Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Avropanı da keçdik Qızlarımız niyə ailə qurmaq istəmir?

Avropanı da keçdik Qızlarımız niyə ailə qurmaq istəmir?

Demokrat.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycanda ailə quranların sayının kəskin azalması narahatlıq doğurub. Bu barədə politoloq Turab Rzayev qeyd edib. O, bu ilin yanvar-fevral aylarındakı statistikaya - ailə quranların sayının əhalinin hər 1000 nəfərinə nisbətdə 3,2-yə düşməsinə diqqət çəkib və bunu “demoqrafik fəlakət” adlandırıb. Politoloq bildirib ki, 1000 nəfərə düşən nikah sayı Türkiyədə 6,6, Gürcüstanda 5,9, Ermənistanda 5,1, Macarıstanda 4,9, Almaniyada 4,2, Polşada 3,7, Yunanıstanda isə 3,5-dir. Avropa ölkələri uzun illərdir ki, nikah sayının aşağı düşməsi, əhali azalmasından əziyyət çəkir. Azərbaycan hətta Avropanın bəzi ölkələrində nikah sayında geri qalır. Son illər Azərbaycanda rəsmi nikahların sayında azalmanın əsas səbəbi xüsusilə feminizm ideyalarının təqdimatı və bu mövzuda çıxış edən bloqerlərin təsiri cəmiyyətdə fərqli yanaşmalar doğurur.
Sosioloq Naib Niftəliyev məsələ ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, ailə institutunda baş verən dəyişikliklər və boşanmaların artması müasir dövrdə bir neçə paralel amilin təsiri ilə formalaşan kompleks sosial proses kimi qiymətləndirilir: 
“Bu dəyişikliklərin izahında həm iqtisadi və məişət faktorları, həm psixoloji uyğunsuzluqlar, həm də sosial-mədəni transformasiyalar mühüm yer tutur. Lakin son illərdə bu prosesə ən çox təsir edən və geniş ictimai müzakirələr doğuran amillərdən biri gender münasibətlərinin dəyişməsi və xüsusilə feminizm ideyalarının cəmiyyətdə yayılmasıdır. Ənənəvi yanaşmada boşanmaların əsas səbəbi iqtisadi çətinliklər, maddi sabitliyin olmaması, işsizlik və ümumi yaşayış şəraitinin qeyri-sabitliyi kimi amillərlə izah olunur. Bu faktorlar ailə daxilində gərginlik yaradır və münasibətlərin davamlılığını zəiflədir. Bununla yanaşı, psixoloji uyğunsuzluqlar, xarakter fərqləri, həyat tərzində və dəyərlərdə uyğunluğun olmaması da münasibətlərin pozulmasında mühüm rol oynayır. Son dövrlərdə isə bu ənənəvi səbəblərə əlavə olaraq sosial strukturda baş verən dəyişikliklər daha qabarıq şəkildə müşahidə olunur. Qloballaşma, media təsiri, sosial şəbəkələr və yeni informasiya axınları ailə modelinə olan baxışı dəyişdirir, fərdi azadlıq və şəxsi seçimlər daha ön plana çıxır. Bu kontekstdə gender münasibətlərinin transformasiyası xüsusi yer tutur. Məhz bu mərhələdə feminizm ideyaları ailə institutunun dəyişməsində ən təsirli sosial cərəyanlardan biri kimi çıxış edir. Feminizm qadınların hüquq bərabərliyi, sosial imkanlara çıxışı, təhsil və əmək bazarında iştirakının genişləndirilməsi kimi prinsipləri önə çəkir. Bu proses qadınların iqtisadi və sosial müstəqilliyini artıraraq ailə daxilində rolların yenidən bölüşdürülməsinə səbəb olur”.
O bildirib ki, qadınların daha aktiv sosial mövqeyə çıxması, qərarvermə prosesində iştirakının artması və müstəqil həyat strategiyası qurması ailə münasibətlərində yeni gözləntilər formalaşdırır:
“Bu isə bərabərlik prinsiplərinin daha güclü şəkildə tələb olunmasına gətirib çıxarır. Nəticədə, ənənəvi ailə modeli ilə müasir yanaşmalar arasında müəyyən gərginliklər və uyğunsuzluqlar yaranır. Feminizm ətrafında gedən ictimai diskussiyalar bəzən fərqli və ziddiyyətli interpretasiyalar doğurur. Bərabərlik ideyasının müxtəlif şəkildə şərh olunması ailə münasibətlərinə fərqli baxışların formalaşmasına səbəb olur. Bir tərəfdən bu ideyalar qadın hüquqlarının qorunmasına və sosial ədalətin güclənməsinə xidmət edir, digər tərəfdən isə bəzi hallarda ailə daxilində rol bölgüsünün yenidən müzakirəyə çıxmasına və konflikt potensialının artmasına gətirib çıxara bilir. Bununla yanaşı, qadınların təhsil səviyyəsinin yüksəlməsi, əmək bazarında iştirakının genişlənməsi və sosial müstəqilliyinin artması ümumilikdə cəmiyyətin inkişafı baxımından mühüm müsbət dəyişikliklər yaradır. Lakin bu dəyişikliklər ailə institutunun ənənəvi strukturunu da transformasiyaya uğradır və yeni sosial modelin formalaşmasına zəmin yaradır. Boşanmaların artım dinamikası da bu proseslərin nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Statistik göstəricilərin yüksəlməsi yalnız iqtisadi səbəblərlə deyil, həm də sosial dəyərlərin dəyişməsi, fərdi azadlıqların genişlənməsi və gender münasibətlərində yeni balans axtarışları ilə əlaqələndirilir. Bəzi yanaşmalarda bu vəziyyət ailə institutunun böhranı kimi deyil, onun transformasiya mərhələsi kimi dəyərləndirilir. Ümumilikdə, ailə institutunda baş verən dəyişikliklər çoxqatlı və kompleks xarakter daşıyır. İqtisadi və psixoloji faktorlarla yanaşı, feminizm ideyalarının cəmiyyətdə yayılması bu prosesin əsas hərəkətverici güclərindən biri kimi çıxış edir. Bu ideyalar qadınların sosial mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, ailə münasibətlərində yeni balans və yeni model axtarışını da qaçılmaz edir”.
Qeyd edək ki, daha əvvəl Azərbaycanda bu səviyyədə nikah azalması olmayıb. Ən aşağı göstərici 1942-ci ildə İkinci Dünya müharibəsinin davam etdiyi və 2020 ildə koronavirus pandemiyasının yayıldığı zaman qeydə alınıb. 1942-ci ildə əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı 3,6, 2020-ci ildə isə 3,5 olub.
Leyla Turan
Demokrat.az
Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 06 May 2026 12:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri