Alimlər xoşbəxtlikdən niyə ağladığımızın səbəbini açıqladılar

Bristol Universitetinin tədqiqatçıları insanların xoşbəxt anlarında göz yaşı tökməsinə səbəb olan gözlənilməz bir mexanizmi aşkar ediblər.

BAKU.WS xəbər verir ki, "The Conversation" portalının yazdığına görə, sevinc göz yaşları beynimizin əsl qoruyucu mexanizmidir.

Yeni araşdırmaya əsasən, yaşadığımız duyğuların müsbət və ya mənfi olmasından asılı olmayaraq, göz yaşları beyində yerləşən limbik sistemin – yəni emosional mərkəzin hisslərdən "yüklənməsi" nəticəsində yaranır.

Bu prosesdə amigdala (bademcikvari cisim), hipotalamus və ön singulat girusu iştirak edir – birlikdə onlar güclü emosional partlayışlar zamanı göz yaşının axmasına səbəb olurlar.

Neyrobioloqlar bildirirlər:

"Göz yaşı beynin "dayan, mən bunu artıq emal edə bilmirəm" mesajıdır."

Duyğuların pik nöqtəsinə çatdığı zaman – bu, həm də dərin kədər, həm də böyük sevinc ola bilər – orqanizm "təcili boşalma klapanını" işə salır: ağlama mexanizmi. Bu zaman parasimpatik sinir sistemi aktivləşir, ürək döyüntüsü yavaşlayır və bədən tarazlıq vəziyyətinə qaytarılır.

Maraqlıdır ki, "xoşbəxtlik göz yaşları" adətən təkcə sevincdən qaynaqlanmır. Onlar çox vaxt müxtəlif emosiyaların qarışığı – qürur, nostalgiya, yüngül kədər və rahatlıq hissindən doğur. Məsələn, uşağının məzuniyyət mərasimində valideynlərin hiss etdiyi sevinc və keçmiş uşaqlığa duyulan həsrət buna misal ola bilər.

Bundan əlavə, hippokamp – yəni yaddaş və xatirələrin formalaşmasında iştirak edən beyin sahəsi – bu təsiri daha da gücləndirir. O, əvvəlki çətinlikləri və itkiləri yaddaşdan çıxararaq indiki sevincə emosional dərinlik qatır. Məhz buna görə çox duyğusal anlarda boğazda düyün hiss edirik – çünki beynimiz indiki sevinci keçmiş emosional təcrübə ilə əlaqələndirir.

Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, göz yaşını saxlaya bilməmək ehtimal ki, təkamül prosesində ünsiyyət vasitəsi və sosial bağların güclənməsi üçün vacib bir alət kimi formalaşıb. Araşdırmalar göstərir ki, ağlayan insanlar, səbəbindən asılı olmayaraq, ətrafdakılardan daha çox dəstək alırlar.

Bu, göz yaşlarının təkcə emosional boşalma deyil, həm də insanlar arasında empatiya və anlayış yaratma vasitəsi olduğunu sübut edir.