Icma.az
close
up
RU
Alimlər ilk dəfə vətər xəstəliklərinin səbəbini müəyyən ediblər

Alimlər ilk dəfə vətər xəstəliklərinin səbəbini müəyyən ediblər

Icma.az, Redaktor.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

İsveçrədəki tədqiqatçılar tendon xəstəliklərinin əsas molekulyar “sürücüsü”nü – HIF1 zülalını aşkarlayıblar.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu nəticə Science Translational Medicine jurnalında dərc olunub.

Araşdırmada qeyd olunur ki, topuq arxası (Aşill) tendonu ağrıları, “tennisçi dirsəyi”, “üzgüçü çiyinləri” və “skokçu dizləri” kimi vəziyyətlər yalnız peşəkar idmançılara deyil, aktiv həyat tərzi keçirən insanlara da tanışdır. Bütün bu hallar tendonların həddindən artıq yüklənməsi ilə əlaqədardır və güclü ağrı ilə müşayiət olunur.

Tədqiqatçılar əvvəlcə HIF1 zülalının zədələnmiş tendonlarda səviyyəsinin yüksək olduğunu bilirdilər, lakin bunun xəstəliyin səbəbi yoxsa nəticəsi olub-olmaması məlum deyildi. Siçanlar üzərində və insan tendon hüceyrələrində aparılan təcrübələr göstərdi ki, məhz HIF1 patologiyanı işə salır.

Eksperimentlərdə HIF1 daimi aktivləşdirildikdə tendon xəstəlikləri hətta yüklənmə olmadan da inkişaf edirdi. Əksinə, HIF1 deaktiv olduqda intensiv yüklənmələrdə belə xəstəlik yaranmırdı. İnsan hüceyrələrində aparılan tədqiqat isə göstərdi ki, HIF1 səviyyəsinin yüksəlməsi tendonun strukturunu dəyişdirir: kollagen liflərində transversal bağlar artır, tendon sərtləşir və qırılmağa daha meylli olur. Bundan əlavə, toxumaya damarlar və sinir lifləri çıxır ki, bu da güclü ağrını izah edir.

İsveçrəli professor Yess Snedeker vurğulayıb ki, erkən müalicə xüsusilə gənc idmançılar üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. HIF1 səbəb olduğu zədələr zamanla toplanır və geri dönməz ola bilər; belə hallarda yalnız cərrahi müdaxilə effektivdir.

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə HIF1-in spesifik olaraq tendon toxumasına təsir edən molekullarının tapılması daha təhlükəsiz və dəqiq müalicə üsullarının yaradılmasına imkan verəcək.

Nuriyyə NATİQQIZI

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 14 Yanvar 2026 17:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri