Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan yaxın 10 ildə neftdən asılığa görə böhranla üzləşə bilər EKSPERT FİKRİ

Azərbaycan yaxın 10 ildə neftdən asılığa görə böhranla üzləşə bilər EKSPERT FİKRİ

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

“Yaşıl iqtisadiyyat prinsipləri gündəmə gəldikdən sonra enerji daşıyıcılarının ənənəvi formaları, yəni neft, qaz hasilatı istiqamətində əldə olunan enerji mənbələri çox böyük təhlükə qarşısında qalıblar və getdikcə bu yataqlardan hasil olunan məhsulların artıq daha ucuz qiymətə satılacağı ehtimalı mövcuddur, xüsusilə də bu ABŞ-də hakimiyyətə gələn Donald Trampdan və onun bəyanatlarından sonra da çox aktuallıq təşkil edir. Seçkilərdən əvvəl Tramp bəyan etmişdi ki, neftin qiymətinin ucuzlaşması üçün müəyyən tədbirlər görəcək. Hansı ki, əvvəllər Trampa qədər neft hasilatı ilə bağlı müəyyən qadağalar qoyulmuşdu, bu da ümumi hasilatın az olmasına gətirib çıxarırdı”. Bu sözləri Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc SİA-ya açıqlamasında deyib.

Onun sözlərinə görə, həmin qadağaların aradan qaldırılacağını bildirən Tramp artıq harada imkan varsa, orada neft quyularının qazılmasını və neft hasilatının yüksəlməsini planlaşdırır və bu da təbii ki, dünya bazarında neft hasilatının daha çox olacağını ehtimal etməyə imkan yaradır: “Bundan əlavə neft ölkələrini birləşdirən “OPEC” təşkilatının bildiyimiz kimi neft satışı ilə bağlı müəyyən tənzimləmələri mövcuddur və burada təbii ki, qiymətlərin stabil saxlanılması, ucuzlaşmanın baş verməməsi üçün müəyyən məhdudiyyətlər nəzərdə tutulur ki, həmin məhdudiyyətlər bu quruma üzv olan neft ölkələrinin həm büdcəsinə müsbət təsir göstərir, həm də neftin dünya bazarı qarşısında ucuzlaşmasının qarşısını alır. Eyni zamanda yaşadığımız dünyada ixlitaf və münaqişələr, buna ehtimallar olması neftin qiymətinin yüksək olacağı barədə məlumat verir. Yəni İsrail-İran, ABŞ-İran arasında münaqişələr və yaxın şərqdə cərəyan edən hadisələr ehtimal yaradır ki, neft bir müddət kifayət qədər gündəmdə olacaq və öz qiymətini birdən-birə itirməyəcək. Yaşıl iqtisadiyyat prinsipləri tam bərqərar olanda külək, su, günəş enerjisi artıq daha dominant mövqeyə sahib olduqda bu enerjinin sırf yataqlardan hasil olunmuş enerji daşıyıcılarının əldə olunması artıq ikinci plana keçəcək və bu da təbii ki, onlara olan tələbatı kifayət qədər azaldacaq. Amma yaxın 10 illiklərdə enerji daşıyıcılarının tamamilə sıradan çıxacağını proqnozlaşdırmaq mümkün deyil və düşünürəm ki, bir müddət Donald Trampın seçkiqabağı elan etdiyi şüarlar həyata keçən zaman ABŞ öz iqtisadiyyatı üzrə müəyyən problemlərlə üzləşəcək və bu Amerikada çoxsaylı şirkətlərin müflis olmasına, iqtisadiyyata çox böyük zərbə vurmasına səbəb olacaq. İndi də eyni hadisələr baş verə bilər və buna görə də yəqin ki, seçkiqabağı şüarların reallaşdırılması zamanı praktiki nəticə bir çox hallarda nəzərə alınmır, amma bu şüarları reallaşdırdığı zaman qarşılaşılan durum istər- istəməz bu şüar müəlliflərini müəyyən mənada geri çəkilməyə də məcbur edə bilər”.

İqtisadçı ekspert həmçinin bildirib ki, Azərbaycanın dövlət büdcəsində optimist və pessimist variantlar nəzərdə tutulub: “Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin ehtimallarına görə, optimist rəqəm təqribən neftin 1 barelinin 70 dollar olmasıdır. Pessimist isə 50 dollar civarında müəyyən olunmasıdır. Rusiyada neft bazarı böyük bir hissəni təşkil edir, optimist büdcədə bu məbləğ 69 dollar nəzərdə tutulub. Bütün bu hallar görünür ki, neft bazarında ucuzlaşma müşahidə olunur. Hal-hazırda verilən proqnozlara görə, 2025-ci ildə Azərbaycan brendli neftinin qiyməti 85 dollara qədər qalxacağı ehtimal edilir. Bu ehtimallar ABŞ prezidentinin atacağı addımlardan irəli gəlir, çünki qiymətləri tənzimləyən bazardakı qiymətdir. Əgər bazardakı məhsulun qiyməti artırsa, bu o deməkdir ki, qiymətlərin düşməsi qaçılmazdır. Yəqin ki o tip qiymətlərin tənzimləyən dövlətlər bu istiqamətdə müəyyən işlər aparacaqlar. Donald Trampın və təmsil etdiyi ölkənin Rusiyaya, İrana qarşı siyasətində neft amilindən istifadə etmək planları mövcuddur. Baxmayaraq ki, Azərbaycan və Amerika arasındakı əməkdaşlıq normaldır. Lakin Azərbaycan iqtisadiyyatının böyük bir hissəsi neftdən gələn gəlirlərdən asılıdır, yəni büdcənin təqribən 50 %-i neft gəlirləri ilə tənzimlənir. Həmçinin ixracımızında 90 %-i neft gəlirləri təşkil edir. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Azərbaycan höküməti də müəyyən alternativ işlər hazırlamalıdır. Çünki istehsalın inkişafı, neftdən asılılığın aradan qaldırılması, ixrac siyasətinin təkmilləşdirilməsi, istehlakçı iqtisadiyyatdan istehsalçı iqtisadiyyata keçid olduqca zəruridir. Bunlar olmasa yaxın 10 ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı neftdən asılığa görə çox ciddi böhranla üzləşə bilər”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:252
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2025 14:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri