraf mühitdə baş verən qlobal dəyişikliklərlə bağlı olub. Bəzi növlər sağ qalaraq yayılıb, digərləri isə tamamilə yox olub.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 28 May 2025 23:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri