Icma.az
close
up
RU
Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlərin yeni araşdırmaları göstərir ki, kişi və qadın beynində yüzlərlə gen fərqli şəkildə işləyir. Bu fərqlərin hamısı tam öyrənilməsə də, onların bəziləri müəyyən xəstəliklərin bir cinsdə daha çox yayılmasını izah edə bilər. Məsələn, Altsheymer xəstəliyi qadınlarda, Parkinson xəstəliyi isə kişilərdə daha çox rast gəlinir.

Ölkə.Az "The Conversation"a istinadən xəbər verir ki, bu fərqlər insan hələ ana bətnində olanda formalaşmağa başlayır. Oxşar hallar digər primatlarda da tapılıb, bu da fərqlərin qədim və təbii olduğunu göstərir.

Son illərdə genlərin fəaliyyətini birbaşa ölçən müasir üsullar çoxlu məlumat ortaya çıxarıb. Araşdırmalara görə, 20 min insani genin təxminən üçdə biri kişi və qadınlarda müxtəlif şəkildə işləyir. Yeni məlumatlarda kişi beynində daha aktiv olan 610, qadın beynində isə 316 gen aşkarlanıb.

Maraqlıdır ki, bu genlərin çoxu X və Y xromosomlarında deyil, hər iki cinsdə olan adi xromosomlarda yerləşir. Bu isə genlərin işinin hormonlar və digər siqnallarla idarə olunduğunu göstərir. Hətta bəzi fərqlər hormonların təsirindən də əvvəl — embrionun ən erkən inkişaf günlərində yaranır.

Alimlər bildirirlər ki, qadın beynində əsasən sinir hüceyrələri ilə bağlı genlər daha aktiv olur, kişi beynində isə hüceyrənin quruluşunu və enerji proseslərini tənzimləyən genlər daha çox işləyir.

Bu fərqlərin tam nəticələri hələ araşdırılır. Lakin mütəxəssislər düşünürlər ki, bu fərqlər insanların müəyyən xəstəliklərə daha çox meyilli olmasına təsir edə bilər. Məsələn, Altsheymerlə bağlı genlər qadın beynində daha aktivdir. Kişilərdə isə SRY adlı genin fəaliyyəti Parkinson xəstəliyinin gedişini ağırlaşdıra bilər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:82
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see323

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see315

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see311

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see302

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see281

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see269

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see261

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see249

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see244

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see242

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see237

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see224

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see216

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see215

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see209

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see200

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see190

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see180

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see179

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri