Icma.az
close
up
RU
Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

News24 saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Uorvik Universitetindən olan astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər - Yerdən cəmi 150 işıq ili məsafədə, onlar nadir kompakt ikili ulduz sistemi tapıblar ki, nəticədə bu sistem "Type Ia supernova" kimi partlayacaq. Bu kosmik hadisə tam Aya nisbətən 10 dəfə parlaq işıqla gecə səmanı işıqlandıracaq.

News24.az bildirir ki,astronomlar uzun müddətdir ki, uzaq qalaktikalara olan məsafələri müəyyən etmək üçün Type Ia supernovae-dan istifadə edirlər. Bu partlayışlar ölü ulduzun sıx kütləsi olan ağ cırtdanın kritik kütləyə çatması və öz cazibə qüvvəsinə tab gətirib çıxarda bilməməsi ilə baş verir.

Bu tipdən olan supernovaların əksəriyyətinin iki ağ cırtdanın birləşməsi nəticəsində meydana gəldiyini nəzəri olaraq fərz etsək də, bu hipotez ilk dəfə olaraq birbaşa təsdiqini almışdır. Alimlər "yanımızda" kosmik standartlara uyğun olan iki ağ cırtdandan ibarət unikal sistem aşkar ediblər.

Tədqiqat rəhbəri və phD tələbəsi Ceyms Munday demişdir: "Biz çoxdandır ki, yaxınlıqda belə nəhəng ikili sistemi tapmaq üçün gözləyirik. İlk dəfə görəndə dərhal bildim ki, bu, xüsusi bir şeydir. Dünyanın ən böyük optik teleskoplarından istifadə edərək müşahidələrə başladıq".

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ağ cırtdanlar Yer kürəsi ilə Günəş arasındakı məsafənin yalnız 1/60-ında bir-birlərini orbitə çıxardılar. Onların ümumi kütləsi 1,56 günəş kütləsidir ki, bu da sonrakı şəraitdən asılı olmayaraq partlayışa zəmanət vermək üçün kifayətdir.

Baxmayaraq ki, supernova özü də tezliklə - təxminən 23 milyard il ərzində partlamayacaq - bu sistem artıq elm üçün böyük maraq kəsb edir. Hazırda ulduzlar hər 14 saatda bir dəfə orbitə çıxsalar da, cazibə dalğalarına enerji itkisi səbəbindən bir-birinə yaxınlaşdıqca onların orbiti sürətlənəcək. Partlayışdan bir az əvvəl onlar cəmi 30-40 saniyəlik bir müddətlə fırlanacaqlar.

Partlayışın özü qeyri-adi olacaq: nadir hallarda dördqat partlayış baş verəcək. Birincisi, ulduzun xarici qabığı alovlanır. Ona kütlə axır, sonra onun əsasını, sonra partlayış ikinci ulduza toxunur - və proses təkrarlanır. Bu isə nüvə bombasının gücünü min trilyon dəfə üstələyən enerjinin buraxılması ilə sistemin tamamilə məhvinə gətirib çıxaracaq.

Qeyd edək ki.supernova səmada ən parlaq nöqtələrdən biri olacaq – hətta Yupiteri 200 min faktorla da tutulacaq.

Səma

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 13:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri