Icma.az
close
up
RU
Asiya və Afrika tədricən bir birindən uzaqlaşır: Təhlükə nədədir?

Asiya və Afrika tədricən bir birindən uzaqlaşır: Təhlükə nədədir?

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Asiya ilə Afrika arasındakı tektonik sərhəd tədricən bir-birindən uzaqlaşır. Yeni məlumatlar göstərir ki, iki qitənin sərhədindəki tektonik çat yavaş, lakin davamlı şəkildə genişlənir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" yazır.

Hərəkət Süveyş körfəzində – materik Misirlə Sina yarımadası arasında uzanan dar dəniz zolağı boyunca yerləşən dərin yer qabığı çatında baş verir. Bu çat, təxminən 25 milyon il əvvəl Ərəbistan və Afrika tektonik plitələrini ayıran Böyük Qırmızı dəniz riftinin şimal hissəsini təşkil edir.

"Geophysical Research Letters" jurnalında dərc edilən yeni araşdırma göstərir ki, əvvəllər qeyri-aktiv və "uğursuz” hesab olunan bu rift gözləniləndən daha fəaldır. Süveyş riftinin formasını və bu gün dəniz səviyyəsindən yuxarı qalxmış qədim mərcan riflərinin yerləşməsini araşdıran alimlər müəyyən edib ki, burada yer qabığı ildə təxminən 0,55 millimetr sürətlə genişlənməkdə davam edir.

Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu nəticələr geoloji riftlər haqqında qəbul edilmiş təsəvvürləri yenidən dəyərləndirməyə məcbur edə bilər. Onların fikrincə, riftlər sadəcə "aktiv” və ya "passiv” olmur. Onlar müxtəlif aktivlik səviyyələri arasında keçid edə, uzun müddət sakit qaldıqdan sonra isə yenidən zəif hərəkətlənə bilərlər.

"Tədqiqat göstərir ki, genişlənməyə davam edən Süveyş rifti yanlış təyin edilmiş riftlər kateqoriyasına uyğun gəlmir. Bu, onun aktiv tektonik sərhədə yaxınlığı ilə bağlı ola bilər. Nəticələr, dünyada qeyri-aktiv hesab edilən riftlərin yenidən qiymətləndirilməsinin vacibliyini ortaya qoyur və göstərir ki, daxili quru riftlərinin inkişafı yavaşlamalarla müşayiət oluna bilər”, deyə alimlər bildirir.

Mütəxəssislərin vurğuladığına görə, Süveyş riftindəki bu zəif hərəkətlər yaxın zamanlarda Asiya ilə Afrikanın qopmasına səbəb olmayacaq. Tektonik plitələrin hərəkəti mürəkkəb prosesdir və milyonlarla il ərzində inkişaf edən çoxsaylı xırda sürüşmələrdən ibarətdir. Lakin bölgənin digər hissələrində tektonik qüvvələr gələcəkdə böyük kontinent ayrılmalarına zəmin hazırlaya bilər.

Süveyş körfəzinə yaxın ərazilərdə dünyanın ən böyük rift sistemlərindən biri olan Şərqi Afrika riftinin geniş fəaliyyəti müşahidə olunur. Bu rift Efiopiya, Keniya, Konqo Demokratik Respublikası, Uqanda, Ruanda, Burundi, Zambiya, Tanzaniya, Malavi və Mozambikdən keçərək uzanır.

Çoxsaylı məlumatlar göstərir ki, bu proses Somaliyə aid tektonik plitənin daha böyük Nubiya plitəsindən ayrılmasına və yaranan boşluqda yeni dənizin formalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bu isə Şərqi Afrikanın qitənin digər hissəsindən ayrılması deməkdir.

Bunun baş verməsi üçün isə hələ milyonlarla il tələb olunur. Lakin Süveyş və Şərqi Afrika riftləri göstərir ki, Yer sabit və dəyişməz bir daş kürəsi deyil. İnsan baxışından planetimizin səthi hərəkətsiz görünə bilər, lakin o, fasiləsiz və sezilməyən şəkildə dəyişir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2025 14:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri