Azərbaycan Şimali Kiprin müstəqilliyini tanıya bilərmi?

Türk Dövlətləri Təşkilatına daxil olan ölkələrdən dördünün (Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Türkmənistan) Avropa İttifaqı (Aİ) ilə yaxınlaşması və Yunan Kiprinin müstəqilliyini tanımaq barədə qərarı hazırda gündəm mövzusu olan, ən çox müzakirə edilən məsələlərdəndir. Aprelin 4-də Özbəkistanda keçirilən Orta Asiya (və ya Mərkəzi Asiya) və Aİ sammitində adıçəkilən dörd dövlət 12 milyard avro yatırım üçün BMT TŞ-nin Şimali Kipr Türk Respublikasının qurulmasını qınayan və türk Kiprini tanımamağa çağıran 541 və 550 saylı qətnaməni qəbul ediblər. Həmçinin, həmin dövlətlər Yunan Kiprinə səfir təyin etməyə başlayıblar. Belə ki, beynəlxalq aləmdə yalnız Türkiyə tərəfindən tanınan Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətini BMT TŞ illeqal adlandırır, Türkiyəni bölgədə işğalçı güc kimi görür. TDT üzvləri də sözügedən qətnamələri qəbul etməklə Türkiyəni işğalçı kimi qəbul etmiş olublar.
Azərbaycan da TDT-nin tamhüquqlu üzvlərindəndir və qeyd etdiyimiz türk dövlərindən fərqli olaraq ŞKTC-yə dəstəyini dəfələrlə bəyan edib. Elə bir neçə gün əvvəl Azərbaycan Diplomatiya Akademiyasında keçirilmiş beynəlxalq forumda Prezidenti İlham Əliyev bir daha bəyan etdi ki, Azərbaycan sonuna qədər Şimali Kiprin yanındadır, Dövlət başçımızın Şimali Kipr Türk Respublikasının prezidenti ilə görüşləri və göstərilən münasibət də göz önündədir.
Bəs maraqlıdır, Azərbaycan Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin müstəqilliyini də tanıya bilərmi? Belə bir gözlənti nə dərəcədə realdır? 
Azərbaycan- Şimali Kipr Dostluq Cəmiyyətinin Sədri Orxan Həsənoğlu Missiya.Az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan digər Türk Cümhuriyyətləri ilə müqayisədə uzun illərdir, ŞKTC-nin ictimai-siyasi həyatında mövcuddur. O.Həsənoğlu hesab edir ki, qısa zamanda Azərbaycan Şimali Kipr Türk Respublikasının müstəqilliyini tanıyacaq, orada rəsmi nümayəndəliyini açacaq:
“İctimai, siyasi, mədəni əlaqələrimiz bizim gələcəkdə diplomatik münasibətlərə olan inamımızı çox artırır. Xalq diplomatiyası dediyimiz qarşılıqlı fəaliyyətlərimiz mövcuddur. Təsadüfi deyil ki, keçdiyimiz il Azərbaycan parlamentində Azərbaycan – Şimali Kipr Parlamentlərarası Dostluq İşçi Qrupu yaradıldı. Qrup yarandığı dövrdən bu günə qədər parlament nümayəndələri bir neçə dəfə Azərbaycan - Kipr Dostluq Cəmiyyətinin Şimali Kiprdə həyata keçirdiyi tədbirlərdə iştirak ediblər”.

Azərbaycan - ŞKTC Dostluq Cəmiyyətinin Sədri vurğulayıb ki, TDT üzvü olan qardaş ölkələrin bir çoxu dünyadakı müxtəlif beynəlxalq qurumlarda təmsil olunurlar və müstəqil dövlətlərdir: 
“Onların istənilən ölkəl ilə diplomatik əlaqələr qurması təbii ki, ayrı ölkələrin vətəndaşı olaraq bizim müzakirə edəcəyimiz məsələlər deyil. Lakin buna sadəcə dövlətlərarası münasibətlər kimi baxmaq da olmaz. Söhbət Türk Dövlətlərinin Təşkilatının çətiri altında iş birliyindən gedir. Atılan həmin addım, qəbul edilən sözügedən 541 və 550 saylı maddələr birbaşa qardaşımız olan Şimali Kiprin əleyhinə istifadə edilən maddələrdir. Bu qərarın qəbul edilməsi çox üzücüdür. Özbəkistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan kimi ölkələrin bizi 12 milyard avroya satdıqlarını dilə gətirmək özümüzə qarşı da hörmətsizlikdir. Birincisi, ortada iddia edilən fakt yoxdur. İkincisi, qəbul edilməlidir ki, bu gün Qazaxıstan uranyum sahəsində dünyanın aparıcı ölkəsidir. Özbəkistan da iqtisadi, enerji siyasəti cəhətdən çox ciddi bir ölkədir. Onların büdcəsinə nəzər yetirdikdə 12 milyard avroluq rəqəmə qarşı bizim birliyimizi satmaqlarını iddia etmək də doğru deyil. Bu sahədə düşünürəm ki, səbrli olmaq lazımdır. Dünyada çox ciddi geo-siyasi dəyişikliklər gedir. Qeyd etdiyimiz dəyişiliklər Kipr adasından da yan keçməyəcək. Kipr türk tərəfi kimi tanınmayan bir dövlət olsa da, dünyanın ayrılmaz parçasıdır. Şimali Aralıq dənizi dünyanın bütün gücləri tərəfindən ən çox strateji əhəmiyyətə malik coğrafi bölgədir. Ortada baş verən ciddi məsələlər var ki, buna sadəcə Kipr məsələsi kimi də baxmayaq, ümumi TDT-nin maraqlarına zidd bir addım kimi qiymətləndirilməlidir. Onu da nəzərə alaq ki, bölgədə Çin kimi çox böyük bir qüvvə, Rusiya kimi olduqca ciddi maraqları olan dövlət var. Görək, növbəti günlərdə hadisələrə necə irəliləyəcək, hər şey daha da aydın olacaq".

Zərintac Mayisqızı
Missiya.Az