Avropanın sülh planı Ukrayna ordusunun qorunmasını nəzərdə tutur

Avropanın Ukrayna böhranının həlli ilə bağlı Amerika təkliflərinə cavab olaraq əks-planı, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin və Ukraynanın müdafiə sənayesinin həcminin məhdudlaşdırılmayacağını nəzərdə tutur. Bu, "The Daily Telegraph" qəzetinin dərc etdiyi sənəddə bildirilir.

24 maddəlik Avropa planında qeyd edildiyi kimi, "münaqişənin hər iki tərəfi havada, quruda və dənizdə heç bir şərt olmadan hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılmasına öhdəlik götürür". Ərazilərlə bağlı danışıqlar mövcud təmas xəttinə əsasən başlamalıdır.

Tərəflərin dərhal "Amerika Birləşmiş Ştatları və Avropa ölkələrinin iştirakı ilə atəşkəs monitorinqinin texniki tətbiqi ilə bağlı danışıqlara başlamağa" razılaşmaları təklif olunur. Monitorinqin özünün ABŞ tərəfindən idarə olunması, "əsasən uzaqdan - peyklərdən, dronlardan və digər texnoloji vasitələrdən istifadə etməklə - şübhəli pozuntuları araşdırmaq üçün çevik yerüstü komponentlə" həyata keçirilməsi gözlənilir.

Avropa planına görə, Ukrayna Şimali Atlantika Müqaviləsinin kollektiv müdafiə prinsipini təsbit edən 5-ci maddəsinin ruhuna uyğun olaraq "güclü, hüquqi cəhətdən məcburi təhlükəsizlik zəmanətləri, o cümlədən ABŞ-dan" almalıdır. Ukraynanın suverenliyi təsdiqlənməlidir, Kiyev isə neytral olmaq məcburiyyətində deyil və "Ukrayna hökuməti tərəfindən öz ərazisinə dəvət edilən dost qüvvələrin mövcudluğu, silahlanması və əməliyyatları barədə müstəqil qərar vermək hüququna malikdir".

Plan Ukraynanın AB-yə üzv olmasını nəzərdə tutur və NATO üzvlüyü "ittifaq daxilində konsensusdan asılıdır". Kiyev eyni zamanda qeyri-nüvə statusunu təsdiqləməyə hazır olduğunu bildirir.

Sənədə görə, Rusiya aktivləri "Rusiya Ukraynaya dəyən ziyanı kompensasiya edənə" qədər dondurulmuş qalacaq. Lakin Avropa planı Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyaların tədricən ləğvini və razılaşmaların pozulması halında onların bərpa olunmasını nəzərdə tutur. Sənəddə deyilir: "2014-cü ildən bəri Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyalar davamlı sülh əldə edildikdən sonra tədricən və qismən yumşaldılmaya məruz qala bilər və sülh müqaviləsinin pozulması halında onların bərpasına məruz qala bilər".

Plana həmçinin Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasının Kiyevin nəzarətinə verilməsi, Rusiyada saxlanılan ukraynalı uşaqların repatriasiyası, "hamı hamıya" hərbi əsir mübadiləsi və sərhədin əks tərəflərində qalan insanlar üçün ailə ziyarət prosedurlarının asanlaşdırılması daxildir.

Əziz Mustafa