Bu gün su neftdən bahalıdır EKSPERT FİKRİ

“Suyun sosial-iqtisadi həyatımızda rolu əbədi və əzəlidir. Yənu əvəzedicisi yoxdur və bu aspektən məsələyə baxmış olsaq, su hər zaman ən vacib həyati predmet olaraq sosial-iqtisadi münasibətlərin əsas komponenti olub. Təbii ki, son yüz ildə sənaye inqilabları fonunda müəyyən mənada neftə olan ehtiyac qabardı. Amma indiki şərtlər daxilində bu öncüllüyün və əhəmiyyətliliyinin suya keçməsini müşahidə etmişik. Suyun artıq nefti əvəzlədiyini deyə bilərik. Bu gün bərpa olunan alternativ enerji mənbələrinin istifadə meyillərinin artması, bu istiqamətdə böyük investisiyalarının qoyulması, texnologiya inkişafının enerji səmərəliyini artırması və istehsal imkanlarının genişləndirilməsi neftə olan təlabatı azaldırsa, bunun müqabilində quraqlıqlar, iqlim dəyişikliyinin effektləri, əhalinin artan sayı dünya da suya olan təlabatı kəskin şəkildə artırır. Bunlar bir-birinə tamamilə zidd istiqamətdə dinamika nümayiş etdirirlər. Hazırda bir sıra geosiyasi münasibətlərin əsas komponenti olaraq biz suyu görə bilirik. Məsələn, bu gün Nil çayı və onun resurslarının bölüşdürülməsi ilə əlaqədar Misir, Sudan və Efiopiya arasında davamlı müəyyən narahatlıqlar ortaya çıxır”. Bu sözləri iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov SİA-ya açıqlamasında deyib.

Onun sözlərinə görə, həmçinin Hindistan və Pakistan arasında müvafiq münasibətlər gərginliyini müşahidə edirik: “Mesopotamiya su hər zaman siyasi diskurs, yaxud siyasi mübarizə predmeti olub. Bu eyni zamanda bizim coğrafiyamız üçündə keçərlidir. Son dövrlərdə, xüsusilə də Qafqazda ciddi dəyişikliklərə uğrayan ölkələrdən biri də Azərbaycandır. Bu günlər də açıqlanan məlumatlar da, onu göstərdi ki, ölkənin su ehtiyatları 25 faiz azalıb. Ölkənin su mənbələrinin 60 faizindən çoxu məhz qonşu ölkələr hesabına formalaşır. Bütün bu problemlər növbəti yüz ildə artıq qlobal siyasi, iqtisadi münasibətlərin dizayn olunmasında əsas predmet olaraq ortaya çıxacaqdır. Bu gün belə su neftdən daha bahalıdır. Bir çox bölgələrdə və coğrafiyalarda böyük ehtimalla, xüsusilə şirin suyun yaradılması ilə bağlı yeni texnologiyalar tətbiqində gecikmələr olarsa, duzsuzlaşdırma, suyun səmərəli, təkrar emal olunması istiqamətində təşəbbüslər gözlənildiyi miqyasda olmasa dünya artıq su qıtlığı, su müharibələri ilə üz-üzə gələcək”.