Alov içində yanan Moskva...

Təcavüzkar dövlətin paytaxtı ukraynalıların 1500 gündən çoxdur gündəlik yaşadıqlarını tam şəkildə yaşadı

18 iyun 2026. Rusiyanın suveren Ukraynaya qarşı başlatdığı tammiqyaslı təcavüz müharibəsinin beşinci ili. Kiyev, Xarkov, Odessa, Dnepr, Zaporojye və onlarla digər Ukrayna şəhərinə beş illik davamlı raket və pilotsuz təyyarə hücumları. Enerji infrastrukturuna, yaşayış məntəqələrinə, xəstəxanalara, məktəblərə və uşaq baxçalarına beş illik zərbələr. Beş illik siren səsləri, dağıntılar, yanğınlar və mülki şəxslərin ölümü. Və yalnız indi təcavüzkar dövlətin paytaxtı ukraynalıların 1500 gündən çoxdur gündəlik yaşadıqlarını tam şəkildə yaşadı.

18 iyun səhəri Moskva üçün həqiqətən qara idi. Bir həftə ərzində ikinci dəfə Moskva Neft Emalı Zavoduna zərbə endirildi. Şəhərin üzərində nəhəng qara tüstü sütunları qalxdı, küçələri boğucu duman bürüdü və yağıntılarla birlikdə Moskvaya “qara yağış” yağdı.

Xüsusilə də Ukrayna zərbələrinin Rusiya zərbələrindən fərqli olaraq, yaşayış məntəqələrinə, xəstəxanalara və ya uşaq bağçalarına yönəlməməsi diqqət çəkir. Onlar neft emalı zavodlarını hədəfə aldılar - təcavüzkar müharibə aparan dövlətin hərbi maşınını dəstəkləyən infrastrukturun bir hissəsini.

Hadisənin vaxtı da simvolikdir. Parisdə keçirilən G7 sammitindən və onun kənarında Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında görüşdən dərhal sonra Moskva alov içində qaldı - son aylarda çoxlarının Vladimir Putinin əsas xarici siyasət himayədarı adlandırdığı şəxslə görüşdən sonra.

Cəmi qırx gün əvvəl, Rusiya hökuməti üçün müqəddəs olan Qırmızı Meydanı və Qələbə Günü paradını potensial Ukrayna cavab zərbələrindən xilas edən Tramp oldu. O vaxtlar o açıq şəkildə Kiyevdən hücumlardan çəkinməyi xahiş etmişdi. Bu dəfə məsələ fərqli oldu.

Görünür, Putinin Amerika lideri ilə ad günündə telefon danışığında səsləndirilən şikayətləri artıq eyni təsirə malik olmayıb. Xüsusilə də Rusiya zərbələri Ukraynanın ən müqəddəs pravoslav yerlərindən biri olan Kiyev Peçersk Lavrası ərazisinə dəydikdən sonra. Bu, illərdir özünü və Rusiyanı pravoslav ənənələrinin və mənəvi dəyərlərinin keşikçisi kimi təqdim edən bir insanın dilindən xüsusilə kinayəli görünürdü.

Ukraynanın cavabının qarşılıqlı olmadığı da diqqətəlayiqdir. Kiyev Müqəddəs Bazil Katedralına, Kremlin Vassil Katedralına və ya Moskvadakı digər dini yerlərə zərbə endirməyib. Hədəflər bir daha müharibə üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Bu yaxınlara qədər Tramp Zelenskinin "xəritəsinin olmadığını" təkrarlamağı sevirdi. Lakin son ayların hadisələri onu bu qiymətləndirməni yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur etmiş kimi görünür. Amerika lideri artıq Ukrayna ordusunun uğurlarını və Ukrayna silahlarının effektivliyini etiraf edir.

Parisdəki danışıqlardan sonra Zelenski və G7 liderləri görünür, Trampı Ukrayna ilə daha sıx müdafiə əməkdaşlığına ehtiyac olduğuna inandıra biliblər. Söhbət təkcə silah təchizatından deyil, həm də Ukraynada və Avropada Amerika silahlarının lisenziyalı istehsalının qurulması ehtimalından gedir.

Eyni dərəcədə vacib olan odur ki, Vaşinqton getdikcə Rusiyaya qarşı "uzunmüddətli sanksiyalar" adlandırılan tədbirləri dəstəkləməyə meyllidir - bu tədbirlər müharibənin davam etdirilməsini Kreml üçün çox baha başa gətirmək və onu əsl sülh danışıqlarına doğru itələmək üçün nəzərdə tutulub.

Trampın özü artıq yeni sanksiyalar paketi elan edib. Və bu, maraqlı bir sual doğurur: əgər ABŞ Prezidenti İrana qarşı hərbi əməliyyata başlayaraq son vaxtlara qədər məğlub tərəf hesab edilən rejimin demək olar ki, bütün əsas şərtlərinə razı olmağa hazır olduğunu sübut edibsə, onda Putin üçün niyə belə bir ssenari mümkün deyil? Niyə Kreml bütün təcavüzkarların gec-tez məqsədlərinə güc yolu ilə çatmağın mümkün olmadığını görəndə etməli olduqlarını etməməlidir - ən azı bir qismini xilas edərək güzəştə getməyə razı olmalıdır?

Bəlkə də Moskvanın üzərindəki qara tüstü yalnız neft emalı zavoduna edilən növbəti zərbənin nəticəsi deyil. Bəlkə də bu, müharibənin nəticələrini öz ölkəsində hiss etmədən xarici ərazilərdə sonsuza qədər aparıla biləcəyinə dair yanan illüziyalardan qaynaqlanan tüstüdür.