Icma.az
close
up
RU
Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Alimlər kişi və qadın beyninin işində fərqlər tapıblar

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlərin yeni araşdırmaları göstərir ki, kişi və qadın beynində yüzlərlə gen fərqli şəkildə işləyir. Bu fərqlərin hamısı tam öyrənilməsə də, onların bəziləri müəyyən xəstəliklərin bir cinsdə daha çox yayılmasını izah edə bilər. Məsələn, Altsheymer xəstəliyi qadınlarda, Parkinson xəstəliyi isə kişilərdə daha çox rast gəlinir.

Ölkə.Az "The Conversation"a istinadən xəbər verir ki, bu fərqlər insan hələ ana bətnində olanda formalaşmağa başlayır. Oxşar hallar digər primatlarda da tapılıb, bu da fərqlərin qədim və təbii olduğunu göstərir.

Son illərdə genlərin fəaliyyətini birbaşa ölçən müasir üsullar çoxlu məlumat ortaya çıxarıb. Araşdırmalara görə, 20 min insani genin təxminən üçdə biri kişi və qadınlarda müxtəlif şəkildə işləyir. Yeni məlumatlarda kişi beynində daha aktiv olan 610, qadın beynində isə 316 gen aşkarlanıb.

Maraqlıdır ki, bu genlərin çoxu X və Y xromosomlarında deyil, hər iki cinsdə olan adi xromosomlarda yerləşir. Bu isə genlərin işinin hormonlar və digər siqnallarla idarə olunduğunu göstərir. Hətta bəzi fərqlər hormonların təsirindən də əvvəl — embrionun ən erkən inkişaf günlərində yaranır.

Alimlər bildirirlər ki, qadın beynində əsasən sinir hüceyrələri ilə bağlı genlər daha aktiv olur, kişi beynində isə hüceyrənin quruluşunu və enerji proseslərini tənzimləyən genlər daha çox işləyir.

Bu fərqlərin tam nəticələri hələ araşdırılır. Lakin mütəxəssislər düşünürlər ki, bu fərqlər insanların müəyyən xəstəliklərə daha çox meyilli olmasına təsir edə bilər. Məsələn, Altsheymerlə bağlı genlər qadın beynində daha aktivdir. Kişilərdə isə SRY adlı genin fəaliyyəti Parkinson xəstəliyinin gedişini ağırlaşdıra bilər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:84
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 05 Dekabr 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri