Apreldən Zəfərə: Dörd günün açdığı tarixi yol

2016-cı ilin aprelində baş verən döyüşlər Azərbaycanın yaxın tarixində xüsusi bir mərhələ kimi yadda qaldı. Bu hadisə sadəcə hərbi toqquşma deyildi, illərlə davam edən gözləntilərin və səbrin konkret nəticəyə çevrildiyi an idi.

Uzun müddət danışıqların nəticə vermədiyi bir şəraitdə cəbhədə əldə olunan üstünlük göstərdi ki, vəziyyət dəyişə bilər və bu dəyişimi yaradan tərəf Azərbaycan ola bilər. O dövrdə cəmiyyətdə yaranan ən əsas hiss inam idi. İnsanlar ilk dəfə real şəkildə gördü ki, itirilmiş torpaqların geri qaytarılması yalnız bir arzu deyil.

Aprel döyüşlərinin ən vacib tərəflərindən biri ordunun özünü necə göstərməsi oldu. Qısa müddət ərzində əldə olunan nəticələr təsadüfi deyildi. Bu, illərlə aparılan hazırlığın, texniki yenilənmənin və peşəkarlaşmanın nəticəsi idi. Cəbhədə qazanılan uğurlar həm də cəmiyyətə psixoloji güc verdi. Ordu ilə xalq arasında bağ daha da möhkəmləndi. Ən önəmlisi isə odur ki, uzun illər formalaşdırılan qorxu və tərəddüd hissi aradan qalxdı. İnsanlar artıq daha böyük qələbənin mümkün olduğuna inanmağa başladı.

Bu döyüşlərə bu günün prizmasından baxanda onların daha böyük prosesin başlanğıcı olduğu aydın görünür. 2020-ci ildə baş verən müharibədə əldə olunan nəticələr birdən ortaya çıxmadı. Bunun arxasında mərhələli şəkildə formalaşan hərbi və siyasi hazırlıq dayanırdı. Aprel döyüşləri bu hazırlığın ilk ciddi sınağı idi. Həm taktiki baxımdan, həm də idarəetmə baxımından bu döyüşlər gələcək əməliyyatlar üçün təcrübə qazandırdı. Bu səbəbdən həmin hadisələr sonrakı qələbənin təməl daşlarından biri kimi qiymətləndirilir.

Digər tərəfdən, aprel hadisələri regionda mövcud olan yanaşmanı da dəyişdi. Uzun illər münaqişə sanki dəyişməz vəziyyətdə təqdim olunurdu. Bu döyüşlər isə göstərdi ki, bu vəziyyət sabit deyil və istənilən an dəyişə bilər. Bu, həm qarşı tərəfə, həm də beynəlxalq aktorlara açıq mesaj idi. Artıq məsələ yalnız danışıqlar çərçivəsində deyil, real güc balansı çərçivəsində qiymətləndirilməyə başladı. Bu da Azərbaycanın mövqeyini daha da gücləndirdi.

2026-cı ildən baxanda Aprel döyüşlərinin əhəmiyyəti daha aydın hiss olunur. Bu hadisələr təkcə keçmişdə qalan bir döyüş deyil. Bu, sonrakı illərdə baş verən böyük dəyişikliklərin başlanğıcıdır. Həmin günlərdə əldə olunan nəticələr insanların düşüncəsini dəyişdi və gələcəyə baxışını formalaşdırdı. Bu gün əldə olunan uğurların arxasında məhz o dörd günün yaratdığı dönüş dayanır. Buna görə də Aprel döyüşləri yaddaşlarda yalnız hərbi qələbə kimi deyil, milli iradənin özünü göstərdiyi an kimi qalır.

Züriyə Qarayeva