Azərbaycan türk coğrafiyasında etibarlı tərəfdaş və regional aktor kimi çıxış edir

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev cənabları başa vurduğumuz 2025-ci ilin son dəqiqələrində xalqa ünvanlandığı müraciətlə hər zamankı kimi cəmiyyətə ötən ilin həm hesabatını vermiş oldu, həm də qədəm qoyduğumuz 2026-cı ilin hədəflərini açıqladı, strateji yol xəritəsi təqdim etdi. Dövlət başçısının fikilərindən aydın oldu ki, Azərbaycan dövləti üçün bu il də əvvəlki illərdə olduğu kimi Türk dünyası ilə əlaqələri inkişaf etdirmək prioritet olacaq. Prezidentin xalqa müraciət zamanı ümumi fikirlərdən hasil olan nəticə ondan ibarət idi ki, dövlət başçısının dediyi kimi bizim ailəmiz türk dünyasıdır və bu istiqamətdə fəaliyyəti genişləndirmək lazımdır”.
Bu fikirləri Newscenter.az-a “Azərbaycanlıların və digər Türkdilli Xalqların Əməkdaşlıq Mərkəzi” ictimai birliyinin (ATXƏM) sədri İlham İsmayılov səsləndirib. ATXƏM sədri diqqətə çatdırıb ki, prezident İlham Əliyev 2025-ci ilin ölkəmiz üçün uğurlu il olduğunu və Azərbaycanın müxtəlif beynəlxalq formatlarda öz mövqeyini gücləndirdiyini vurğuladı. Bu çərçivədə Azərbaycanın dünyanın aparıcı təşkilatlarında rolunu genişləndirmək üçün müəyyən addımlar atdığını bildirdi:
“Cənab prezident müxtəlif beynəlxalq qurumlarda üzvlüyün genişləndirilməsi və siyasi əlaqələrin dərinləşdirilməsini qeyd etməklə əslində ümumi bir istiqaməti göstərmiş oldu. Hesab edirəm ki, bu istiqamət Türk dünyası ilə əlaqələr üçün də bir kontekstə çevrilə bilər. Çünki Azərbaycan həmin coğrafiyada etibarlı tərəfdaş və regional aktor kimi çıxış edir. Bu gün Azərbaycanın müxtəlif ictimai təsisatları, vətəndaş cəmiyyətləri təkcə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv olan ölkələr deyil, eyni zamanda İraq türkmanları, Rusiyada, Avropada, dünyanın müxtəlif bölgələrində mövcud olan türk xalqları ilə yaxından əməkdaşlıq etməyə çalışır, müəyyən tədbirlər təşkil edirlər. Cənab Prezidentin də bundan əvvəlki çıxışlarında qeyd etdiyi kimi taleyin acı zərurətindən meydana gələrək ayrı düşmüş xalqlarıq və bu baxımdan əlaqələrin genişləndirilməsinə ehtiyac var. Məlumat üçün qeyd edim ki, ATXƏM və “Vətənpərvərliyin Təbliğinə Dəstək” İctimai Birliyi olaraq bir müddət əvvəl Kərkükə səfər edərək İraq türkmanlarının iştirakı ilə müxtəlif tədbirlər keçirdik. Bizimlə eyni kökdən olan türkmanlarla əlaqələrin inkişaf etdirilməsi hesab edirəm ki, olduqca zəruridir. Bu sıraya cənublu soydaşlarımızı da daxil etmək lazımdır. Hesab edirəm ki, Cənab Prezidentin güclü Azərbaycan ifadəsi əslində həm də tarixin müəyyən zaman kəsiyində bir birindən ayrı düşmüş türk xalqlarına yönəlmiş bir mesajdır. Yəni, güclü Azərbaycan dövləti bundan sonra onları da diqqətdən kənarda qoymayacaq.
Prezident sözügedən müraciətdə vurğulayır ki, dünyada yaşayan bütün azərbaycanlılar, hansı ölkədə yaşamalarından asılı olmayaraq Azərbaycan dövlətinə bağlıdır və bu dövlət onların arxasında durur. Dünya azərbaycanlılarının bir Vətəni var, o da güclü Azərbaycandır. Bu fikirlər daha geniş miqyasda Türk dünyası çərçivəsində ortaq tarix, dil, köklər və mədəniyyət vahidliyinə işarə kimi başa düşülə bilər. Yəni siyasi səviyyədə konkret Türk Dövlətləri Təşkilatı fəaliyyətinə istinad olunmasa da, sözügedən həmrəylik prinsipi Türk dilinə və mədəniyyətinə malik xalqlar arasında birliyin dəyərini də əhatə edir”.
İlham İsmayılov onu da vurğulayıb ki, dövlət başçısının müraciətində konkret olaraq Türk Dövlətləri Təşkilatı, qardaş ölkələr və ya Türk dünyası üzrə konkret əməkdaşlıq proqramlarına yer verilməsə də, müraciətin xarici siyasət məzmunu onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan regional və beynəlxalq etimadını gücləndirir:
“Bu isə öz növbəsində Türk dünyası daxil olmaqla regional əlaqələrə də müsbət təsir göstərir. Azərbaycan dövlətinin soydaşları öz Ana Vətəni ilə əlaqələrini və mənafelərini önəmli hesab etməsi vurğulanır ki, bu da diaspor və Türk dünyası əlaqələri üçün əsas prinsipdir.
Ümumiyyətlə, Prezidentin müraciətində Türk dünyası ilə əməkdaşlıq birbaşa vurğulanmasa da, müraciətin daxili məğzi və ümumi xarici siyasət çərçivəsi aşağıdakı əsas məqamlara işarə edir.
Birincisi, Dünya azərbaycanlılarını birləşdirən həmrəylik prinsipi regional (o cümlədən Türk dünyası) çərçivələr üçün əsas dəyər kimi qəbul edilir.
İkincisi, Azərbaycan beynəlxalq aləmdə öz mövqeyini gücləndirir və bu, Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığın genişlənməsi üçün münbit zəmin yaradır.
Üçüncüsü, “Ortaq tarix, dil və mədəniyyət” kimi ifadələr, müraciətin kontekstində, Türk dünyasına inteqrasiya ideyasını aktiv şəkildə dəstəkləyir. Bir sözlə dövlət başçısının müraciəti, həmrəyliyə, mədəni-tarixi əlaqələrə və Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzuna vurğu edərək, Türk dünyası ilə daha sıx birlik və əməkdaşlıq ideyasını dəstəkləyən ümumi yanaşmanı əks etdirir”.

Süleyman