Icma.az
close
up
RU
Alimlər ilk dəfə vətər xəstəliklərinin səbəbini müəyyən ediblər

Alimlər ilk dəfə vətər xəstəliklərinin səbəbini müəyyən ediblər

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

İsveçrədəki tədqiqatçılar tendon xəstəliklərinin əsas molekulyar “sürücüsü”nü – HIF1 zülalını aşkarlayıblar.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu nəticə Science Translational Medicine jurnalında dərc olunub.

Araşdırmada qeyd olunur ki, topuq arxası (Aşill) tendonu ağrıları, “tennisçi dirsəyi”, “üzgüçü çiyinləri” və “skokçu dizləri” kimi vəziyyətlər yalnız peşəkar idmançılara deyil, aktiv həyat tərzi keçirən insanlara da tanışdır. Bütün bu hallar tendonların həddindən artıq yüklənməsi ilə əlaqədardır və güclü ağrı ilə müşayiət olunur.

Tədqiqatçılar əvvəlcə HIF1 zülalının zədələnmiş tendonlarda səviyyəsinin yüksək olduğunu bilirdilər, lakin bunun xəstəliyin səbəbi yoxsa nəticəsi olub-olmaması məlum deyildi. Siçanlar üzərində və insan tendon hüceyrələrində aparılan təcrübələr göstərdi ki, məhz HIF1 patologiyanı işə salır.

Eksperimentlərdə HIF1 daimi aktivləşdirildikdə tendon xəstəlikləri hətta yüklənmə olmadan da inkişaf edirdi. Əksinə, HIF1 deaktiv olduqda intensiv yüklənmələrdə belə xəstəlik yaranmırdı. İnsan hüceyrələrində aparılan tədqiqat isə göstərdi ki, HIF1 səviyyəsinin yüksəlməsi tendonun strukturunu dəyişdirir: kollagen liflərində transversal bağlar artır, tendon sərtləşir və qırılmağa daha meylli olur. Bundan əlavə, toxumaya damarlar və sinir lifləri çıxır ki, bu da güclü ağrını izah edir.

İsveçrəli professor Yess Snedeker vurğulayıb ki, erkən müalicə xüsusilə gənc idmançılar üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. HIF1 səbəb olduğu zədələr zamanla toplanır və geri dönməz ola bilər; belə hallarda yalnız cərrahi müdaxilə effektivdir.

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə HIF1-in spesifik olaraq tendon toxumasına təsir edən molekullarının tapılması daha təhlükəsiz və dəqiq müalicə üsullarının yaradılmasına imkan verəcək.

Nuriyyə NATİQQIZI

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 14 Yanvar 2026 17:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri