Avropa və Azərbaycanda elektromobillik hansı səviyyədədir?

Cari ilin oktyabr ayında Avropa İttifaqında (Aİ) elektromobil qeydiyyatı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 25,7 faiz artıb. Avtosfer.az xəbər verir ki, yanvar-oktyabr aylarında Aİ-də yeni qeydiyyata alınan avtomobillərin 16,4 faizini elektrik mühərrikli avtomobillər təşkil edib. Bu rəqəm ötən ilin eyni dövründəki göstəricidən (13,2 faiz) 3,2 faiz çoxdur.

Aİ-də elektromobil yarışına hansı ölkə liderlik edir?

Avropa Avtomobil İstehsalçıları Assosiasiyasının (ACEA) məlumatına görə, hesabat dövrü ərzində Aİ-nin 27 ölkəsində 1 milyon 473 min 447 yeni elektromobil qeydiyyata alınıb ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 301 mindən çox artım deməkdir. Almaniyada ən çox, 434 min 600-dən çox yeni elektromobil qeydiyyata alınıb ki, bu da illik 39,4 faiz artımla Aİ-də ən çox artım tempidir.

Aİ-nin dörd ən böyük iqtisadiyyatına malik ölkələri arasında olan İspaniyada elektromobil qeydiyyatı 89,7 faiz artaraq 81 min 100-ə çatıb. Həmçinin İtaliyada 26,5 faiz artım, Fransada isə 5,3 faiz artım müşahidə olunub. Ən kəskin artım isə Polşada olub - elektromobil qeydiyyatı illik müqayisədə 124,6 faiz artıb, lakin yeni qeydiyyatdan keçmiş elektromobil sayı 30 min 641 olub. Bununla da, ölkədə elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitələri ölkənin ümumi bazarının yalnız 6,4 faizini təşkil edib.

Bazar payı daha aşağı olan bir neçə ölkədə, o cümlədən Sloveniyada (99,3 faiz artım), Slovakiyada (77,5 faiz artım), Litvada (62,7 faiz artım) və Bolqarıstanda (58,1 faiz artım) elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin satışlarında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunub. Xorvatiya, Lüksemburq, Malta, Rumıniya və Estoniyada isə elektromobil qeydiyyatı azalıb.

Bəs Azərbaycanda elektromobillik səviyyəsi necədir?

Aİ-də elektromobil qeydiyyatında müşahidə olunan kəskin artımlardan fərqli olaraq, Azərbaycanda göstəricilər azalma istiqamətindədir. Belə ki, Azərbaycanda cari ilin yanvar-oktyabr ayları ərzində dəyəri 52 milyon 82 min dollar olan 1732 ədəd elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitəsi idxal olunub. Bu da ötən ilin eyni ayları ilə müqayisədə müvafiq olaraq 50 faiz və 33,2 faiz azalma deməkdir.

Azalmanın bir neçə mümkün izahı var. İlk növbədə, elektromobillərin qiymət dinamikası və dünya bazarlarında bəzi modellərin bahalaşması yerli istehlakçıların seçimlərinə təsir göstərir.

Bundan başqa, elektromobillərin istismarı üçün tələb olunan şarj infrastrukturu ölkədə hələ tam formalaşmadığından, bir çox vətəndaş elektromobil almaq qərarını təxirə salır. Digər tərəfdən, ənənəvi yanacaqla çalışan avtomobillərin mövcudluğu da keçidi ləngidir. Bununla yanaşı, bəzi ekspertlər idxaldakı azalmanı tələb-təklif balansındakı müvəqqəti dəyişikliklə, eləcə də alıcıların daha əlverişli şərtləri gözləmələri ilə əlaqələndirirlər. Mövcud vəziyyət göstərir ki, Aİ ölkələri elektromobil bazarını sürətlə genişləndirdiyi halda, Azərbaycanda bu proses daha yavaş irəliləyir. Bununla belə, infrastrukturun genişləndirilməsi, stimullaşdırıcı mexanizmlərin tətbiqi və bazara yeni modellərin çıxışı mümkün olarsa gələcək illərdə elektromobil idxalında artımın yenidən bərpa olunacağı gözlənilir (Azərtac).