Azərbaycanda ətin bahalaşma səbəbləri... “Qiymətlərin stabilləşməsi üçün tələbat aşağı düşməlidir”

Son günlər Azərbaycanda ət məhsullarının qiymətində həm paytaxtda, həm də bölgələrdə artım müşahidə olunur. Həmçinin sosial şəbəkələrdə payız mövsümündə ətin qiymətlərinin rekord səviyyədə bahalaşacağı ilə bağlı məlumatlar dərc olunur.

Bizimyol.info xəbər portalına danışan iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli bildirib ki, qiymətlərin stabilləşməsi üçün tələbatın aşağı düşməsi lazımdır: “Ölkədə ətin bahalaşması davam edir. Bunun əsas səbəblərindən biri bahalaşan ətin qiymətləri fonunda istehlakın azalmamasıdır, əksinə artmasıdır. Qiymətlərin stabilləşməsi üçün tələbatın aşağı düşməsi lazımdır. Lakin artan qiyməti əhali qarşılaya bilir və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin artması artan qiymətlərdə əsaslandırır və yeni bazar tarazlıqları formalaşdırır. Qiymətlərin artmasının digər səbəbi saxlanılan heyvanların sayında kəskin azalmadır. Əgər 2021-ci ilin yanvar ayı ilə, 2025-ci ilin iyul ayını müqayisə etsək, burda həm iribuyunuzlu heyvanların, həm də xırdabuynuzlu heyvanların sayında azalma var. Əgər 2021-ci ilin yanvar ayında ölkədə iribuynuzlu heyvan sayı 2 mln 651 min idisə, 2025-ci ilin iyulunda bu rəqəm 7,4 % azalaraq 2 mln 454 min baş olub. Əgər 2021-ci ilin yanvarında ölkədə saxlanılan xırda buynuzlu heyvanların sayı 8 mln 90 min baş idisə, 2025-ci ilin iyulun 1-də bu rəqəm 15 % azalaraq 6 mln 887 min baş olub.

Ölkədə saxlanılan heyvanların sayının kəskin azalması bazara çıxarılan məhsulun həcminə də təsir edir. Tələbat stabil artdığına görə bazara çıxarılan məhsulların da qiyməti avtomatik bazar konyunkturası şəraitində bahalaşır”.

Xalid Kərimli

İqtisadçı ekspert qeyd edib ki, qiymətlərin tənzimlənməsində idxal da rol oynayır: “Burda təbii ki, qiymətlərin tənzimlənməsində idxal da rol oynayır. Ötən illə müqayisədə bu ilin yanvar-may aylarında ölkəyə idxal edilən ətin həcmində 11 %- ə qədər azalma var. Bu ilin 5 ayında ölkəyə 19 min 936 ton ət idxal edilmişdirsə, ötən il bu rəqəm 22 min 178 ton olmuşdur. Ümumi gələn ətin tonnajında qiymət ucuzlaşması da müşahidə olunub. Bu əsasən quş ətinin ucuzlaşması hesabınadır. Əgər ötən il ölkəyə idxal edilən ətin ortalama quş, mal əti daxil olmaqla, qiyməti 2385 dollar idisə, bu rəqəm indi 2063 dollardır. İdxal olunan mal və quş ətinin strukturuna baxanda görürük ki, mal ətində daha kəskin eniş var. 20,1 %-lik həcm azalması var. İdxal olunan mal ətinin qiymətində bir qədər bahalaşma müşahidə olunur. İdxal olunan mal ətinin tonunun qiyməti 3827 dollardır. 1 kq təqribən 3,8 dollardan bir qədər yüksəkdir.

İdxal olunan quş ətində də ötən illə müqayisədə 8,3 % azalma müşahidə olunur. Mal ətindən fərqli olaraq. İdxal olunan quş ətinin qiymətlərində bir qədər azalma var. Saxlanılan heyvanların sayının azalmasının davam etməsi, idxalın da aşağı düşməsi, tələbatın isə stabil artımla müşahidə olunması bazarda qiymətləri artırır. Ona görə də heyvandarlıqla məşğul olan şəxslərin xərcləri də artır. Bunun əvvəlki illərlə müqayisədə alıcılıq qüvvəsi də inflyasiya nəticəsində daha aşağı düşür. Bütün bunlar ət bazarında qiymət artımına yaxın gələcəkdə də davam etməsinə səbəb olacaq”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info