“Azərbaycan Çin əlaqələri strateji və iqtisadi səviyyədə güclənir” PƏRVANƏ VƏLİYEVA

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) Azərbaycanın iqtisadi əməkdaşlığını genişləndirmək üçün platforma rolunu oynayır.

Təşkilat çərçivəsində enerji, kənd təsərrüfatı, turizm, nəqliyyat və yüksək texnologiyalar kimi sahələrdə layihələr həyata keçirilə bilər.

ŞƏT üzv ölkələri ilə birgə layihələrin həyata keçirilməsi Azərbaycanda iqtisadi sahələrdə yeni imkanlar yaradacaqmı?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan Milli Məclisin deputatı Pərvanə Vəliyeva bildirib ki, Çin Xalq Respublikası (ÇXR) ilə Azərbaycan Respublikası arasında münasibətlər tarixinin ən yüksək səviyyəsindədir və müxtəlif – siyasi, iqtisadi, mədəni, humanitar və nəqliyyat-logistika sahələri əhatə edir:

“Azərbaycan-Çin əlaqələri yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi və strateji sahələrdə güclənib. İki ölkə başçısı arasında şəxsi münasibətlər əməkdaşlığı daha da dərinləşməkdədir.

“Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünün Azərbaycanın “İpək Yolunun dirçəldilməsi” strategiyası və sosial-iqtisadi inkişaf planları ilə uzlaşdırılmasını dəstəkləyirlər. Ticarət və investisiya sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat və kənd təsərrüfatı sahələrində qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsi məqsədilə müvafiq mexanizmlər və işçi qrupların yaradılması qərara alınmışdır.

Azərbaycan həm də Çin Sədri tərəfindən irəli sürülmüş “Bir kəmər bir yol” təşəbbüsünü dəstəkləyən ilk ölkələrdən biridir və bu layihənin reallaşmasına Çindən sonra xaricdə və ölkə daxilində daha çox investisiyalar qoyan ikinci ölkədir. Belə ki, Çin 2013-cü ildə Avrasiya ölkələri arasında infrastrukturun yaradılması və qarşılıqlı əlaqələrin qurulmasına yönələn “Bir kəmər, bir yol” adlı yeni iqtisadi inkişaf strategiyası elan edib. Strategiya iki əsas inkişaf istiqamətini nəzərdə tutur: “İpək Yolu İqtisadi Kəməri” və “Dəniz İpək Yolu”. Burada söhbət malların Şərqdən Qərbə güzəştli şərtlərlə birbaşa daşınması üçün ticarət dəhlizinin yaradılmasından gedir”.

Deputat qeyd edib ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi və Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (Orta Dəhliz), həmçinin Xəzərdə ən iri limanlardan biri olan Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı “Bir kəmər bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində iqtisadi və nəqliyyat imkanlarının reallaşdırılması üçün yeni perspektivlər açır:

“Nəqliyyat sahəsində tərəflər arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, xüsusilə də multimodal daşımalar, Çin-Avropa-Çin transxəzər marşrutlarının inkişafı, gömrük prosedurlarının asanlaşdırılması və regional qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi vurğulanıb.

Çinlə Azərbaycan arasında imzalanmış yeni sənədlər logistikanın standartlaşdırılmasını, transsərhəd gömrük prosedurlarının təkmilləşdirilməsini və Çin-Avropa quru-dəniz marşrutunun səmərəliliyinin artırılmasını nəzərdə tutur. 2024-cü ildə Çin və Azərbaycan arasında tranzit daşımaların həcmi 378 min ton olub, bu, 85,6% artım deməkdir. Belə ki, avtomobil yolu ilə 52 min ton, dəmiryolu ilə 159 min ton, hava nəqliyyatı ilə 166 min ton yük daşınıb.

İki ölkə arasında bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlıq, eləcə də təmiz enerji sahəsində qlobal tərəfdaşlığın formalaşdırılması istiqamətində birgə fəaliyyətə dair razılıq əldə olunub. Bunun fonunda “Bərpaolunan enerjinin inkişafı və elektrik enerji sisteminin planlaşdırılması”na dair Anlaşma Memorandumu Energetika Nazirliyi ilə Çin Elektrik Enerjisinin Planlaşdırılması və Mühəndislik İnstitutu arasında imzalanıb.

Bu əməkdaşlıq 2028-ci ildən sonrakı dövr üçün şəbəkəyə inteqrasiya imkanlarını təhlil etməyi və müvafiq texniki-iqtisadi həllərin hazırlanmasını nəzərdə tutur. Çin şirkətləri ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisi layihəsinin inkişafı üzrə Anlaşma Memorandumu da imzalanıb. Bu memorandum çərçivəsində layihənin hüquqi, texniki və kommersiya baxımından inkişaf etdirilməsi üçün işçi qruplar və rəhbər komitə formalaşdırılacaq”.

Pərvanə Vəliyeva əlavə edib ki, Çinlə Parlament səviyyəsində də uğurlu əməkdaşlıq qurulmuşdur:

“Milli Məclisdə Azərbaycan-Çin parlamentlərarası dostluq qrupu fəaliyyət göstərir. Çin Xalq Nümayəndələri Ümumçin Yığıncağının Daimi Komitəsinin sədri Li Pen 2000-ci ilin iyun ayında, Li Janşu isə 2019-cu ilin sentyabr ayında Azərbaycana səfər etmişdir.

Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Sahibə Qafarova 2024-cü il iyulun 12-də Sankt-Peterburqda keçirilən BRİCS ölkələrinin Parlament Forumu çərçivəsində Çin Xalq Nümayəndələri Ümumçin Yığıncağının Daimi Komitəsinin sədri Çjao Letsi ilə görüş keçirmişdir.

Qlobal Cənubun üzvü olan Azərbaycan və Çinin ikitərəfli əlaqələri dərinləşdirməklə yanaşı, çoxtərəfli əməkdaşlıq vasitəsilə daha ədalətli və inklüziv qlobal idarəetmə sistemini birgə təbliğ edirlər”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info