Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Alimləri narahat edən tədqiqat: Qərb axını yavaşlayır!

Alimləri narahat edən tədqiqat: Qərb axını yavaşlayır!

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Dünyanın ən böyük okean axını olan Antarktika dairəvi axınının (ADA) sürətinin azalması alimləri narahat edir.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Bonn Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, bu axın hazırda 130 min il əvvələ nisbətən üç dəfə yavaş hərəkət edir. "Daily Mail"in yazdığına görə, bu, Yer sisteminin kəskin zəifləməsi deməkdir və nəticələri fəlakətli ola bilər.

ADA həm də Qərb küləkləri axını kimi tanınır, çünki o, hava kütlələrinin hərəkətinə təsir göstərir. Antarktika qitəsini qərbdən şərqə doğru əhatə edən bu axın Atlantik, Sakit və Hind okeanlarının cənub hissələrini birləşdirir. Axın regional temperaturun, qlobal iqlimin və dəniz ekosistemlərinin sabitliyində mühüm rol oynayır.

Melburn Universitetindən doktor Bişahdatt Hayen bildirib: "Əgər bu "mühərrik" dayanarsa, nəticələri ciddi ola bilər. Bu, bəzi bölgələrdə daha dəyişkən iqlim şəraiti və ekstremal hadisələrə, eləcə də okeanın karbonu udmaq qabiliyyətinin azalması səbəbindən qlobal istiləşmənin sürətlənməsinə gətirib çıxara bilər".

Alimlər araşdırmanı Antarktikanın şimalında, Skotiya dənizində aparıblar. Buradan toplanan çöküntü nümunələri axının son 160 min ildəki dəyişikliklərini izləməyə imkan verib.

Ekspedisiya rəhbəri doktor Maykl Veber deyib: "Təxminən 130 min il əvvəl, əvvəlki isti dövrdə axının sürəti son minilliklərdəki indiki dövrlə müqayisədə üç dəfədən çoxdur".

Bu yavaşlamanın səbəbi tam aydın olmasa da, alimlər bunun əsasən Yer orbitinin Günəş ətrafında dəyişməsi ilə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Yer eliptik orbit üzrə hər 100 min ildən bir dövr edir, oxunun meyli və fırlanması isə hər 21 min ildən bir dəyişir. Bu dəyişikliklər Günəş şüalarının intensivliyinə təsir göstərərək küləklərin və beləliklə, külək axınlarının — o cümlədən ADA-nın — sürətini formalaşdırır.

Tədqiqatda bildirilir ki, bu amil 130 min il əvvəl axının niyə daha sürətli olduğunu və niyə o zaman Cənub qütbünə indiki ilə müqayisədə təxminən 600 kilometr daha yaxın yerləşdiyini izah edə bilər.

Alimlər bildirirlər ki, iqlim dəyişikliyi də ADA-nın zəifləməsində rol oynayır. Melburn Universitetinin tədqiqatçıları model quraraq göstəriblər ki, antropogen iqlim dəyişikliyi 2050-ci ilə qədər axının artım sürətini əlavə 20 faiz azalda bilər.

Əvvəllər elm adamları düşünürdülər ki, Yer səthinin isinməsi ilə küləklər güclənəcək və axınlar sürətlənəcək. Lakin yeni modellər göstərib ki, Antarktika buzlaqlarının əriməsi nəticəsində okeanlara daxil olan soyuq şirin su dərinlikləri doldurur və bu, istilik axınlarına əks təsir göstərərək axınların ümumi sürətini azaldır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Oktyabr 2025 23:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri