Icma.az
close
up
RU
Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

News24 saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Uorvik Universitetindən olan astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər - Yerdən cəmi 150 işıq ili məsafədə, onlar nadir kompakt ikili ulduz sistemi tapıblar ki, nəticədə bu sistem "Type Ia supernova" kimi partlayacaq. Bu kosmik hadisə tam Aya nisbətən 10 dəfə parlaq işıqla gecə səmanı işıqlandıracaq.

News24.az bildirir ki,astronomlar uzun müddətdir ki, uzaq qalaktikalara olan məsafələri müəyyən etmək üçün Type Ia supernovae-dan istifadə edirlər. Bu partlayışlar ölü ulduzun sıx kütləsi olan ağ cırtdanın kritik kütləyə çatması və öz cazibə qüvvəsinə tab gətirib çıxarda bilməməsi ilə baş verir.

Bu tipdən olan supernovaların əksəriyyətinin iki ağ cırtdanın birləşməsi nəticəsində meydana gəldiyini nəzəri olaraq fərz etsək də, bu hipotez ilk dəfə olaraq birbaşa təsdiqini almışdır. Alimlər "yanımızda" kosmik standartlara uyğun olan iki ağ cırtdandan ibarət unikal sistem aşkar ediblər.

Tədqiqat rəhbəri və phD tələbəsi Ceyms Munday demişdir: "Biz çoxdandır ki, yaxınlıqda belə nəhəng ikili sistemi tapmaq üçün gözləyirik. İlk dəfə görəndə dərhal bildim ki, bu, xüsusi bir şeydir. Dünyanın ən böyük optik teleskoplarından istifadə edərək müşahidələrə başladıq".

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ağ cırtdanlar Yer kürəsi ilə Günəş arasındakı məsafənin yalnız 1/60-ında bir-birlərini orbitə çıxardılar. Onların ümumi kütləsi 1,56 günəş kütləsidir ki, bu da sonrakı şəraitdən asılı olmayaraq partlayışa zəmanət vermək üçün kifayətdir.

Baxmayaraq ki, supernova özü də tezliklə - təxminən 23 milyard il ərzində partlamayacaq - bu sistem artıq elm üçün böyük maraq kəsb edir. Hazırda ulduzlar hər 14 saatda bir dəfə orbitə çıxsalar da, cazibə dalğalarına enerji itkisi səbəbindən bir-birinə yaxınlaşdıqca onların orbiti sürətlənəcək. Partlayışdan bir az əvvəl onlar cəmi 30-40 saniyəlik bir müddətlə fırlanacaqlar.

Partlayışın özü qeyri-adi olacaq: nadir hallarda dördqat partlayış baş verəcək. Birincisi, ulduzun xarici qabığı alovlanır. Ona kütlə axır, sonra onun əsasını, sonra partlayış ikinci ulduza toxunur - və proses təkrarlanır. Bu isə nüvə bombasının gücünü min trilyon dəfə üstələyən enerjinin buraxılması ilə sistemin tamamilə məhvinə gətirib çıxaracaq.

Qeyd edək ki.supernova səmada ən parlaq nöqtələrdən biri olacaq – hətta Yupiteri 200 min faktorla da tutulacaq.

Səma

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:132
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 13:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri