Icma.az
close
up
RU
Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

Astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər ƏN NADİR CÜT ULDUZU TAPIBLAR

News24 saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Uorvik Universitetindən olan astronomlar möhtəşəm bir kəşf ediblər - Yerdən cəmi 150 işıq ili məsafədə, onlar nadir kompakt ikili ulduz sistemi tapıblar ki, nəticədə bu sistem "Type Ia supernova" kimi partlayacaq. Bu kosmik hadisə tam Aya nisbətən 10 dəfə parlaq işıqla gecə səmanı işıqlandıracaq.

News24.az bildirir ki,astronomlar uzun müddətdir ki, uzaq qalaktikalara olan məsafələri müəyyən etmək üçün Type Ia supernovae-dan istifadə edirlər. Bu partlayışlar ölü ulduzun sıx kütləsi olan ağ cırtdanın kritik kütləyə çatması və öz cazibə qüvvəsinə tab gətirib çıxarda bilməməsi ilə baş verir.

Bu tipdən olan supernovaların əksəriyyətinin iki ağ cırtdanın birləşməsi nəticəsində meydana gəldiyini nəzəri olaraq fərz etsək də, bu hipotez ilk dəfə olaraq birbaşa təsdiqini almışdır. Alimlər "yanımızda" kosmik standartlara uyğun olan iki ağ cırtdandan ibarət unikal sistem aşkar ediblər.

Tədqiqat rəhbəri və phD tələbəsi Ceyms Munday demişdir: "Biz çoxdandır ki, yaxınlıqda belə nəhəng ikili sistemi tapmaq üçün gözləyirik. İlk dəfə görəndə dərhal bildim ki, bu, xüsusi bir şeydir. Dünyanın ən böyük optik teleskoplarından istifadə edərək müşahidələrə başladıq".

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ağ cırtdanlar Yer kürəsi ilə Günəş arasındakı məsafənin yalnız 1/60-ında bir-birlərini orbitə çıxardılar. Onların ümumi kütləsi 1,56 günəş kütləsidir ki, bu da sonrakı şəraitdən asılı olmayaraq partlayışa zəmanət vermək üçün kifayətdir.

Baxmayaraq ki, supernova özü də tezliklə - təxminən 23 milyard il ərzində partlamayacaq - bu sistem artıq elm üçün böyük maraq kəsb edir. Hazırda ulduzlar hər 14 saatda bir dəfə orbitə çıxsalar da, cazibə dalğalarına enerji itkisi səbəbindən bir-birinə yaxınlaşdıqca onların orbiti sürətlənəcək. Partlayışdan bir az əvvəl onlar cəmi 30-40 saniyəlik bir müddətlə fırlanacaqlar.

Partlayışın özü qeyri-adi olacaq: nadir hallarda dördqat partlayış baş verəcək. Birincisi, ulduzun xarici qabığı alovlanır. Ona kütlə axır, sonra onun əsasını, sonra partlayış ikinci ulduza toxunur - və proses təkrarlanır. Bu isə nüvə bombasının gücünü min trilyon dəfə üstələyən enerjinin buraxılması ilə sistemin tamamilə məhvinə gətirib çıxaracaq.

Qeyd edək ki.supernova səmada ən parlaq nöqtələrdən biri olacaq – hətta Yupiteri 200 min faktorla da tutulacaq.

Səma

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 13:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri