Ankara və Moskva razılığa gəldi Rus ordusu Suriyada qalacaq?

Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra ilk növbədə bu ərazilərdə olan Rusiya hərbi qüvvələrinin, eləcə də İranın proksi qruplarının çıxarılacağı gözlənilirdi. Lakin son məlumatlardan məlum olur ki, rus ordusunun müəyyən hissəsi Suriyada hələ də mövcuddur. Onların niyə ərazidən çıxarılmadığı, nə vaxta qədər burada qalacaqları isə sual yaradır.

Digər bir ehtimal isə belədir ki, Rusiya ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın hakimiyyətə gəlişi ilə yeni reallığın yaranacağını düşünür və buna görə tədbirli davranır.

Rusiya niyə Suriyadan hərbi qrupları çıxardıb Ukraynaya yönəltmir? Əsas məqsəd nədir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Natiq Miri deyib ki, Suriyada İranın proksi, muzdlu qüvvələri mövcud idi:

“Bu qüvvələr 13 ildə Suriya xalqına dəhşətli divan tutmuşdu. İran birbaşa öz qoşunları ilə burada yerləşmirdi. Müxalif hərbi qüvvələr gəldikdə İrana məxsus proksi qüvvələr dərhal ərazini tərk etdi. Rusiya ilə bağlı məsələ isə belə deyil. Rusiyanın məhdud sayda hissələri Suriyada qalır. Paralel olaraq Tartus limanındakı rus gəmiləri də müvəqqəti şəkildə həmin ərazini tərk ediblər. Lakin Aralıq dənizində qalmaqda davam edirlər. Limana yaxın ərazilərdə mövqe tutmaq istəyirlər. Bu da onunla əlaqəlidir ki, Rusiya hələlik Əsəd rejimi ilə bağladığı müqavilə kontekstində Latakiya və Tartus limanlarında hərbi bazanı itirmək istəmir. Buna görə də Kreml daha ehtiyatlı, yumuşaq davrandı”.

Natiq Mirinin sözlərinə görə, Rusiya hərbi qüvvələrinə qarşı müxalifətin hücumu baş tutmayıb:

Natiq Miri

“Bu təsadüf, ya da qorxudan qaynaqlanmırdı. Həmin məsələ Türkiyə ilə koordinasiya edilirdi. Yəni Rusiya-Türkiyə və Türkiyə-Suriya Milli ordusu HTŞ-nin rəhbərlik etdiyi müxalif qüvvələr arasında bu məsələ uyğunlaşdırılırdı. Ona görə də hələ sözügedən proses həllini tapmayıb.

Suriya müxalifəti Rusiya hərbi bazasının dərhal ləğv olunması, yaxud da rus qoşunlarının Suriyadan çıxarılması ilə bağlı kəskin bəyanatlar vermir. Görünür, məsələ bazarlıq predimenti olaraq qalır.

Hələlik Rusiyaya münasibətdə Suriya üsyançılarının lideri Əbu Məhəmməd əl-Colaninin belə bir açıqlaması var:

“Rusiya Suriya xalqına münasibətini dəyişməli, yeni münasibət sistemi qurmaq barədə fikirləşməlidir”. Aydın olur ki, yalnız bundan sonra bazanın qalıb-qalmaması məsələsi aktuallaşa bilər”.

Politoloq qeyd edir ki, Türkiyənin iradəsi olmadan Rusiya qoşunları Suriyada nə qala, nə də gedə bilər:

“Suriya müxalifəti xalqın yaralaraını sarmağı əsas prioritet qəbul edib. Suriyalıların təcricən öz yurdlarına qayıtmasına rəvac verilir. Qısamüddətli keçid hökuməti yeni hökumətin yaradılmasına yol açmaq üçün intensiv çalışır. Bu gün həmin hökumətin o qədər problemi var ki, yeni cəbhə açaraq İsrailə qarşı mübarizə aparmaq istəmir. Doğru olan da budur. 13 il ərzində suriyalılar müharibədən, qan tökməkdən, ölüb-öldürməkdən yorulub”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az