Animasiyada süni intellekt inqilabı

Müəllif: Tamara Mustafayeva, Banco.az

Animasiya dünyası 2025-ci ildə süni intellektin başdan sona səhnələr yarada biləcəyi bir nöqtədədir. Ancaq bu sürət və güc sənaye üçün yeni bir sual yaradır: Əsl yaradıcılıq harada başlayır və harada bitir?

Banco.az xəbər verir ki, əllə çəkilmiş kadrların rəqəmsala keçməsindən onilliklər ötüb. Amma 2025 animasiya dünyasında bəlkə də ən köklü dəyişikliyə şahidlik edir. Artıq süni intellekt yalnız köməkçi bir alət deyil; səhnələri başdan sona yarada bilən, səsləri təqlid edən və həftələrlə görüləcək işi dəqiqələr içində tamamlaya bilən yaradıcı bir müttəfiqdir. Lakin bu sürət və güc sektorda böyük bir sualı da gündəmə gətirir: “Əgər bir maşın mənim etdiyimi edə bilirsə, mən niyə buradayam?”

Bu dəyişikliyi müzakirə etmək üçün “And Action” şirkətinin CEO-su Bohdan Lisik səkkiz yaradıcı peşəkarı bir araya gətirib. Ortaya çıxan mənzərə isə təkcə texnologiyadan ibarət deyil; kimlik, sənətkarlıq və yaradıcılığın gələcəyi ilə bağlı ciddi bir sorğulamanı göstərir.

“VML Health”in qlobal kreativ direktoru Xalid Latifə görə, süni intellekt artıq yalnız təkrarlanan işləri sürətləndirən bir köməkçi deyil, “qəribə bir yaradıcı müttəfiqdir.” “Uncommon Creative Studio”dan Dillah Zakbah isə onu “animasiya dünyasının pulsuz təcrübəçisi” adlandırır; ideyaları prototipləşdirmə müddətini qısaldır, bir neçə yanaşmanı test etməyi mümkün edir. İcraçı prodüser Mat Delorenzi bunun sayəsində təqdimat, senari, animatik və üslub nümunələrinin şirkət daxilində daha qısa müddətdə hazırlandığını, xərclərin azaldığını bildirir.

Amma bu sürətin bir əvəzi də var. Bəzi studiyalar səsvermə və storibord kimi sahələrdə 30 faizə qədər qənaət edərkən, digərləri süni intellektin vəd etdiyi məhsuldarlığın hər zaman gerçəkləşmədiyini vurğulayır. Xüsusilə yaradıcılıq prosesindəki “qeyri-məhsuldar” anların yoxa çıxması riski bir çox peşəkarın ortaq narahatlığıdır.

Müştəri tərəfdə isə gözləntilər dəyişkəndir. Bəzi brendlər süni intellekti yenilik kimi görür, digərləri isə müəlliflik hüquqları, plagiat və intellektual mülkiyyət məsələlərində ehtiyatlı davranır. Bu isə belə bir sualı ortaya çıxarır: “Süni intellekt niyə işləri ucuzlaşdırmır?” Çünki istehsal sürətlənsə də, yekun iş hələ də insan gözü, estetik mühakimə və dəqiq redaktə tələb edir.

Başqa bir dəyişiklik isə giriş baryerlərinin azalmasıdır. Əvvəllər təhsil, təcrübə və yüksək istehsal büdcəsi tələb edən animasiya indi sadəcə yazılı bir əmrlə yaradıla bilir. Bu demokratikləşmə kiçik bizneslərdən fərdi yaradıcıya qədər hər kəsin məzmun istehsal etməsinə imkan verir. Amma bununla yanaşı estetik yekdillik və aşağı keyfiyyət riski də gəlir.

Bəs bu yeni mühitdə kim ayaqda qalacaq? Mütəxəssislər yalnız texniki bacarığın yetərli olmayacağı barədə həmfikirdir. Sənət rəhbərliyi, hekayə nəqli, estetik duyum və insan yaradıcılığı süni intellektin təmin edə bilməyəcəyi sahələr kimi önə çıxır. Xalid Latif deyir: “Süni intellekti filtr kimi istifadə edin; şablonları aradan qaldırın, sonra isə öz təcrübənizlə orjinal bir şey yaradın.”

Hər yaradıcı bu dəyişikliyi eyni şəkildə qəbul etmir. Bəziləri etik narahatlıqlar səbəbindən süni intellektdən uzaq durur, iş itkilərini və keyfiyyətin düşməsini əsas göstərir. Digərləri isə tamamilə süni intellekt yönümlü istehsala yönəlir və ya hibrid modellər qurur.

Nəticə etibarilə, 2025 animasiyası qaydaların yenidən yazıldığı bir sərbəst enişin ortasındadır. Hər kəsin eyni alətlərə çıxış imkanı olduğu bir dünyada fərq yaradan amil texnologiyadan necə istifadə etdiyiniz deyil, izləyici ilə qurduğunuz həqiqi bağdır. Çünki animasiya heç vaxt yalnız piksellərdən ibarət olmayıb; həmişə onların arxasındakı insan hekayəsi ilə mövcud olub.

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!