Alimlər 100 milyon il sabit qalan atom saatı hazırlayırlar

Amerikalı alimlər zamanın ölçülməsində dəqiqliyin zirvəsini təmsil edən yeni atom saatını təqdim ediblər. Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutu (NIST) tərəfindən hazırlanmış "NIST-F4" adlı saat 100 milyon il ərzində yalnız bir saniyəlik səhv göstərir.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, Kolorado ştatında bir laboratoriyada hazırlanmış "NIST-F4", saniyəni təyin edən fundamental istinadlardan biri olmağa namizəddir.

Bu aydan etibarən institut saatı ilkin tezlik standartı kimi qeydiyyatdan keçmək üçün Beynəlxalq Çəkilər və Ölçülər Bürosuna (BIPM) təqdim edib.

Adi mexaniki və ya rəqəmsal saatlardan fərqli olaraq, "NIST-F4" sezium atomlarının təbii vibrasiyası əsasında vaxtı ölçür. Bu atomlar lazer vasitəsilə mütləq sıfıra yaxın temperaturlara qədər soyudulur və sonra fontan kimi hərəkətlə yuxarıya doğru atılır. Atomlar düşdükcə mikrodalğalı radiasiyadan keçir və onların enerji səviyyələri müəyyən tezlikdə dəyişir. Bu enerji keçidləri saatın “gənələrini” yaradır. Bu hərəkət saniyədə 9,192,631,770 dəfə baş verir.

"NIST" Zaman və Tezlik Bölməsinin rəhbəri Liz Donleyin sözlərinə görə, belə atom saatları təkcə saatları deyil, həm də çoxmilyardlıq maliyyə əməliyyatlarından tutmuş GPS peyklərinə qədər bir çox kritik sistemləri tənzimləyir. "Hər gün milyardlarla dəfə istifadə olunan vaxt siqnalları elektron əməliyyatların dəqiq vaxt nişanları üçün çox vacibdir", - deyə Donley bildirib.

"NIST-F4" ABŞ-ın rəsmi vaxt standartı olan UTC(NIST)-ni idarə edən sistemlərdən biri kimi xidmət edəcək. O, həmçinin qlobal vaxt standartı olan Koordinasiya edilmiş Universal Saat (UTC) sisteminə töhfə verəcək.

Yeni nəsil saat 1990-cı illərdə hazırlanmış "NIST-F1"in davamçısıdır. Lakin 2016-cı ildə bir hərəkətdən sonra köhnə saatın performansı pisləşəndə ​​elm adamları cihazın ürəyini təşkil edən mikrodalğalı boşluğunu sıfırdan bərpa etmək qərarına gəldilər. Hazırlanmış sistem insan saçının beşdə biri qədər dəqiqliklə ölçmə apara bilir.

Fizik Vladislav Gerginov deyir: "Fəvvarə saatını qiymətləndirmək çox yavaş bir prosesdir, çünki demək olar ki, səhvə yer yoxdur".

Yeni saat hazırda "NIST-F3" ilə sinxron işləyir. Bu yolla ən azı bir fəvvarə saatı həmişə aktiv saxlanılır.

NIST rəsmiləri vurğulayırlar ki, "NIST-F4"ün uğuru ilə ABŞ tezlik standartlarında qlobal liderliyini möhkəmləndirib.

Qadir, Bizimyol.info