Icma.az
close
up
RU
Alimlər qocalmanın sürətləndiyi anları müəyyən ediblər

Alimlər qocalmanın sürətləndiyi anları müəyyən ediblər

Olke.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

2024-cü ildə aparılan genişmiqyaslı araşdırma insanların yaşlanma prosesinin bərabər şəkildə deyil, müəyyən dövrlərdə sürətləndiyini üzə çıxarıb. Alimlər müəyyən ediblər ki, orqanizmdə ən kəskin dəyişikliklər təxminən 44 və 60 yaşlarında baş verir.

Bu barədə Ölkə.az Lent.az-a istinadla xəbər verir.

Molekulyar səviyyədə iki “yaşlanma pik nöqtəsi” aşkarlanıb

Stenford Universitetinin genetiki Maykl Snayderin sözlərinə görə, insan orqanizmi zaman keçdikcə sadəcə mütəmadi şəkildə qocalmır. Əksinə, müəyyən yaş mərhələlərində bütün əsas bioloji proseslərdə kəskin dəyişikliklər müşahidə olunur. Bu dövrlər “qırılma nöqtələri” sayılır və orqanizmin demək olar ki, bütün molekulyar sistemlərinə təsir edir.

Araşdırma çərçivəsində alimlər 108 yetkin üzərində bir neçə il müşahidə aparıblar. İştirakçılar mütəmadi olaraq biomaterial təqdim ediblər və nəticədə RNA, zülallar, lipidlər, dəri, ağız və burun mikrobiomu ilə bağlı 135 mindən çox bioloji parametr toplanıb. Ümumi məlumat bazası 246 milyard vahidi keçib.

44 yaş — metabolizmdə və ürək-damar sistemində kəskin dəyişikliklər

Tədqiqatın nəticələrinə görə, ilk böyük dəyişiklik dalğası orta 40-cı illərə təsadüf edir. Bu mərhələdə lipid mübadiləsi, alkoqol və kofein parçalanması, ürək-damar göstəriciləri, əzələ və dəri vəziyyəti kəskin şəkildə dəyişməyə başlayır.

Alimlər qeyd edir ki, bu sıçrayış qadınlarda menopoz dövrü ilə üst-üstə düşsə də, kişilərdə də analoji dəyişikliklər müşahidə olunub. Bu isə prosesi yalnız hormonal dəyişikliklərlə əlaqələndirməyin doğru olmadığını göstərir.

60 yaş — immun sistemində və böyrəklərdə sürətli geriləmə

İkinci “yaşlanma piki” 60 yaş ətrafında baş verir və daha geniş sistemləri əhatə edir: karbohidrat mübadiləsi, ürək fəaliyyəti, immun sistemi, dəri və əzələ toxuması, böyrək funksiyası.

Bu dəyişikliklər yaşlılıqla bağlı xəstəliklərin yaranması riskini artırır.

Niyə belə kəskin dəyişikliklər baş verir?

Metabolomist Syaotaa Şenin sözlərinə görə, yaşlanmanın məhz bu iki mərhələdə sürətlənməsinin dəqiq səbəbləri hələ məlum deyil. Ancaq ehtimal olunur ki, bu proseslər kişilər və qadınlar üçün ortaq olan kompleks bioloji mexanizmlərlə bağlıdır.

Araşdırmanın məhdudiyyətləri

Tədqiqat nisbətən kiçik iştirakçı qrupu ilə aparılıb – cəmi 108 nəfər. Yaş aralığı da məhdud olub: 25–70 yaş. Alimlər hesab edir ki, yaşlanma modelini daha dəqiq anlamaq üçün daha geniş və uzunmüddətli araşdırmalara ehtiyac var.

Mütəxəssislər bildirir ki, yaşlanmanın bu cür “sıçrayış məntəqələrinin” müəyyənləşdirilməsi ürək xəstəliklərinin, immun zəifliyinin, metabolik pozuntuların vaxtında qarşısının alınmasına imkan verə bilər.

Bu məlumatlar gələcəkdə fərdi sağlamlıq strategiyalarının hazırlanmasında mühüm rol oynaya bilər.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 13 Dekabr 2025 19:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri