Icma.az
close
up
RU
Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

News24 saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Uorvik Universitetindən olan astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər - Yerdən cəmi 150 işıq ili məsafədə, onlar nadir kompakt ikili ulduz sistemi tapıblar ki, nəticədə bu sistem "Type Ia supernova" kimi partlayacaq. Bu kosmik hadisə tam Aya nisbətən 10 dəfə parlaq işıqla gecə səmanı işıqlandıracaq.

News24.az bildirir ki,astronomlar uzun müddətdir ki, uzaq qalaktikalara olan məsafələri müəyyən etmək üçün Type Ia supernovae-dan istifadə edirlər. Bu partlayışlar ölü ulduzun sıx kütləsi olan ağ cırtdanın kritik kütləyə çatması və öz cazibə qüvvəsinə tab gətirib çıxarda bilməməsi ilə baş verir.

Bu tipdən olan supernovaların əksəriyyətinin iki ağ cırtdanın birləşməsi nəticəsində meydana gəldiyini nəzəri olaraq fərz etsək də, bu hipotez ilk dəfə olaraq birbaşa təsdiqini almışdır. Alimlər "yanımızda" kosmik standartlara uyğun olan iki ağ cırtdandan ibarət unikal sistem aşkar ediblər.

Tədqiqat rəhbəri və phD tələbəsi Ceyms Munday demişdir: "Biz çoxdandır ki, yaxınlıqda belə nəhəng ikili sistemi tapmaq üçün gözləyirik. İlk dəfə görəndə dərhal bildim ki, bu, xüsusi bir şeydir. Dünyanın ən böyük optik teleskoplarından istifadə edərək müşahidələrə başladıq".

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ağ cırtdanlar Yer kürəsi ilə Günəş arasındakı məsafənin yalnız 1/60-ında bir-birlərini orbitə çıxardılar. Onların ümumi kütləsi 1,56 günəş kütləsidir ki, bu da sonrakı şəraitdən asılı olmayaraq partlayışa zəmanət vermək üçün kifayətdir.

Baxmayaraq ki, supernova özü də tezliklə - təxminən 23 milyard il ərzində partlamayacaq - bu sistem artıq elm üçün böyük maraq kəsb edir. Hazırda ulduzlar hər 14 saatda bir dəfə orbitə çıxsalar da, cazibə dalğalarına enerji itkisi səbəbindən bir-birinə yaxınlaşdıqca onların orbiti sürətlənəcək. Partlayışdan bir az əvvəl onlar cəmi 30-40 saniyəlik bir müddətlə fırlanacaqlar.

Partlayışın özü qeyri-adi olacaq: nadir hallarda dördqat partlayış baş verəcək. Birincisi, ulduzun xarici qabığı alovlanır. Ona kütlə axır, sonra onun əsasını, sonra partlayış ikinci ulduza toxunur - və proses təkrarlanır. Bu isə nüvə bombasının gücünü min trilyon dəfə üstələyən enerjinin buraxılması ilə sistemin tamamilə məhvinə gətirib çıxaracaq.

Qeyd edək ki.supernova səmada ən parlaq nöqtələrdən biri olacaq – hətta Yupiteri 200 min faktorla da tutulacaq.

Səma

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 13:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri