Ayda qonaq olmaq istəyirsinizmi?

Ay əsrlər boyu insanın ümidlərinin, xəyallarının və sükutunun ünvanı olub. Gecələrin səmasında sakitcə parlayan bu nur topası nə vaxtsa sevgi etiraflarına, ayrılıqlara, dualara və arzulara şahidlik edib. İnsan ona baxıb susub, düşünüb, bəzən də cavabsız suallarını ona etibar edib. Bu gün isə həmin səssiz şahid haqqında danışarkən sözlər dəyişir: artıq Ay təkcə poetik ilham mənbəyi deyil, elmi layihələrin, texnoloji planların və kosmik tikintilərin mərkəzində dayanır.

San-Fransiskonun texnoloji səmasının altında doğulan cəsarətli ideyalar Ayı yavaş-yavaş xəritəyə çevirir. ABŞ-ın qərb sahilində fəaliyyət göstərən “GRU Space” adlı startap iddia edir ki, Ayda hotellər tikmək və 2032-ci ildən etibarən oraya turistlər göndərmək artıq fantaziya yox, planlaşdırılan gələcəkdir.

Bu barədə San-Fransiskonun (ABŞ, Kaliforniya ştatı) “GRU Space” startap şirkətinin saytındakı məqalədə qeyd olunub. Bildirilir ki, şirkət Ayda hotellər tikməyi və artıq 2032-ci ildə ora turistlər göndərməyi nəzərdə tutur. Öz məqsədlərini isə bununla əsaslandırıb ki, “SpaceX” şirkətinin fəaliyyəti sayəsində son illərdə yüklərin orbitə çıxarılması xərci əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Kosmosa yüklərin göndərilməsi “Blue Origin” şirkəti və dünyanın digər ölkələrində çoxsaylı startaplar sayəsində bazarda artan rəqabət səbəbindən ucuzlaşmağa davam edəcək.

Şirkətin açıqlamasına görə, kosmos artıq varlı insanlar üçün turistik istiqamətə çevrilir. Birinci mərhələdə hotellər turistlərlə birlikdə Yerin səthinə çatdırılacaq, bunlar 2-4 nəfərlik şişmə modullar olacaq. İldə üç uçuş şərti ilə bir turist üçün nəzərdə tutulan xərc 416 min dollar təşkil edəcək. Daha sonra həm Yer kürəsindən, həm də Ay səthindən alınan materiallardan istifadə edərək daha mürəkkəb konstruksiyaların tikilməsi planlaşdırılır. Bu cür hotellər 10 qonağı qəbul edə biləcək, qiymət isə 83 min dollara qədər ucuzlaşa bilər. Texnologiyaların sınaqdan keçirilməsi üçün hazırlıq uçuşlarının 2029 və 2031-ci illərdə həyata keçirilməsi planlaşdırılır.

Hazırda Ayda daimi yaşayış yoxdur. Orada nə şəhər var, nə küçə, nə də gündəlik həyat. Ay səthi sərt temperatur fərqləri, radiasiya, oksigen və su çatışmazlığı ilə xarakterizə olunur. Buna baxmayaraq, son illər aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, Ay tamamilə “ölü” deyil. Onun bəzi bölgələrində, xüsusən də qütb ərazilərində su buzlarının mövcudluğu aşkar edilib. Bu isə uzunmüddətli yaşayış üçün ən vacib şərtlərdən biri hesab olunur. Ayda tikilməsi planlaşdırılan hotellər isə klassik mənada yaşayış üçün deyil. Bu obyektlər əsasən kosmik turizmə xidmət edəcək.

Gələcəkdə Ay səfərlərinə qatılacaq şəxslər yüksək gəlirli turistlər, astronavtlar, alimlər və tədqiqatçılar olacaq. Onlar burada aylarla deyil, bir neçə gün və ya həftə qalacaqlar. Bu hotellər Yer üzündəki hotellərdən köklü şəkildə fərqlənəcək: qalın qoruyucu divarlar, süni cazibə sistemləri, qapalı ekosistemlər və tam avtomatlaşdırılmış həyat təminatı infrastrukturu ilə.

Mütəxəssislərin fikrincə, Ayda yaşayışın mümkünlüyü daha çox texnologiyanın inkişaf sürətindən asılıdır. Əgər enerji mənbələri, radiasiyadan qorunma üsulları və qida istehsalı problemləri həll edilərsə, Ay gələcəkdə elmi koloniyalara ev sahibliyi edə bilər. Lakin bu yaşayış Yer üzündəki həyatla müqayisə edilə bilməz. Bu, daha çox elmi missiyalara xidmət edən məhdud və nəzarətli mühit olacaq.

Bəli, Ayda hotellərin tikilməsi hələlik cəsarətli bir ideya, böyük xəyalların məhsulu kimi görünə bilər. Ancaq unutmayaq ki, bir vaxtlar təyyarə ilə uçmaq, okeanın altı ilə getmək və ya kosmosa çıxmaq da mümkünsüz sayılırdı. Ayda yaşayış bu gün reallıq olmasa da, sabahın elmi gündəliyində artıq öz yerini alıb. Ola bilsin ki, yaxın gələcəkdə Ay təkcə gecələr səmamızda parlayan bir işıq deyil, insanın yeni ümidlərinin, araşdırmalarının və macəralarının ünvanı olacaq.

Nurəngiz ADİLQIZI
XQ