Icma.az
close
up
RU
Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlərin yeni araşdırmaları göstərir ki, kişi və qadın beynində yüzlərlə gen fərqli şəkildə işləyir. Bu fərqlərin hamısı tam öyrənilməsə də, onların bəziləri müəyyən xəstəliklərin bir cinsdə daha çox yayılmasını izah edə bilər. Məsələn, Altsheymer xəstəliyi qadınlarda, Parkinson xəstəliyi isə kişilərdə daha çox rast gəlinir.

Ölkə.Az "The Conversation"a istinadən xəbər verir ki, bu fərqlər insan hələ ana bətnində olanda formalaşmağa başlayır. Oxşar hallar digər primatlarda da tapılıb, bu da fərqlərin qədim və təbii olduğunu göstərir.

Son illərdə genlərin fəaliyyətini birbaşa ölçən müasir üsullar çoxlu məlumat ortaya çıxarıb. Araşdırmalara görə, 20 min insani genin təxminən üçdə biri kişi və qadınlarda müxtəlif şəkildə işləyir. Yeni məlumatlarda kişi beynində daha aktiv olan 610, qadın beynində isə 316 gen aşkarlanıb.

Maraqlıdır ki, bu genlərin çoxu X və Y xromosomlarında deyil, hər iki cinsdə olan adi xromosomlarda yerləşir. Bu isə genlərin işinin hormonlar və digər siqnallarla idarə olunduğunu göstərir. Hətta bəzi fərqlər hormonların təsirindən də əvvəl — embrionun ən erkən inkişaf günlərində yaranır.

Alimlər bildirirlər ki, qadın beynində əsasən sinir hüceyrələri ilə bağlı genlər daha aktiv olur, kişi beynində isə hüceyrənin quruluşunu və enerji proseslərini tənzimləyən genlər daha çox işləyir.

Bu fərqlərin tam nəticələri hələ araşdırılır. Lakin mütəxəssislər düşünürlər ki, bu fərqlər insanların müəyyən xəstəliklərə daha çox meyilli olmasına təsir edə bilər. Məsələn, Altsheymerlə bağlı genlər qadın beynində daha aktivdir. Kişilərdə isə SRY adlı genin fəaliyyəti Parkinson xəstəliyinin gedişini ağırlaşdıra bilər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:80
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri